
İzmir’de sulh hukuk mahkemesi, kira, ortaklığın giderilmesi, zilyetliğin korunması ve kat mülkiyeti uyuşmazlıkları ile mirasçılık belgesi ve vesayet gibi çekişmesiz işlere bakan mahkemedir. Görev, dava değerine bakılmaksızın 6100 s. HMK md. 4 ile belirlenir. İzmir Adliyesi’nin sulh hukuk mahkemeleri, asliye hukuktan farklı olarak Bayraklı’daki Gültekinler Plaza ek binasında çalışır.
Bu yazı sulh hukukun görev haritasını çıkarır: hangi dava ve iş sulh hukukta, hangisi asliye hukukta görülür, İzmir’deki adliyelerde bu mahkemeler nerededir ve yanlış mahkemeye başvurunun sonucu nedir. Tek tek uyuşmazlık türlerinin ayrıntısı, ilgili İzmir yazılarına bağlantı verilerek kısa tutulmuştur.
Önemli Çıkarımlar
- Sulh hukuk mahkemesi dava değerine bakmaz; görevini HMK md. 4’te sayılan dava türlerinden ve diğer kanunların verdiği işlerden alır.
- Çekişmesiz yargı işlerinde, aksine düzenleme yoksa görevli mahkeme sulh hukuktur (HMK md. 383); mirasçılık belgesi ve vesayet işleri bu kapsamdadır.
- İzmir Adliyesi’nin sulh hukuk mahkemeleri Gültekinler Plaza’da, Karşıyaka Adliyesi’ninkiler Çiğli Ek Hizmet Binasındadır; asliye hukuk mahkemeleri ise Halkapınar’dadır.
- Sulh hukukun görevine giren dava ve işlerde basit yargılama usulü uygulanır; cevap süresi 2 haftadır (HMK md. 316, 317).
- Görevsizlik kararından sonra 2 hafta içinde dosyanın gönderilmesi istenmezse dava açılmamış sayılır (HMK md. 20).
İzmir’de Sulh Hukuk Mahkemesi Hangi Davalara Bakar?
İzmir’de sulh hukuk mahkemesi, HMK md. 4/1 uyarınca dört grup işe bakar: kira ilişkisinden doğan bütün uyuşmazlıklar, paylaştırma ve ortaklığın giderilmesi, yalnız zilyetliğin korunmasına yönelik davalar ve başka kanunların sulh hukuka verdiği dava ve işler. Bu görev, dava değeri ne kadar yüksek olursa olsun değişmez.
| HMK md. 4/1 | Kapsam | Tipik İzmir dosyası |
|---|---|---|
| (a) Kira | Kira alacağı, kira tespiti, uyarlama, davaları ve bunlara karşı davalar | Bornova’da konut kira tespiti, Konak’ta işyeri tahliyesi |
| (b) Paylaştırma ve ortaklığın giderilmesi | Taşınır ve taşınmaz mal veya hakkın paylaştırılması | Mirasçılar arasında Buca’daki dairenin satışı |
| (c) Zilyetlik | Yalnız zilyetliğin korunmasına yönelik davalar (TMK md. 982-984) | Bahçe duvarının komşu tarafından yıkılıp el konulması |
| (ç) Diğer kanunlar | Kanunun sulh hukuka verdiği dava ve işler (ör. 634 s. KMK md. 33) | Site yönetim kurulu kararının iptali |
Kira uyuşmazlıklarında tek istisna
Kira ilişkisinden doğan her dava sulh hukukta görülür; tek istisna, kiralananın İİK hükümlerine göre ilamsız icra yoluyla tahliyesidir. Tahliye taahhüdüne veya iki haklı ihtara dayalı icra takibi icra dairesi ve icra mahkemesinde yürür. İzmir’de kira tespit davasının nerede açılacağı İzmir’de kira tespit davası, tahliyede dava ve icra yolları İzmir’de kiracı tahliyesi yolları yazılarında anlatılmıştır.
Zilyetlik davası ile mülkiyete dayalı elatma davası farkı
Bu ayrım görevi doğrudan değiştirir. Zilyetlik davası yalnız fiilî hâkimiyetin korunmasını amaçlar ve sulh hukukta görülür; dava hakkı fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren 2 ay, her hâlde fiilden itibaren 1 yıl geçmekle düşer (TMK md. 984). Tapu kaydına, yani mülkiyete dayanılarak açılan elatmanın önlenmesi davası ise HMK md. 2 uyarınca asliye hukuk mahkemesine aittir. Süre geçmişse dava mülkiyete dayandırılarak asliye hukukta açılmalıdır.

