
Arama ve el koyma itirazı, sulh ceza hâkimliğinin verdiği arama kararına, el koyma kararına veya kolluğun yaptığı el koymayı onaylayan karara karşı kullanılan kanun yoludur. 5271 s. CMK md. 267-271 bu yolu düzenler ve süre, 2024’te yapılan değişiklikle 2 haftadır. İtiraz, hem kararın hukuka uygunluğunu tartışmanın hem de elkonulan eşyanın geri alınmasının ilk adımıdır.
Bu yazı soruşturma evresinde verilen arama ve el koyma kararlarına karşı başvuru yollarını anlatır: kararın hangi şartları taşıması gerektiği, kimin verebileceği, itirazın nereye ve hangi sürede yapılacağı, eşyanın nasıl iade isteneceği ve hukuka aykırı aramanın delil değerine etkisi.
Önemli Çıkarımlar
- Konut, işyeri ve kamuya açık olmayan kapalı alanlarda arama yalnızca hâkim kararı veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde savcının yazılı emriyle yapılabilir (CMK md. 119/1).
- Hâkim kararı olmadan yapılan el koyma 24 saat içinde hâkim onayına sunulur; hâkim 48 saat içinde karar vermezse el koyma kendiliğinden kalkar (CMK md. 127/3).
- İtiraz süresi kararın öğrenilmesinden itibaren 2 haftadır ve dilekçe kararı veren mercie verilir (CMK md. 268/1).
- İtiraz, kararın uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz; merci geri bırakma kararı verebilir (CMK md. 269).
- Elkonulan eşya, muhafazasına gerek kalmadığında re’sen veya istem üzerine iade edilir; iade isteminin reddine de itiraz edilebilir (CMK md. 131/1).
Arama ve El Koyma İtirazı Hangi Kararlara Karşı Yapılır?
Arama ve el koyma itirazı, hâkim kararlarına karşı yapılır. CMK md. 267 uyarınca hâkim kararları ile kanunun gösterdiği hâllerde mahkeme kararlarına itiraz edilebilir. Soruşturmada arama, el koyma, el koymanın onaylanması, bilgisayar kopyalama kararlarının onayı ve iade isteminin reddi bu kapsamdadır.
Savcının veya kolluk amirinin yazılı emriyle yapılan işlemlerde durum biraz farklıdır. Bu emirler hâkim kararı olmadığından doğrudan 267. madde itirazına konu olmaz; ancak el koyma bakımından CMK md. 127/3 hâkim onayını zorunlu kılar ve itiraz bu onay kararına yöneltilir. Ayrıca CMK md. 127/4 uyarınca eşyasına el konulan kişi her zaman hâkimden karar verilmesini isteyebilir. Bu talep, savcı emriyle yapılan el koymada hâkim denetimine ulaşmanın en kısa yoludur.

Arama Kararı Hangi Şartları Taşımalıdır?
Arama, yakalanabileceği veya suç delillerinin elde edilebileceği hususunda makul şüphe bulunmasına bağlıdır (CMK md. 116). Şüpheli dışındaki birinin evinde arama ise aranan kişinin veya delilin orada bulunduğunu kabul ettirecek olayların varlığını gerektirir (CMK md. 117/2). Karar veya emirde fiil, yer ve geçerlilik süresi açıkça gösterilmelidir.
CMK md. 119/2 arama karar veya emrinde aramanın nedenini oluşturan fiilin, aranacak kişinin, aramanın yapılacağı adres veya eşyanın ve kararın geçerli olacağı zaman süresinin açıkça gösterilmesini ister. Genel ve soyut ifadelerle verilen, örneğin yalnızca “suç delillerinin elde edilmesi amacıyla” diyen ve somut olay anlatmayan kararlar itirazda en çok tartışılan noktadır.
