
Sigorta tahkim komisyonu başvurusu, sigorta şirketiyle yaşanan bir ödeme uyuşmazlığının mahkemeye gitmeden, dosya üzerinden hakem kararıyla çözülmesi için yapılan resmî başvurudur. Başvurunun sonucu çoğu zaman hukuki tartışmadan önce şekil kurallarına takılır: eksik form, tarihi belli olmayan şirket başvurusu, yanlış alana yüklenen belge ya da yatırılmamış gideri, dosyanın hiç incelenmeden kapanmasına yol açabilir.
Tahkim ile mahkeme arasındaki seçim sigorta şirketi ödemeyi reddederse tahkim mi mahkeme mi yazısında, kararın İzmir’de takibi ise İzmir’de Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru yazısında anlatıldı. Bu yazı, tercih yapıldıktan sonra başvurunun adım adım nasıl hazırlanacağına odaklanıyor.
Önemli Çıkarımlar
- Komisyona gitmeden önce sigorta şirketine başvurulmuş ve talebin reddedildiği ya da 15 iş günü içinde yazılı cevap verilmediği belgelenmelidir (5684 s. Sigortacılık K. md. 30/13).
- Başvuru; Komisyon merkezine, başvuranın ikametgâhının veya rizikonun gerçekleştiği yerdeki büroya ya da elektronik ortamdan yapılabilir (Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik md. 16/1).
- Dosyada güncel başvuru formu, uyuşmazlığa ilişkin belgeler, başvuru ücreti ve tebligat giderinin yatırıldığını gösteren belge bulunmalıdır; form olmadan yapılan başvuru değerlendirilmez.
- Raportör ön incelemeyi en geç 15 gün içinde tamamlar; başvuru değerlendirmeye alınamazsa ücretin yarısı iade edilir (Kanun md. 30/15, Yönetmelik md. 16/3).
- Başvuru ücreti ve hakem ücretleri Ocak ve Temmuz aylarında gözden geçirilir; güncel tutar başvuru günü Komisyonun sitesinden kontrol edilmelidir (Yönetmelik md. 11/3).
Sigorta Tahkim Komisyonu Başvurusu İçin Ön Şart Nedir?
Sigorta tahkim komisyonu başvurusu yapılabilmesi için önce sigorta şirketine başvurulması gerekir. 5684 s. Sigortacılık K. md. 30/13, başvuranın şirkete gerekli başvuruları yaptığını ve talebinin kısmen ya da tamamen olumsuz sonuçlandığını belgelemesini ister; şirketin 15 iş günü içinde yazılı cevap vermemesi de yeterlidir.
Bu ön şart, raportörün ilk kontrol ettiği konudur. Yönetmelik md. 16/2-a, raportörün sigortacılık yapan kuruluşa gerekli başvuruların yapılıp yapılmadığını, yapılmışsa olumsuz sonuçlanıp sonuçlanmadığını veya on beş iş günü içinde cevap verilip verilmediğini değerlendireceğini düzenler. On beş iş günü takvim günü değildir; hafta sonları ve resmî tatiller sayılmaz. Bu nedenle şirkete başvurulan günün ardından süreyi iş günü olarak saymak ve bitişini beklemek gerekir.
Şirkete yapılan başvurunun tarihini ispatlamak
Komisyonun online başvurulara ilişkin duyurusu, şirkete başvuru yapıldığını gösteren belgelerin başvurunun hangi tarihte yapıldığını gösteren belgelerle birlikte sunulmasını ister. Duyuruda, yalnızca posta takip kodunun yer aldığı bir kargo faturası gibi başvuru tarihini açıkça göstermeyen belgelerle yapılan başvuruların değerlendirmeye alınamayacağı belirtilir. Teslim tarihini gösteren iadeli taahhütlü gönderi alındısı, şirketin kayıt numarası verdiği e-posta yanıtı veya acentenin tarihli alındı belgesi bu açıdan daha güvenlidir.
Trafik sigortasında ayrıca KTK md. 97 başvurusu
Zorunlu trafik sigortasından doğan taleplerde 2918 s. KTK md. 97, dava veya tahkimden önce sigorta kuruluşuna yazılı başvuru yapılmasını ve 15 gün beklenmesini ayrıca öngörür. Uygulamada iki sürenin de dolduğundan emin olmak, ön inceleme aşamasındaki riski azaltır.

Hangi Uyuşmazlıklar İçin Komisyona Başvurulabilir?