Çekişmesiz Yargı İşlerinde Sulh Hukuk Neden Görevlidir?
Çekişmesiz yargı işlerinde, aksine bir düzenleme bulunmadıkça görevli mahkeme sulh hukuktur (HMK md. 383). Bu işlerde kural olarak talepte bulunanın veya ilgililerden birinin oturduğu yer mahkemesi yetkilidir (md. 384); niteliğine uygun düştüğü ölçüde basit yargılama ve resen araştırma ilkesi uygulanır (md. 385).
| Çekişmesiz iş | HMK md. 382/2 | Not |
|---|---|---|
| Mirasçılık belgesi verilmesi | (c) 6 | Noterden de alınabilir; noterin veremediği hâllerde sulh hukuka gidilir |
| Mirasın reddi beyanının tespiti ve tescili | (c) 7 | Ret süresi ve usulü ayrı kurallara tabidir |
| mallarının korunması için önlem | (c) 5 | Mühürleme ve deftere geçirme dahil |
| Sulh hâkimince resmî vasiyetname düzenlenmesi | (c) 1 | Noter yolu da vardır |
| Vesayet işleri | (b) 19 | Vesayet makamı sulh hukuktur (TMK md. 397) |
| Taşınmaz rehninde alacaklı için kayyım | (ç) 2 | Eşya hukukuna ilişkin iş |
“Aksine düzenleme” istisnaları da önemlidir. Aile hukukuna ilişkin çekişmesiz işler, örneğin evlenme izni veya velayetle ilgili kararlar aile mahkemesinde görülür (4787 s. K. md. 4). Ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleri ise asliye ticaret mahkemesine aittir (6102 s. TTK md. 5/1). İzmir’de mirasçılık belgesinin noterden mi, mahkemeden mi alınacağı İzmir’de mirasçılık belgesi yazısında, reddin usulü İzmir’de mirasın reddi yazısında yer alır.
Çekişmesiz yargı kararı kesin hüküm oluşturur mu?
Kanunda aksine hüküm yoksa oluşturmaz (HMK md. 388). Bu yüzden örneğin mirasçılık belgesinin aksi her zaman ispat edilebilir. Çekişmesiz yargı kararlarına karşı hukuki yararı olanlar, kararın öğrenilmesinden itibaren 2 hafta içinde yoluna başvurabilir (md. 387). Süre tebliğden değil öğrenmeden başladığından, UYAP’ta görülen karar tarihinin not edilmesi gerekir.
Vesayet ve Kayyım İşleri İzmir’de Nasıl Yürür?
Vesayet işlerinde vesayet makamı sulh hukuk mahkemesi, denetim makamı asliye hukuk mahkemesidir (TMK md. 397). Yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir (md. 411). İzmir’de oturan bir kısıtlı için vasi atanması bu nedenle onun yerleşim yerinin bağlı olduğu adliyedeki sulh hukuk mahkemesinde görülür.
Pratikte bu, Bayraklı veya Buca’da yaşayan bir yaşlı için dosyanın Gültekinler Plaza’daki sulh hukuk mahkemesinde, Çiğli’de yaşayan biri için Karşıyaka Adliyesi’nin Çiğli Ek Hizmet Binasındaki sulh hukuk mahkemesinde açılması demektir. Vasinin taşınmaz satışı gibi işlemleri için izin istenmesi ve denetim makamına itiraz aşamaları vesayet ve kayyım atanması yazısında ayrıntılıdır. Kısıtlının yerleşim yeri vesayet makamının izni olmadan değiştirilemez (md. 412).
İzmir’de Sulh Hukuk Mahkemeleri Nerede?