| Kontrol edilecek nokta | Dayanak | Eksikse itirazda ne söylenir? |
|---|---|---|
| Makul şüpheyi gösteren somut olay | CMK md. 116 | Kararın soyut olduğu, olay ve delil bağlantısı kurulmadığı |
| Üçüncü kişi için ek olgular | CMK md. 117/2 | Aranan şeyin o yerde bulunduğunu gösteren olayın yokluğu |
| Fiil, adres veya eşya, süre | CMK md. 119/2 | Belirsiz veya süresiz karar |
| Gece araması yasağı | CMK md. 118 | Suçüstü veya gecikmede sakınca hâli bulunmadan gece arama |
| Savcı yoksa iki tanık | CMK md. 119/4 | İhtiyar heyeti veya komşulardan iki kişinin bulundurulmaması |
| Avukatın hazır bulunması | CMK md. 120/3 | Avukatın aramada bulunmasının engellenmesi |
Gece araması ve hazır bulunacak kişiler
Konutta, işyerinde ve diğer kapalı yerlerde gece vakti arama yapılamaz; suçüstü, gecikmesinde sakınca bulunan hâller ve kaçan kişinin yeniden yakalanması bunun istisnasıdır (CMK md. 118). Yer sahibi aramada hazır bulunabilir, kendisi yoksa temsilcisi, ayırt etme gücüne sahip bir hısımı veya komşusu bulundurulur (md. 120/1). Arama sonunda istem üzerine aramanın dayanağını ve elkonulan eşyanın listesini gösteren belge verilir (md. 121/1); bu belge itirazın temel ekidir.
El Koyma Kararı Kim Tarafından Verilir?
El koyma kural olarak hâkim kararıyla yapılır. CMK md. 127/1 uyarınca gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının, ona ulaşılamıyorsa kolluk amirinin yazılı emriyle de el konulabilir. Hâkim kararı olmadan yapılan el koyma 24 saat içinde hâkim onayına sunulur ve hâkim 48 saat içinde karar açıklamazsa el koyma kendiliğinden kalkar.
Taşınmaz, araç, banka hesabı ve şirket payına el koyma
Taşınmaz, araç, banka hesabı, hak ve alacak, kıymetli evrak ve şirket payına el koyma CMK md. 128’de ayrıca düzenlenir. Bunun için somut delillere dayanan kuvvetli şüphe bulunmalı ve suç, md. 128/2’deki katalogda yer almalıdır (örneğin nitelikli hırsızlık, dolandırıcılık, uyuşturucu ticareti, zimmet, rüşvet). Bu tedbire yalnızca hâkim karar verebilir (md. 128/9) ve suçtan elde edilen değere ilişkin rapor alınması gerekir; rapor en geç 3 ayda hazırlanır, gerekirse 2 ay uzatılır.
Bilişim dolandırıcılığında hesabın askıya alınması
24.12.2025 tarihli 7571 s. Kanun ile CMK’ya eklenen md. 128/A, nitelikli hırsızlık (TCK md. 142/2-e), bilişim sistemleri veya bankalar aracılığıyla ya da kendini kamu görevlisi veya banka çalışanı olarak tanıtarak işlenen nitelikli dolandırıcılık (TCK md. 158/1-f ve l) ve banka kartlarının kötüye kullanılması (TCK md. 245) şüphesinde bankanın veya ödeme kuruluşunun hesabı 48 saate kadar askıya almasına izin verir. Hesap sahibine bildirim yapılır ve hesap sahibi askının kaldırılması için başsavcılığa başvurabilir; savcı 24 saat içinde karar verir. Askı süresinde el koyma ise hâkim kararı veya savcının yazılı emriyle yapılır. Hesabını kullandıranların durumu için IBAN kullandırma suçu yazısına bakılabilir.

İtiraz Süresi Ne Kadardır, Dilekçe Nereye Verilir?
CMK md. 268/1 uyarınca itiraz, kararın öğrenildiği günden itibaren 2 hafta içinde kararı veren mercie dilekçe verilerek veya zabıt kâtibine beyanda bulunularak yapılır. Bu süre 7499 s. Kanun ile 2024’te 7 günden 2 haftaya çıkarılmıştır. Eski kaynaklarda geçen 7 günlük süre artık geçerli değildir.
Kararı veren hâkimlik itirazı yerinde görürse kararını düzeltir; görmezse en çok 3 gün içinde itirazı inceleyecek mercie gönderir (md. 268/2). Sulh ceza hâkimliği kararlarına itirazı, o yerde birden fazla hâkimlik varsa numara olarak kendisini izleyen sulh ceza hâkimliği inceler; son numaralı hâkimliğin kararını ise bir numaralı hâkimlik inceler (md. 268/3-a). Tutuklama ve adli kontrol kararlarındaki farklı merci kuralı bu yazının konusu değildir; o konu tutuklama ve adli kontrol kararlarına itiraz başlığında anlatılmıştır.
