
Kira kefili, kiracının kira bedeli ve sözleşmeden doğan diğer parasal borçlarını ödememesi hâlinde kiraya verene karşı kişisel olarak sorumlu olmayı üstlenen kişidir. Ancak bu sorumluluk sınırsız değildir: kanun, kefilin hangi miktara, hangi döneme ve hangi borç kalemlerine kadar sorumlu olacağını sıkı şekil kurallarına bağlamıştır.
Uygulamada kefillerin büyük bölümü, matbu kira sözleşmesinin altına “kefil” başlığıyla attıkları tek imzanın kendilerini yıllarca bağladığını düşünür. Oysa çoğu zaman kefaletin geçerliliği, sözleşmenin yenilenen dönemleri kapsayıp kapsamadığı ve azami miktarın nasıl yazıldığı belirleyicidir.
Önemli Çıkarımlar
- Kefalet, azami miktar, kefalet tarihi ve varsa müteselsillik kefilin kendi el yazısıyla yazılmadıkça geçersizdir (6098 s. TBK md. 583/1).
- Evli kefil için eşin yazılı rızası, en geç sözleşme anında alınmış olmalıdır (TBK md. 584/1).
- Kefil her durumda yazılı azami miktarla sınırlı sorumludur; kira artışları bu tavanı kendiliğinden yükseltmez (TBK md. 589/1).
- Belirli süreli kira sözleşmesine verilen kefalet, açık hüküm yoksa uzayan dönemleri kapsamaz.
- Gerçek kişi kefilin sorumluluğu, sözleşmenin kurulmasından itibaren on yıl geçince kendiliğinden sona erer (TBK md. 598/3).
- Kefil borcundan sorumlu değildir; kiracının yerine de veremez.
Kira Kefili Hangi Şartlarla Sorumlu Olur?
Kira kefilinin sorumlu tutulabilmesi için öncelikle geçerli bir kefalet sözleşmesi gerekir. 6098 s. TBK md. 583/1 uyarınca kefalet yazılı yapılmalı, kefilin sorumlu olacağı azami miktar ve kefalet tarihi belirtilmeli; bu iki unsur ile varsa müteselsil kefil sıfatı kefilin kendi el yazısıyla yazılmalıdır. Biri eksikse kefalet geçersizdir.
Kuralların tam metni Türk Borçlar Kanunu’nun kefalet bölümünde yer alır. Kefaletin genel yapısı, adi ve müteselsil kefalet ayrımı kefilin sorumluluğu ve şekil şartı yazımızda ayrıntılı anlatılmıştır. Burada yalnızca kira ilişkisine özgü sınırlar ele alınır.
| Şart | Dayanak | Kira sözleşmesinde sık görülen hata |
|---|---|---|
| Yazılı şekil | 6098 s. TBK md. 583/1 | Kefilin yalnızca imza atması, diğer unsurların boş kalması |
| Azami miktar (kefilin el yazısıyla) | 6098 s. TBK md. 583/1 | “Kira süresince tüm borçlar” gibi rakamsız ifade |
| Kefalet tarihi (kefilin el yazısıyla) | 6098 s. TBK md. 583/1 | Tarihin yalnızca matbu sözleşme başlığında yer alması |
| Müteselsil kefil sıfatı (el yazısıyla) | 6098 s. TBK md. 583/1 | Müteselsillik ifadesinin yalnızca matbu metinde geçmesi |
| Eşin yazılı rızası | 6098 s. TBK md. 584 | Rızanın sözleşmeden sonra alınması veya hiç alınmaması |
Kira sözleşmesindeki kefil imzası yeterli mi?
Matbu kira sözleşmelerinde kefil için ayrılan bölüme yalnızca ad, adres ve imza yazılması yeterli değildir. Kefil “…TL’ye kadar sorumluyum”, tarih ve gerekiyorsa “müteselsil kefilim” ifadelerini kendi eliyle yazmalıdır. Bilgisayar çıktısı olarak sözleşmeye işlenmiş bir rakam, kefilin el yazısı yerine geçmez. Bu eksiklik, kefile yöneltilen icra takibine itirazda en sık ileri sürülen savunmadır. El yazısı inkâr edilirse inceleme 6100 s. Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine göre aracılığıyla yapılır.