5684 s. K. md. 30/1’e göre Komisyon, sigorta ettiren veya sözleşmeden menfaat sağlayanlar ile riski üstlenen sigortacı arasındaki sözleşmeden doğan uyuşmazlıklara bakar. İhtiyari sigortalarda şirketin tahkim sistemine üye olması gerekir; zorunlu sigortalarda ise şirket üye olmasa da hak sahipleri tahkime başvurabilir.
Başvurudan önce aynı uyuşmazlığın başka bir mercie taşınıp taşınmadığı da kontrol edilmelidir. Kanun md. 30/14 mahkemeye ve tüketici hakem heyetine intikal etmiş uyuşmazlıklar için başvuruyu yasaklar. Yönetmelik md. 16/2-b ise raportörün, uyuşmazlığın mahkemeye, İcra ve İflas Kanununa göre icra takibine, HMK’ya göre tahkime ya da tüketici hakem heyetine intikal edip etmediğini ilgilinin beyanını esas alarak tespit edeceğini düzenler. İcra takibi sayılması, 2023 değişikliğiyle eklenen ve az bilinen bir engeldir: şirkete karşı başlatılmış bir takip varken Komisyon yolu kapanabilir.
| Kontrol | Dayanak | Sonuç |
|---|---|---|
| Şirkete başvuru ve red ya da 15 iş günü cevapsızlık | Kanun md. 30/13 | Yoksa başvuru ön incelemede reddedilir |
| İhtiyari sigortada şirketin sisteme üyeliği | Kanun md. 30/1 | Üye değilse Komisyon yolu kullanılamaz |
| Mahkeme veya tüketici hakem heyetine başvurulmamış olması | Kanun md. 30/14 | Başvurulmuşsa Komisyona gidilemez |
| İcra takibi veya HMK tahkimine konu edilmemiş olması | Yönetmelik md. 16/2-b | Konu edilmişse değerlendirmeye alınmaz |
| Hayat veya hayat dışı branşın doğru belirlenmesi | Yönetmelik md. 16/2 | Dosya ilgili uzman raportöre gider |
Başvuru Nereye ve Hangi Yolla Yapılır?
Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik md. 16/1 üç başvuru yolu tanır: Komisyonun merkezi, başvuru yapan kişinin ikametgâhının veya rizikonun gerçekleştiği yerdeki büro ve Komisyonun elektronik ortamı. Hangi yol seçilirse seçilsin, güncel başvuru formu ile ücret ve tebligat gideri dekontları dosyada yer almalıdır.
Büroya yapılan başvurularda ön inceleme büro raportörlerince yürütülür ve gerekli görülürse rapor dosyayla birlikte merkeze gönderilir (md. 16/2, 16/6). Elektronik başvuru ise uygulamada en sık kullanılan yoldur; Yönetmelik md. 6/1-j, başvuruların elektronik ortamda yapılabilmesi için gerekli bilgi işlem altyapısını kurmayı Komisyonun görevleri arasında sayar. Formlar ve elektronik başvuru kanalı Komisyonun internet sitesinde yer alır.
Online başvuruda belge yükleme kuralları
Komisyonun duyurusu, online başvuruda girilen bilgilerle yüklenen belgeler çeliştiğinde kaydın belgelerdeki bilgilere göre yapılacağını belirtir. Her belge kendisi için ayrılan alana yüklenmelidir; örneğin kaza tespit tutanağı alanına vekâletname yüklenmesi, belgenin varlığının tespit edilememesine yol açabilir. Belgelerin PDF olarak yüklenmesi, varsa hasar dosya numarasının formda ayrıca yazılması ve vekâletname suret harcı makbuzunun vekâletnameyle tek belge hâlinde yüklenmesi de duyuruda istenir.
Temsilci veya avukat aracılığıyla başvuru
Veli, vasi, şirket yetkilisi veya avukat aracılığıyla yapılan başvurularda başvuru sahibi alanına temsilcinin değil, adına hareket edilen gerçek veya tüzel kişinin bilgileri yazılmalıdır. Duyuruya göre temsilcinin bilgileri başvuru sahibi olarak girilirse başvuru değerlendirmeye alınmaz. Temsil ilişkisini gösteren vekâletname, vesayet kararı veya imza sirküleri de başvuruya eklenmelidir.
Başvuru Formu ve Eklerinde Neler Bulunmalı?