Resmî kaynakla mahkeme listesi doğrulanan İzmir adliyelerinin hepsinde sulh hukuk mahkemesi bulunur; en büyük grup İzmir Adliyesi’ndedir. İzmir Adliyesi 2025 faaliyet raporuna göre 31.12.2025 itibarıyla Gültekinler Plaza ek binasında 22 sulh hukuk mahkemesi vardı. Karşıyaka Adliyesi’nin 24.07.2026 tarihli hâkim listesi ise 7 sulh hukuk mahkemesi gösterir.
| Adliye | Sulh hukuk mahkemesi | Kaynak ve not |
|---|---|---|
| İzmir (Konak, Bayraklı, Bornova, Buca, Karabağlar, Gaziemir, Balçova, Narlıdere, Güzelbahçe) | 22 (31.12.2025) | Gültekinler Plaza ek binası, Mansuroğlu Mah. 286/1 Sk. No:12 Bayraklı |
| Karşıyaka (Karşıyaka, Çiğli) | 7 | Çiğli Ek Hizmet Binası |
| Menderes, Urla, Torbalı, Çeşme, Ödemiş | Her birinde 2 | İzmir, Torbalı, Çeşme ve Ödemiş 2025 faaliyet raporları |
| Selçuk, Karaburun, Tire, Bayındır, Kiraz | Her birinde 1 | Torbalı, Çeşme ve Ödemiş 2025 faaliyet raporları |
| Kemalpaşa, Seferihisar, Bergama, Menemen | Sulh hukuk mahkemesi var | Faaliyet raporları ve adliye siteleri; sayı belirtilmemiş |
Sayılar resmî faaliyet raporlarının tarihine aittir ve sonradan değişebilir. Aliağa ve Foça adliyelerinin mahkeme listesi resmî kaynakta doğrulanamadığından tabloya alınmamıştır. İzmir Adliyesi binalarının genel dağılımı İzmir Adliyesi bina rehberi yazısındadır.
Halkapınar ile Gültekinler Plaza karıştırılmamalı
01.09.2026’dan beri İzmir Adliyesi’nin asliye hukuk mahkemelerinin tamamı Halkapınar Ek Hizmet Binasındadır; sulh hukuk mahkemeleri ise Gültekinler Plaza ek binasında kalmıştır. UYAP üzerinden açılan davada bu fark tevzi sırasında görünmez; asıl sorun dilekçede yanlış mahkemenin seçilmesidir. Ortaklığın giderilmesi davasının asliye hukuka açılması bu hataya tipik bir örnektir.

Sulh Hukukta Yargılama Nasıl İşler?
Sulh hukuk mahkemelerinin görevine giren dava ve işlerde basit yargılama usulü uygulanır (HMK md. 316/1-a). Dava ve cevap dilekçe ile yapılır; cevap süresi dava dilekçesinin tebliğinden itibaren 2 haftadır ve zor durumlarda bir defaya mahsus en fazla 2 hafta ek süre verilebilir (md. 317/2). Cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçesi verilmez.
Taraflar delillerini dilekçeleriyle birlikte göstermek zorundadır (md. 318). Sulh hukukun baktığı davaların önemli kısmında dava açmadan önce arabulucuya başvurmak da dava şartıdır: kira, ortaklığın giderilmesi, kat mülkiyeti ve komşu hakkı uyuşmazlıkları HUAK md. 18/B kapsamındadır. sonrası belgenin davaya nasıl taşınacağı arabuluculuk son tutanağı yazısında anlatılmıştır.
Sulh hukukta keşif ve bilirkişi
Ortaklığın giderilmesi ve kira tespiti gibi davalarda ve incelemesi çoğu zaman kaçınılmazdır. HMK md. 289/2 uyarınca büyükşehir sınırları içindeki keşif mahkemenin kendisi tarafından yapılabilir; İzmir büyükşehir olduğundan Gültekinler Plaza’daki bir mahkeme, Karabağlar veya Narlıdere’deki taşınmazda keşfi kendisi yapar. Keşif ve bilirkişi giderleri, delili isteyen tarafça avans olarak önceden yatırılır.
Hangi Davalar Sulh Hukukta Değil, Asliye Hukukta Görülür?