Müşterek borçlu olarak imza
Bazı sözleşmelerde kefalet kurallarından kaçmak için kişi “müşterek ve müteselsil borçlu” olarak gösterilir. 6098 s. TBK md. 603 uyarınca gerçek kişilerin başka ad altında verdiği kişisel güvencelere de kefaletin şekil, ehliyet ve eş rızası hükümleri uygulanır. Kiralananı kullanmayan, yalnızca güvence olsun diye imza atan kişi bakımından bu hüküm önem taşır.
Kefilin eşinin yazılı rızası
6098 s. TBK md. 584/1, evli kişinin ancak eşinin yazılı rızasıyla kefil olabileceğini ve rızanın sözleşmeden önce veya en geç sözleşme anında verilmesi gerektiğini düzenler. Sonradan alınan rıza kefaleti geçerli hâle getirmez. Ticaret siciline kayıtlı işletme sahibinin veya şirket ortağının, işletme ya da şirketle ilgili verdiği kefalette ise md. 584/3 uyarınca eşin rızası aranmaz; işyeri kiralarında şirket ortağının kefaletinde bu istisna gündeme gelir.

Azami Miktar Kira Kefilinin Sorumluluğunu Nasıl Sınırlar?
6098 s. TBK md. 589/1, kefilin her durumda kefalet sözleşmesinde belirtilen azami miktara kadar sorumlu olduğunu açıkça hükme bağlar. Kiracının borcu bu miktarı aşsa bile kefilden fazlası istenemez. Azami miktar; kira bedeli, faiz, takip masrafı ve zarar kalemlerinin tamamı için ortak bir tavan işlevi görür.
Aynı maddenin ikinci fıkrasına göre, aksi kararlaştırılmamışsa kefil azami miktar içinde şu kalemlerden sorumludur: asıl borç ile kiracının veya temerrüdünün yasal sonuçları; kiraya verenin kefile önceden bildirmesi koşuluyla takip ve dava masrafları; işlemiş bir yıllık ve işlemekte olan yıla ait akdî faizler. Kefil, md. 589/3 gereği kural olarak yalnızca kefaletten sonraki borçlardan sorumludur.
Kira artışı kefilin sorumluluğunu artırır mı?
Kira bedeli yıllar içinde artsa bile kefilin sorumluluğu yazdığı azami miktarla sınırlı kalır. 6098 s. TBK md. 583/3 uyarınca kefilin sorumluluğunu artıran sonraki değişiklikler, kefalet için öngörülen şekle uyulmadıkça hüküm doğurmaz. Kiraya veren ile kiracının yaptığı artış anlaşması, kefil yeni bir el yazılı beyanla onaylamadıkça kefilin tavanını yükseltmez.
Ceza koşulu ve hasar bedelleri
Kira sözleşmelerinde sıkça yer alan “erken çıkışta üç kira bedeli ceza” türü hükümler kefile yüklenemez. 6098 s. TBK md. 589 son fıkrasına göre kefilin ceza koşulundan sorumlu olacağına ilişkin anlaşmalar kesin olarak hükümsüzdür. Kiralanana verilen hasar ise kiracının kusurlu davranışının yasal sonucu sayılabileceğinden, azami miktar içinde kalmak kaydıyla kefilden istenebilir.
Kira Sözleşmesi Uzarsa Kefil Sorumlu Olmaya Devam Eder mi?
Konut ve çatılı işyeri kiraları, 6098 s. TBK md. 347 uyarınca kiracı bildirimde bulunmadıkça birer yıl uzar. Yargıtay uygulamasında yerleşik görüşe göre belirli süreli kira sözleşmesine kefil olan kişi, kefalet sözleşmesinde açık bir hüküm yoksa yalnızca ilk kira süresi içindeki borçlardan sorumludur; uzayan dönemler kendiliğinden kefaletin kapsamına girmez.
Uzayan kira dönemleri
Kefaletin uzama yıllarını da kapsaması için kefalet metninde “kira sözleşmesinin uzayan dönemlerinde de kefilim” türünde açık bir ifade bulunmalıdır. Bu ifade olsa bile sorumluluk yine azami miktar ve on yıllık kanuni süreyle sınırlıdır. Sözleşmede belirli bir kefalet süresi yazılmışsa, 6098 s. TBK md. 600 uyarınca kefil sürenin sonunda borcundan kurtulur. Kiraya veren için sonuç şudur: ilk yıl dolduktan sonra biriken kira borçları için kefile gitmeden önce kefalet metninin bu dönemi kapsayıp kapsamadığı kontrol edilmelidir.