Yönetmelik md. 16/1, uyuşmazlık başvurusunda Komisyonun internet sayfasında yayımlanan güncel başvuru formunun, uyuşmazlığa ilişkin bilgi ve belgelerin ve ücret dekontlarının bulunmasını şart koşar. Komisyon duyurusuna göre eksik, hatalı veya çelişkili bilgi içeren formlar da değerlendirmeye alınmaz; form bu yüzden dilekçe kadar özenle doldurulmalıdır.
Kanun md. 30/15 uyarınca hakemler yalnızca kendilerine verilen evrak üzerinden karar verir; duruşma yapılmaz, tanık dinlenmez. Bu nedenle başvuru dosyası, ileride sunulacak bir delilin beklendiği bir dava dilekçesi gibi değil, kararın verileceği dosyanın tamamı gibi hazırlanmalıdır. Talep edilen her kalemin tutarı ayrı yazılmalı, faiz talebi varsa başlangıç tarihi gösterilmelidir.
| Uyuşmazlık türü | Forma eklenmesi gereken başlıca belgeler |
|---|---|
| Trafik sigortası, araç hasarı ve değer kaybı | Kaza tespit tutanağı, ruhsat, eksper raporu, onarım faturası, hasar fotoğrafları, şirkete başvuru ve cevap |
| Kasko | Poliçe, hasar ihbar kaydı, eksper raporu, red yazısı, rayiç değer emsalleri |
| Bedensel zarar | Kaza tutanağı, tedavi kayıtları, sağlık kurulu raporu, gelir belgeleri, ödeme dökümleri |
| Ferdi kaza, hayat, sağlık | Poliçe ve özel şartlar, sağlık raporları, red gerekçesi, lehtar veya mirasçılık belgesi |
| Tüm başvurular | Kimlik, temsil belgesi, başvuru ücreti ve tebligat gideri dekontu, şirkete başvurunun tarihli kanıtı |
Ferdi kaza poliçelerinden doğan taleplerde hangi belgelerin önem taşıdığı ferdi kaza sigortasında tazminat talebi yazısında, eksper raporuna itiraz sürecinin dosyaya nasıl yansıyacağı ise eksper raporuna itiraz ve hakem eksper yazısında anlatıldı.

Başvuru Ücreti Nasıl Belirlenir, Ne Zaman İade Edilir?
Kanun md. 30/12 Komisyona başvuranlardan başvuru ücreti alınacağını, md. 30/18 ise bu ücretin Komisyonun görüşü alınarak belirleneceğini düzenler. Yönetmelik md. 11/3’e göre başvuru ücreti, katılım payı ve hakem ücretleri her yıl Ocak ve Temmuz ayları itibarıyla gözden geçirilir ve gerektiğinde değiştirilir.
Bu yüzden internette karşılaşılan ücret tabloları, yayımlandıkları dönemden sonra geçerliliğini yitirebilir. Başvuru günü Sigorta Tahkim Komisyonunun internet sitesi üzerinden güncel tarife kontrol edilmeli; ücret ile tebligat gideri ayrı ayrı yatırılmalı ve dekontlar başvuruya eklenmelidir. Ücretin bir kısmının iadesi ise Yönetmelikte belirli durumlara bağlanmıştır.
| Durum | İade | Dayanak |
|---|---|---|
| Ön incelemede dosyanın değerlendirmeye alınamayacağının anlaşılması | Başvuru ücretinin yarısı | Yönetmelik md. 16/3 |
| Raportör incelemeye başlamadan başvurunun geri çekilmesi | Başvuru ücretinin yarısı | md. 16/4 |
| Uyuşmazlığın bilgi ve belge eksikliğinden kaynaklandığının anlaşılması ve dosyanın kapatılması | Başvuru ücretinin yüzde ellisi | md. 16/5 |
| İtiraz başvurusunun değerlendirmeye alınamaması | Yatırılan itiraz ücretinin yüzde doksanı | md. 16/A-1 |
Raportör Ön İncelemesinde Neler Olur?
Başvuru önce raportöre gider. Kanun md. 30/15 ve Yönetmelik md. 16/6 uyarınca raportör incelemesini en geç 15 gün içinde tamamlar; ön incelemeyle çözülemeyen başvurular için rapor hazırlanır ve dosya hakem atamasına geçer. Raportör, dosyanın hayat ya da hayat dışı gruba girdiğine göre uzmanlığı uygun kişi olarak belirlenir.