| Karar | Kim verir? | Ne yapılır? | Süre veya sınır |
|---|---|---|---|
| Arama kararı | Sulh ceza hâkimliği | CMK md. 267-268 itirazı | Öğrenmeden itibaren 2 hafta |
| Savcı emriyle el koyma | Cumhuriyet savcısı | Hâkim onayı beklenir veya md. 127/4 ile hâkimden karar istenir | Onay için 24 saat, karar için 48 saat |
| El koymanın onayı | Sulh ceza hâkimliği | Onay kararına itiraz | 2 hafta |
| Taşınmaz, hesap, pay el koyması | Yalnızca hâkim (md. 128/9) | İtiraz ve kaldırma talebi | 2 hafta; talep her zaman |
| Hesabın askıya alınması (md. 128/A) | Banka veya ödeme kuruluşu | Başsavcılığa kaldırma başvurusu | Askı en çok 48 saat; savcı kararı 24 saat |
| İade isteminin reddi | Savcı, hâkim veya mahkeme | CMK md. 131/1 uyarınca itiraz | 2 hafta |
İtiraz Kararın Uygulanmasını Durdurur mu?
Durdurmaz. CMK md. 269/1 uyarınca itiraz, kararın yerine getirilmesinin geri bırakılması sonucunu doğurmaz. Ancak kararına itiraz edilen makam veya itirazı inceleyecek merci, geri bırakılmasına karar verebilir (md. 269/2). Bu nedenle dilekçede ayrıca geri bırakma talebi ve bu talebin somut gerekçesi, örneğin iş hayatının durması, açıkça yazılmalıdır.
Merci itirazı Cumhuriyet savcısına ve karşı tarafa bildirebilir, gerekli gördüğü araştırmayı yapabilir (md. 270/1). Kural olarak duruşma yapılmaz ve karar mümkün olan en kısa sürede verilir (md. 271/1 ve 3). Merciin itiraz üzerine verdiği kararlar kesindir (md. 271/4). Kesinlik, itirazın tek ve güçlü bir dilekçeyle yapılmasını önemli kılar: ikinci bir itiraz hakkı yoktur. Ancak koşullar değiştiğinde, örneğin incelemesi tamamlandığında, iade veya kaldırma talebi yeniden yapılabilir.

İtiraz Dilekçesinde Hangi Gerekçeler Öne Çıkar?
İtiraz dilekçesi, kararın kanuni şartlarından hangisinin eksik olduğunu somut olarak göstermelidir. CMK md. 116-121 ve 123-134’teki şekil ve esas şartları ile ölçülülük ilkesi tartışmanın çerçevesidir. Genel bir “karar hukuka aykırıdır” cümlesi yerine, eksik olan unsur madde numarası ve dosyadaki karşılığıyla birlikte yazılmalıdır.
- Şüphe eşiği: Arama için makul şüphe, md. 128 el koyması için somut delillere dayanan kuvvetli şüphe gerekir; dosyada yalnızca isimsiz ihbar varsa bu eksiklik vurgulanır.
- Katalog dışı suç: Taşınmaz veya hesap el koyması md. 128/2’de sayılmayan bir suç için verilmişse karar dayanaksızdır.
- Rapor eksikliği: Md. 128/1’de öngörülen suçtan elde edilen değere ilişkin raporun alınmaması veya süresinde hazırlanmaması.
- Elkonulamayacak belgeler: Şüpheli ile tanıklıktan çekinebilecek kişiler arasındaki mektup ve belgeler, bu kişilerin nezdinde bulundukça el koymaya konu olamaz (md. 126); avukat bürolarındaki aramada md. 130’daki usul uygulanır.
- Ölçülülük: Delil için gerekli olan kopya alınabilecekken cihazın tümüne el konulması veya şüpheliyle ilgisi olmayan malların listeye girmesi.
- Üçüncü kişinin mülkiyeti: Eşyanın şüpheliye ait olmadığına ilişkin görüş arama belgesine yazdırılabilir (md. 121/2) ve mülkiyet belgeleriyle desteklenir.