On yıllık süre
6098 s. TBK md. 598/3, gerçek kişi tarafından verilen her türlü kefaletin sözleşmenin kurulmasından itibaren on yıl geçmekle kendiliğinden ortadan kalkacağını düzenler. Süre, en erken sona ermeden bir yıl önce, kefalet şekline uygun yazılı açıklamayla en fazla on yıl daha uzatılabilir. Uzun soluklu kira ilişkilerinde bu süre sıkça gözden kaçar.

Kefil Kiracıdan Önce Takip Edilebilir mi?
Bu soru kefaletin türüne bağlıdır. 6098 s. TBK md. 585 uyarınca adi kefalette kiraya veren önce kiracıya başvurmalıdır; kesin aciz belgesi, iflas veya konkordato mehli gibi hâller dışında doğrudan kefile gidemez. Müteselsil kefalette ise md. 586 gereği kiracının ödemede gecikmesi ve ihtarın sonuçsuz kalması yeterlidir.
Kira sözleşmelerinin çoğunda kefil “müteselsil kefil” olarak gösterilir. Bu sıfatın da kefilin el yazısıyla belirtilmesi gerektiğinden, yazılmamışsa kefalet adi kefalet olarak sonuç doğurabilir; bu da kiraya verenin önce kiracıyı takip etmesini gerektirir. Kefile karşı başlatılan takibin itiraz ve dava aşamaları kefilin icra takibindeki konumu yazısında ele alınacaktır. Kefile karşı 2004 s. İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre yürür. Kiracıya karşı kira alacağı takibi için kira alacağı için ilamsız takip rehberimize bakılabilir.
Kefil Tahliyeden Sorumlu mudur?
Hayır. Kefalet, 6098 s. TBK md. 581 uyarınca borçlunun borcunu ifa etmemesinin sonuçlarından kişisel sorumluluktur; kiralananı boşaltma borcu kiracıya aittir ve kefilden tahliye istenemez. Kefil, kiracının yerine tahliye taahhüdü de veremez. Kefile yöneltilebilecek talepler, azami miktar içinde kalan parasal alacaklarla sınırlıdır.
Sözleşme sona erdikten sonra kiracının çıkmaması nedeniyle istenen haksız kullanım bedelinin kefalet kapsamına girip girmediği ise kefalet metnine ve sözleşmenin sona erme biçimine göre tartışmalıdır; çünkü bu bedel kira bedeli değil, haksız işgal tazminatıdır. Bu ayrım için haksız kullanım bedeli yazımıza ve sözleşmesiz kiracı ve ecrimisil yazısına bakılabilir. Tahliye taahhüdünün kimin imzasıyla geçerli olduğu ise tahliye taahhütnamesinin geçerlilik şartları başlıklı yazıda açıklanmıştır.
Kiracı Değişirse Kefalet Ne Olur?
Kira ilişkisinin devrinde 6098 s. TBK md. 323 uyarınca devralan kiracı, devredenin yerine geçer. Borcun üstlenilmesine ilişkin md. 198, kefilin sorumluluğunun ancak kefilin yazılı rızasıyla devam edeceğini öngörür. Bu ilke gereği eski kiracıya kefil olan kişi, yeni kiracının borçlarından yazılı rızası olmadan sorumlu tutulamaz.
Benzer bir sorun, kiracının evden ayrılıp yerine aile bireyinin geçtiği durumlarda yaşanır. Kiraya verenle yeni kişi arasında fiilen yeni bir kira ilişkisi kurulmuşsa, eski kefalet bu yeni ilişkiyi kapsamaz. Kiraya verenin yeni ilişki için ayrı ve şekle uygun bir kefalet alması gerekir. Kira sözleşmesinin devri ve alt kira konusunda kira sözleşmesinin devri yazısı yol gösterir.
Kefil Kefaletten Ne Zaman Kurtulur?