Raportör ön incelemeden sonra dosyayı, uyuşmazlığın çözümü için gerekli bilgi ve belge eksikliği bakımından da inceler. Yönetmelik md. 16/5’e göre uyuşmazlığın aslında bilgi ve belge eksikliğinden kaynaklandığı anlaşılırsa raportör durumu taraflara bildirir ve dosyayı kapatır. Örneğin şirket, yalnızca istediği bir belge verilmediği için ödeme yapmamışsa, bu belgenin şirkete hiç sunulmadan doğrudan Komisyona gidilmesi dosyanın bu yolla kapanmasına yol açabilir.
Değer kaybında raportör danışmanlık hizmeti
Yönetmelik md. 16/5, değer kaybı taleplerinin, mevzuatta önceden belirlenen formül ve ölçütlere göre, başvuru sahibinin isteğine bağlı olarak Komisyonun danışmanlık hizmeti kapsamında raportörlerce sonuçlandırılabileceğini düzenler. Bu durumda Komisyon listesindeki sigorta eksperlerinden sıra usulüne göre görüş alınır. Önemli ayrıntı şudur: bu yol seçildikten sonra başvuru sahibi hakeme gidilmesini isterse, hakemler yeniden tayin edemez. Danışmanlık yolunu seçmeden önce bu sonucu hesaba katmak gerekir.

Hakem Ataması ve Karar Aşamasında Başvurucu Neye Dikkat Etmeli?
Hakem seçimi Yönetmelik md. 16/8 uyarınca uzmanlık alanı esas alınarak sıra usulüyle yapılır ve taraflara derhal bildirilir. Taraflar, md. 17’deki sebeplerle hakemi atamayı öğrendikleri tarihten itibaren beş iş günü içinde yazılı olarak reddedebilir. Hakemler görevlendirildikleri tarihten itibaren en geç dört ay içinde karar verir.
Kanun md. 30/15, uyuşmazlık tutarının kanunda yazılı eşiğin üzerinde olması hâlinde en az üç hakemden oluşan heyet kurulmasını zorunlu kılar; Yönetmelik md. 16/7 bu eşiğin Kurumca güncellenen tutar olduğunu belirtir. Hakem, özel veya teknik bilgi gereken hâllerde bilirkişi görüşü alabilir (md. 16/12). Tarafların avukatla temsil edildiği dosyalarda aleyhe hükmedilecek vekâlet ücreti, asliye mahkemeleri için tarifede belirlenen ücretin beşte biridir (md. 16/13). Karar, Komisyon müdürünce en geç üç iş günü içinde taraflara bildirilir (md. 16/B).
Parasal sınırlar başvuru anında neden önemlidir?
Kanun md. 30/12’nin metninde, belirli tutarın altındaki uyuşmazlıklarda hakem kararlarının kesin olduğu, üzerindekilerde ise karara bildirimden itibaren 10 gün içinde bir defaya mahsus itiraz edilebileceği ve daha yüksek tutarlarda yolunun açık olduğu düzenlenir. Md. 30/22 bu maktu tutarların Üretici Fiyatları Endeksi artışını aşmamak üzere artırılabileceğini öngördüğünden, kanun metnindeki rakamlar değil, Komisyonca ilan edilen güncel sınırlar esas alınmalıdır. Talep tutarının bu sınırlar karşısındaki konumu, başvuru dilekçesindeki kalemleri nasıl yazacağınızı da etkiler. İtiraz ve kararın takibi tahkim kararına itiraz ve İzmir’de takip yazısında ele alındı.
Başvurudan Önce Son Kontrol Nasıl Yapılır?
Ön incelemede kapanan dosyaların çoğu, birkaç dakikalık bir kontrolle önlenebilecek eksiklerden kaynaklanır. Kanun md. 30/13’teki ön şart, Yönetmelik md. 16/1’deki zorunlu ekler ve Komisyon duyurusundaki şekil kuralları birlikte gözden geçirildiğinde, dosyanın şekil yönünden takılmadan esastan incelenme ihtimali belirgin biçimde artar.
- Şirkete başvurunun tarihi açıkça görülüyor mu ve 15 iş günü doldu mu?
- Aynı uyuşmazlık için dava, tüketici hakem heyeti başvurusu veya icra takibi yok mu?
- İhtiyari sigortada şirket tahkim sistemine üye mi?