Bilgisayar ve telefon el koymalarında kopya hakkı
CMK md. 134 uyarınca bilgisayar ve kayıtlarında arama ile kopyalama için kuvvetli şüphe ve başka surette delil elde etme imkânının bulunmaması gerekir; savcı kararları 24 saat içinde hâkim onayına sunulur. Şifre çözülemediği için el konulan cihazlar, kopya alındıktan sonra gecikmeksizin iade edilir (md. 134/2). El koyma sırasında sistemdeki verilerin yedeği alınır ve yedekten bir kopya şüpheliye veya vekiline verilir (md. 134/3-4). Bu kopyanın verilmediği tutanaktan anlaşılıyorsa itirazda mutlaka ileri sürülmelidir.
Elkonulan Eşya Nasıl Geri Alınır?
CMK md. 131/1 uyarınca elkonulan eşyanın soruşturma ve kovuşturma bakımından muhafazasına gerek kalmaması veya müsadereye tabi olmayacağının anlaşılması hâlinde, re’sen veya istem üzerine geri verilmesine savcı, hâkim veya mahkeme karar verir. İstemin reddine itiraz edilebilir. Eşya mağdura aitse delil ihtiyacı bitince sahibine iade edilir (md. 131/2).
İade talebi, itirazdan farklı olarak süreye bağlı değildir ve koşullar değiştikçe yeniden yapılabilir. Uygulamada en etkili talep, delil ihtiyacının nasıl karşılandığını gösterendir: telefonun imajı alınmışsa cihazın tutulmasına gerek kalmadığı, aracın fotoğraf ve ekspertizi yapılmışsa aracın bekletilmesinin amaçsız olduğu anlatılır. Ayrıca CMK md. 132/5 uyarınca eşya, bakım ve gözetim şartıyla ve gerekirse teminat karşılığında sahibine yediemin olarak bırakılabilir; md. 132/6 uyarınca delil olarak saklanmasına gerek kalmamışsa rayiç değeri ödenerek teslim alınabilir.
Bu örnek temsilidir: Bir dolandırıcılık soruşturmasında şüphelinin iş yerinde aramada iki dizüstü bilgisayar ile şirketin ortak kullandığı muhasebe sunucusuna el konuluyor. Avukat, md. 134/4 uyarınca yedeğin bir kopyasını tutanağa geçirerek alıyor ve imaj alındığını gösterip sunucunun iadesini istiyor. Talep reddedilince 2 hafta içinde itiraz ediliyor; dilekçede şirketin diğer çalışanlarının verilerinin dosyayla ilgisinin bulunmadığı da vurgulanıyor.

Hukuka Aykırı Arama Delil Değerini Nasıl Etkiler?
Hukuka aykırı arama veya el koyma ile elde edilen delil hükme esas alınamaz. CMK md. 217/2 yüklenen suçun hukuka uygun delillerle ispatını şart koşar, md. 206/2-a kanuna aykırı delilin reddini öngörür ve md. 289/1-i hükmün böyle bir delile dayanmasını hukuka kesin aykırılık sayar.
İtirazın reddedilmesi bu tartışmayı kapatmaz. İtiraz mercii tedbirin devamına karar verse bile, aramanın usulüne uygun yapılıp yapılmadığı kovuşturma evresinde mahkemece ayrıca değerlendirilir. Bu nedenle itiraz dilekçesinde ileri sürülen usul eksiklikleri, savcılık ifadesinde ve duruşmada yeniden ve aynı somutlukla dile getirilmelidir. Delil tartışmasının soruşturma bütünü içindeki yeri için soruşturma, arama ve iddianame sürecini anlatan Konak yazısı ile ifade ve sorguda şüpheli hakları yazısı tamamlayıcıdır.
İtirazdan Önce Hangi Belgeler Toplanmalı?
İtiraz süresi 2 hafta olduğundan belgeler hızla toplanmalıdır. Arama tutanağı, CMK md. 121 uyarınca verilen belge ve eşya listesi, karar örneği ve elkonulan malın size ait olduğunu gösteren belgeler dilekçenin omurgasıdır. Karar örneği verilmemişse müdafi CMK md. 153/1 uyarınca dosyayı inceleyerek örnek alabilir.
- Arama veya el koyma kararının tarihli örneği ve kararın size tebliğ edildiği ya da öğrenildiği günü gösteren kayıt.
- Arama tutanağı, eşya listesi, mühür ve işaret bilgileri; tutanakta hazır bulunanların isimleri.
- Fatura, ruhsat, tapu, ticaret sicili kaydı gibi mülkiyet belgeleri ve üçüncü kişilere ait malların listesi.