Asliye hukuk mahkemesi genel görevli mahkemedir; malvarlığı ve şahıs varlığına ilişkin davalarda, aksine düzenleme yoksa görev ona aittir (HMK md. 2). Sulh hukukun görevi istisnai olduğundan, HMK md. 4 veya özel bir kanun hükmüne girmeyen dava asliye hukukta açılır. Aşağıdaki ayrımlar uygulamada en çok karıştırılanlardır.
| Uyuşmazlık | Görevli mahkeme | Dayanak |
|---|---|---|
| Kira bedeli, kira tespiti, kiracının tahliyesi davası | Sulh hukuk | HMK md. 4/1-a |
| Tahliye taahhüdüne dayalı ilamsız icra | İcra dairesi ve icra mahkemesi | HMK md. 4/1-a istisnası |
| Zilyetliğin korunması | Sulh hukuk | HMK md. 4/1-c, TMK md. 982-984 |
| Tapuya dayalı elatmanın önlenmesi, | Asliye hukuk | HMK md. 2 |
| Kat malikleri kurulu kararının iptali, hâkimin müdahalesi | Sulh hukuk | 634 s. KMK md. 33 |
| Miras ortaklığının giderilmesi (taşınmaz satışı) | Sulh hukuk | HMK md. 4/1-b |
| , | Asliye hukuk | HMK md. 2 |
Kat malikleri kurulu kararlarına karşı iptal davası, toplantıya katılıp aykırı oy kullanan için karar tarihinden, katılmayan için öğrenmeden itibaren 1 ay içinde, her hâlde karar tarihinden itibaren 6 ay içinde açılır (634 s. KMK md. 33). İzmir’deki site uyuşmazlıkları için İzmir’de site yönetimi uyuşmazlıkları yazısına bakılabilir.
Yanlış Mahkemeye Başvurulursa Ne Olur?
Görev kamu düzenindendir ve mahkemece kendiliğinden gözetilir. Sulh hukukun görevine giren dava asliye hukukta açılırsa (veya tersi) mahkeme görevsizlik kararı verir. HMK md. 20 uyarınca taraflardan biri 2 hafta içinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesini istemezse dava açılmamış sayılır ve harç ile zaman kaybı yaşanır.
Bu iki haftalık süre özellikle süreye bağlı davalarda kritiktir. Zilyetlik davasındaki 2 ay ve 1 yıllık süreler, kat malikleri kurulu kararına karşı 1 ay ve 6 aylık süreler ya da kira tespitindeki zaman kuralları yanlış mahkemeye başvuru nedeniyle tehlikeye girebilir. Süre hesabında görevsiz mahkemede dava açılan tarih, dosya süresinde gönderilirse korunur. Görevsizlik kararından sonraki adımlar İzmir’de görevsizlik ve yetkisizlik kararı yazısında ayrıntılıdır.

Sulh Hukuk Kararına Karşı Hangi Yola Gidilir?
Sulh hukuk kararlarına karşı kural olarak İzmir Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açıktır; parasal sınırın altında kalan kararlar kesindir ve sınır her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir (HMK md. 341, ek md. 1). Çekişmesiz yargı kararlarında istinaf süresi, kararın öğrenilmesinden itibaren 2 haftadır (md. 387).
İzmir Bölge Adliye Mahkemesinde dosya, konusuna göre iş bölümündeki daireye gider; HSK’nın 01.09.2026’dan itibaren uygulanan iş bölümüne göre kira uyuşmazlıkları 6. Hukuk Dairesi ve ikiz daireleri tarafından incelenir. İstinaf dilekçesinin verileceği yer ve süreler İzmir BAM istinaf başvurusu yazısında yer alır.
Sulh Hukukta Dava Açmadan Önce Neler Kontrol Edilmeli?
Dosya açılmadan önce görev, yetki ve ön şartların birlikte kontrol edilmesi, görevsizlik nedeniyle kaybedilecek ayları önler. HMK md. 4 ile md. 2 arasındaki ayrım ve HUAK md. 18/B’deki arabuluculuk şartı, İzmir’deki sulh hukuk davalarının çoğunda ilk bakılması gereken iki noktadır.
- Uyuşmazlık HMK md. 4/1’deki dört gruptan birine mi giriyor, yoksa mülkiyet veya miras payı gibi asliye hukuk konusu mu?
- İş çekişmesiz yargı işi mi; öyleyse aile veya ticaret hukukuna ilişkin bir istisna var mı?
- Kira, ortaklığın giderilmesi, kat mülkiyeti veya komşu hakkı uyuşmazlığıysa arabuluculuk son tutanağı alındı mı?
- Taşınmaz hangi ilçede; dava İzmir, Karşıyaka veya hangi ilçe adliyesinde açılacak (HMK md. 12 kesin yetki dahil)?