Kefalet asıl borca bağlı olduğundan, 6098 s. TBK md. 598/1 uyarınca kira borcu hangi sebeple sona ererse ersin kefil de kurtulur. Bunun yanında on yıllık azami süre, belirli kefalet süresinin dolması ve alacaklının takipte gecikmesi gibi kefile özgü sona erme sebepleri bulunur. Aşağıdaki tablo bunları kira ilişkisi açısından özetler.
| Sona erme sebebi | Dayanak | Kira ilişkisindeki karşılığı |
|---|---|---|
| Asıl borcun sona ermesi | TBK md. 598/1 | Kira borcu ödenince veya başka sebeple sona erince kefil de kurtulur |
| On yıllık azami süre | TBK md. 598/3 | Gerçek kişi kefilin kefaleti on yıl sonunda kendiliğinden kalkar |
| Belirli sürenin dolması | TBK md. 600 | Süreli kefalette kefil sürenin sonunda borcundan kurtulur |
| Alacaklının takipte gecikmesi | TBK md. 601 | Süresiz kefalette kefilin istemine rağmen bir ay içinde takip yapılmazsa |
| Kiracının değişmesi | TBK md. 198 (ilke) | Kefilin yeni kiracı için yazılı rızası yoksa sorumluluk devam etmez |
Kefil, md. 591 uyarınca kiracının ödeme güçsüzlüğünden doğmayan bütün savunmalarını kiraya verene karşı ileri sürebilir ve ileri sürmek zorundadır. Örneğin kira bedelleri 6098 s. TBK md. 147/1 uyarınca beş yıllık zamanaşımına tabidir; zamanaşımına uğramış kira alacağı için kefil bu savunmayı kullanabilir. Süre hesabında zamanaşımı hesaplama aracı ön fikir verir.

Ödeme Yapan Kira Kefili Kiracıya Nasıl Rücu Eder?
Kira borcunu ödeyen kefil boşta kalmaz. 6098 s. TBK md. 596 uyarınca kefil, ödediği ölçüde kiraya verenin haklarına halef olur ve bu hakları kiracıya karşı kullanabilir. alacağının , kefilin ödeme yaptığı anda başlar. Ödeme belgesinin ve kiraya verenin ibra yazısının saklanması bu nedenle önemlidir.
Md. 597 kefile bir bildirim yükü de yükler: ödeme yapan kefil durumu kiracıya bildirmezse ve kiracı da habersiz şekilde aynı borcu öderse kefil rücu hakkını kaybeder; yalnızca kiraya verene karşı sebepsiz zenginleşme talebi kalır. Birden fazla kefil varsa aralarındaki pay ve rücu ilişkisi md. 587’ye göre belirlenir.
Kefil Olmadan Önce Nelere Dikkat Edilmeli?
Kefil olacak kişi, imzanın sonuçlarını önceden sınırlandırma imkânına sahiptir. 6098 s. TBK md. 583/2 tarafların yazılı şekle uyarak kefilin sorumluluğunu borcun belirli bir miktarıyla sınırlandırabileceğini kabul eder. Aşağıdaki liste hem kefil hem kiraya veren için imza öncesinde kullanılabilecek pratik bir kontrol aracıdır.
- Azami miktar, gerçekçi bir tutar olarak (örneğin belirli sayıda aylık kira bedeli kadar) kefilin el yazısıyla yazılmalıdır.
- Kefalet tarihi ve müteselsillik iradesi de kefilin eliyle yazılmalıdır; matbu ifade yeterli sayılmaz.
- Evli kefil için eşin yazılı rızası sözleşmeyle aynı anda alınmalıdır.
- Kefaletin yalnız ilk kira yılını mı, uzayan dönemleri mi kapsadığı açıkça belirtilmelidir.
- Kefil, sözleşmenin ve kendi el yazılı beyanının bir örneğini saklamalıdır.
- Kira borcu birikmeye başladığında kefil, süresiz kefalette md. 601 uyarınca kiraya verenden bir ay içinde takibe geçmesini yazılı olarak isteyebilir.

Kefil açısından bu hakların zamanında kullanılması, borcun yıllarca birikmesinin önüne geçer. Kiraya veren açısından ise şekle uygun alınmış bir kefalet, ileride itirazın iptali davası gibi uzun süreçlerde güçlü bir dayanak sağlar. Kira güvencesinin diğer biçimi olan depozito için depozito iadesi ve yasal sınır yazısına bakılabilir; aval ile kefalet arasındaki fark ise aval ve kefalet farkı yazısında ele alınacaktır.