- Banka hesabına el konulduysa maaş, kira veya girişleri gibi geçim için zorunlu ödemeleri gösteren hesap dökümleri.
- Bilgisayar ve telefonlar için alınan yedek veya imajın teslim tutanağı.
Gece veya hafta sonu yapılan aramalarda hangi hâkimliğin nöbetçi olduğu İzmir’deki nöbetçi mahkeme ve savcılık düzeni yazısından izlenebilir. Kripto varlık ve borsa hesaplarındaki dondurma işlemleri için kripto para dolandırıcılığında başvuru yolları ayrıca yol gösterir. Arama ve el koyma, ceza hukuku uygulamasında en sık itiraz konusu olan koruma tedbirlerindendir; bu alandaki diğer yazılar için Av. Yahya Köse sayfasına bakılabilir. Somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir.
Sıkça Sorulan Sorular
Arama ve el koyma kararlarıyla karşılaşanların soruları çoğunlukla sürenin ne zaman başladığı, kararın tebliğ edilmemesi, telefonun ne zaman geri verileceği ve hesaba el konulduğunda maaşın durumu üzerinedir. Aşağıdaki kısa cevaplar genel kuralları özetler; kararın içeriği ve dosyanın aşaması sonucu değiştirebilir.
Arama kararı bana tebliğ edilmedi, itiraz süresi ne zaman başlar?
CMK md. 268/1 uyarınca süre, kararın öğrenildiği günden başlar. Arama sırasında kararın gösterilmesi veya sonradan dosyadan örnek alınması öğrenme tarihi sayılabilir. Bu tarihi gösteren belgeyi saklamak, sürenin hesabında tartışma çıkmasını önler.
Elkonulan telefonum ne zaman geri verilir?
Telefonun imajı alındıktan sonra delil olarak muhafazasına gerek kalmıyorsa CMK md. 131/1 ve md. 134/2 uyarınca iadesi istenebilir. Talep savcılığa yapılır; reddedilirse karara 2 hafta içinde itiraz edilebilir. Müsadereye tabi bir eşya ise iade edilmez.
Arama ve el koyma itirazı reddedilirse başka yol var mı?
Merciin itiraz üzerine verdiği karar kesindir (CMK md. 271/4). Ancak koşullar değiştiğinde iade veya kaldırma talebi yeniden yapılabilir; aramanın hukuka aykırılığı da kovuşturmada delil tartışması olarak ileri sürülebilir. Hak ihlali iddiası varsa olağan yollar tükendikten sonra bireysel başvuru gündeme gelebilir.
Banka hesabıma el konuldu, maaşımı çekebilir miyim?
El koyma kararı hesaptaki işlemleri durdurur ve karara aykırı işlemler geçersizdir (CMK md. 128/5). Maaş ve geçim için zorunlu ödemelerin suçla ilgisi bulunmadığı belgelerle gösterilerek kararın bu kısım bakımından kaldırılması veya sınırlandırılması talep edilebilir.
Arama sırasında avukatımı çağırabilir miyim?
Çağırabilirsiniz. CMK md. 120/3 uyarınca kişinin avukatının aramada hazır bulunmasına engel olunamaz. Kanun avukatın gelmesinin beklenmesini ayrıca düzenlemez; ancak engelleme hâli tutanağa yazdırılmalı ve itirazda ileri sürülmelidir.
Üçüncü kişiye ait eşyaya el konulursa ne yapılır?
Eşya sahibi mülkiyet belgeleriyle iade talebinde bulunabilir. Arama sırasında eşyanın başkasına ait olduğu görüşü CMK md. 121/2 uyarınca belgeye yazdırılabilir. Talep reddedilirse üçüncü kişi de karara itiraz edebilir.
Kaynaklar
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (mevzuat.gov.tr)
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (mevzuat.gov.tr)
- Resmî Gazete
İlgili yazılar
- Yakalama ve Gözaltına Alma Usulü
- Kişisel Verilerin Hukuka Aykırı Kaydedilmesi
- Etkin Pişmanlık Hangi Suçlarda Uygulanır
- Özel Hayatın Gizliliğini İhlal Suçu
Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Bu yazı 15.11.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.
Yazar: Av. Yahya Köse, Avukat
Çalışma alanları: İcra ve İflas Hukuku, Gayrimenkul Hukuku, Kira ve Hukuku, Ceza Hukuku, Uyuşmazlık Çözümü, Önleyici Hukuk