- Güncel başvuru formu eksiksiz, çelişkisiz ve başvuru sahibinin bilgileriyle mi dolduruldu?
- Başvuru ücreti ile tebligat gideri yatırıldı ve dekontlar eklendi mi?
- Her belge kendi alanına PDF olarak yüklendi mi, temsil belgesi eklendi mi?
- Talep kalemleri ve tutarları ayrı ayrı yazıldı mı, kontrol edildi mi?
Zamanaşımı bakımından genel bir fikir için zamanaşımı hesaplama aracı kullanılabilir. Araç hasarına bağlı taleplerde değer kaybı tazminatı için başvuru yolu, tüketici işlemlerinde alternatif yol için tüketici hakem heyeti başvurusu yazılarına bakılabilir. Sigorta uyuşmazlıklarına ilişkin genel çerçeve sigorta hukuku çalışma alanı sayfasında, bu alandaki çalışmalar Av. Mehmet İlker Dinç profilinde yer alıyor. Somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir.
Sıkça Sorulan Sorular
Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuracak kişilerin en çok sorduğu konular; başvuru için ne kadar beklemek gerektiği, online başvurunun nasıl yapılacağı, ücretin hangi hâllerde iade edileceği ve sürecin ne kadar süreceğidir. Aşağıdaki kısa cevaplar Kanun ve Yönetmelik hükümlerine dayanan genel bilgilerdir; dosyanın özelliklerine göre farklılık gösterebilir.
Sigorta tahkim başvurusu için avukat şart mı?
Hayır. Başvuru kişinin kendisi tarafından da yapılabilir. Avukat veya başka bir temsilci aracılığıyla yapılırsa başvuru sahibi alanına temsil edilen kişinin bilgileri yazılmalı ve vekâletname gibi temsil belgesi eklenmelidir; aksi hâlde başvuru değerlendirmeye alınmayabilir.
Sigorta şirketi hiç cevap vermezse ne kadar beklemeliyim?
5684 s. K. md. 30/13’e göre şirketin başvuru tarihinden itibaren 15 iş günü içinde yazılı cevap vermemesi Komisyona başvuru için yeterlidir. Trafik sigortasında ayrıca KTK md. 97’deki 15 günlük bekleme süresi de gözetilmelidir.
Tahkim başvurusu online yapılabilir mi?
Evet. Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik md. 16/1, Komisyonun elektronik ortamından başvuruya izin verir. Online başvuruda form eksiksiz doldurulmalı, belgeler kendi alanlarına PDF olarak yüklenmeli ve ücret ile tebligat gideri dekontları eklenmelidir.
Başvurumu geri çekersem ücret iade edilir mi?
Raportör incelemeye başlamadan önce başvuru geri çekilirse başvuru ücretinin yarısı iade edilir (Yönetmelik md. 16/4). İnceleme başladıktan sonra geri çekmede bu iade kuralı uygulanmaz; bu nedenle geri çekme kararı erken verilmelidir.
Sigorta tahkim başvurusu ne kadar sürede sonuçlanır?
Raportör ön incelemeyi en geç 15 gün içinde tamamlar. Hakemler ise görevlendirildikleri tarihten itibaren en geç dört ay içinde karar vermek zorundadır; bu süre ancak tarafların açık ve yazılı muvafakatiyle uzatılabilir (Kanun md. 30/15, 30/16).
Şirkete gönderdiğim kargo faturası başvuru kanıtı sayılır mı?
Yalnızca posta takip kodu içeren bir kargo faturası, Komisyon duyurusuna göre başvuru tarihini göstermediği için yeterli sayılmayabilir. Teslim tarihini gösteren iadeli taahhütlü alındı, kayıt numaralı şirket yanıtı veya acentenin tarihli alındısı tercih edilmelidir.
Kaynaklar
- 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu (mevzuat.gov.tr)
- Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik (tsb.org.tr)
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (mevzuat.gov.tr)
- Sigorta Tahkim Komisyonu, online başvurulara ilişkin duyuru
İlgili yazılar
- İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası Ne İşe Yarar
- Sağlık Sigortasının Ödemeyi Reddetmesi
- Trafik Sigortasında Rücu Hakkı
Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Bu yazı 15.11.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.
Yazar: Av. Mehmet İlker Dinç, Avukat
Çalışma alanları: Sigorta Hukuku, Tazminat Hukuku, İş Hukuku, Şirketler Hukuku, Kurumsal Danışmanlık