Kira ilişkilerindeki genel çalışma alanımız kira ve tahliye uzmanlık sayfasında yer alır; kefalet uyuşmazlıklarını Av. Yahya Köse’nin çalışma alanları çerçevesinde değerlendiriyoruz. Somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir.
Sıkça Sorulan Sorular
Kira kefaletinde en çok merak edilen konular, imzanın kapsamı, sorumluluğun süresi ve kefilin kiracıdan önce takip edilip edilemeyeceğidir. Aşağıdaki sorular TBK md. 581-603 hükümlerine göre yanıtlanmıştır; her kira sözleşmesinin kefalet bölümü ayrı ayrı okunmalı ve el yazısı unsurlar belgenin aslı üzerinde kontrol edilmelidir.
Kira kontratında kefil olarak sadece imza attım, sorumlu muyum?
Yalnızca imza yeterli değildir. 6098 s. TBK md. 583/1 uyarınca azami miktar, kefalet tarihi ve müteselsillik kefilin kendi el yazısıyla yazılmalıdır. Bu unsurlar el yazınızla yoksa kefalet geçersiz sayılabilir. Belgenin aslı üzerinde hangi bölümlerin kimin eliyle yazıldığı incelenmelidir.
Eşimin rızası olmadan kira kefili oldum, kefalet geçerli mi?
Evli kişi, mahkemece verilmiş ayrılık kararı veya yasal ayrı yaşama hakkı yoksa ancak eşinin yazılı rızasıyla kefil olabilir (TBK md. 584/1). Rıza en geç sözleşme anında verilmiş olmalıdır. Ticari işletme sahibinin işletmeyle ilgili kefaleti gibi istisnalar dışında, rızasız kefalet geçersizdir.
Kira kefili kaç yıl sorumlu olur?
Belirli süreli kira sözleşmesinde kefil, açık hüküm yoksa yalnızca ilk kira süresinden sorumlu kabul edilir. Uzama dönemleri yazılı olarak kapsansa bile gerçek kişinin kefaleti sözleşmenin kurulmasından itibaren on yıl geçince kendiliğinden sona erer (TBK md. 598/3).
Kiraya veren önce kiracıya gitmeden kefili takip edebilir mi?
Kefalet müteselsil ise, kiracının ödemede gecikmesi ve ihtarın sonuçsuz kalması şartıyla doğrudan kefile başvurulabilir (TBK md. 586). Adi kefalette ise kural olarak önce kiracı takip edilmeli; kesin aciz belgesi, iflas veya konkordato mehli gibi hâllerde kefile gidilebilir.
Kefilden kira artış farkı istenebilir mi?
İstenebilir, ancak toplam talep kefilin yazdığı azami miktarı aşamaz. Kefilin sorumluluğunu artıran sonraki değişiklikler, kefil bunları kefalet şekline uygun olarak yazılı kabul etmedikçe hüküm doğurmaz (TBK md. 583/3). Artış nedeniyle tavanın yükselmesi için kefilin yeni beyanı gerekir.
Kefil kefaletten tek taraflı vazgeçebilir mi?
Kural olarak hayır; kurulmuş kefaletten tek taraflı çekilmek mümkün değildir. Gelecekte doğacak borçlarda kiracının mali durumu önemli ölçüde bozulmuşsa, borç doğmadıkça TBK md. 599 uyarınca yazılı bildirimle dönme imkânı vardır. Kefil, bu durumda kiraya verenin güven zararını karşılar.
Kaynaklar
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (mevzuat.gov.tr)
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (mevzuat.gov.tr)
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (mevzuat.gov.tr)
İlgili yazılar
- Kiralananın Ayıplı Olması ve Kiracının Hakları
- Konut İhtiyacı Nedeniyle Tahliye Davası
- İzmir'de Tahliye Taahhütnamesine Dayalı İcra
- Bornova'da Öğrenci Kiralarında Uyuşmazlık
Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Bu yazı 15.11.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.
Yazar: Av. Yahya Köse, Avukat
Çalışma alanları: İcra ve İflas Hukuku, Gayrimenkul Hukuku, Kira ve Tahliye Hukuku, Ceza Hukuku, Uyuşmazlık Çözümü, Önleyici Hukuk