- Zilyetlikte 2 ay ve 1 yıl, kat malikleri kararında 1 ay ve 6 ay gibi süreler takvime işlendi mi?
Somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir. Genel hukuki süreçlere ilişkin diğer yazılar hukuki danışmanlık çalışma alanı sayfasında yer alır.
Sıkça Sorulan Sorular
İzmir’de sulh hukuk mahkemesine başvuracak kişilerin en sık sorduğu konular; sulh ceza ile farkı, yüksek tutarlı kira alacağı, ortaklığın giderilmesinde yetkili adliye, mirasçılık belgesi, avukat zorunluluğu ve vasi atanmasıdır. Cevaplar HMK md. 4, 12, 383 ve 384 ile TMK md. 397 ve 411 hükümlerine dayanır.
Sulh hukuk mahkemesi ile sulh ceza hâkimliği aynı mı?
Hayır. Sulh hukuk mahkemesi kira, ortaklığın giderilmesi ve çekişmesiz yargı gibi özel hukuk işlerine bakar. Sulh ceza hâkimliği ise ceza soruşturmasında tutuklama, arama ve itiraz gibi kararları verir. İzmir Adliyesi’nde sulh ceza hâkimlikleri ana binada, sulh hukuk mahkemeleri Gültekinler Plaza’dadır.
Kira alacağı yüksek tutarlıysa yine sulh hukukta mı görülür?
Evet. HMK md. 4/1 sulh hukukun görevini “dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın” belirler. Kira ilişkisinden doğan alacak davası tutarı ne olursa olsun sulh hukukta açılır; yalnız ilamsız icra yoluyla tahliye bu kuralın dışındadır.
Ortaklığın giderilmesi davası hangi İzmir adliyesinde açılır?
Taşınmazla ilgili davalarda taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir (HMK md. 12). Buca’daki taşınmaz için İzmir Adliyesi’nin Gültekinler Plaza’daki sulh hukuk mahkemesi, Çeşme’deki taşınmaz için Çeşme Adliyesi sulh hukuk mahkemesi yetkilidir. Önce arabulucuya başvurulur (HUAK md. 18/B).
Mirasçılık belgesi için mutlaka sulh hukuka mı gidilir?
Hayır. Mirasçılık belgesi noterden de alınabilir. Noterin belge veremediği hâllerde, örneğin kayıtların yetersiz olduğu veya yabancı unsur bulunan durumlarda sulh hukuk mahkemesine başvurulur. Mahkemede yetkili yer, talepte bulunanın oturduğu yerdir (HMK md. 384).
Sulh hukuk mahkemesinde avukat zorunlu mu?
Zorunlu değildir; taraflar davayı bizzat açıp takip edebilir. Ancak görev, yetki, arabuluculuk şartı ve süreler gibi usul kurallarına uyulmaması davanın esasa girilmeden reddine yol açabilir. Somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir.
Vasi atanması için hangi mahkemeye başvurulur?
Vesayet makamı sulh hukuk mahkemesidir (TMK md. 397) ve yetki, vesayet altına alınacak kişinin yerleşim yerindeki mahkemeye aittir (md. 411). İzmir Adliyesi çevresinde oturan kişi için başvuru Gültekinler Plaza’daki sulh hukuk mahkemesine yapılır.
Kat malikleri kurulu kararının iptali İzmir'de hangi mahkemede istenir?
Dava, anagayrimenkulün bulunduğu yerdeki sulh hukuk mahkemesinde açılır (634 s. KMK md. 33). Bornova veya Karabağlar’daki bir site için bu mahkeme Gültekinler Plaza’dadır; Çiğli’deki site için Karşıyaka Adliyesi’nin Çiğli Ek Hizmet Binasındaki sulh hukuk mahkemesi yetkilidir. Karara katılmayan malik için 1 aylık süre öğrenmeden başlar.
Kaynaklar
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (mevzuat.gov.tr)
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (mevzuat.gov.tr)
- 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu (mevzuat.gov.tr)
- İzmir Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu 2025 Faaliyet Raporu (rayp.adalet.gov.tr)
- Karşıyaka Adliyesi hâkim listesi, 24.07.2026 (rayp.adalet.gov.tr)
- İzmir Adliyesi Ek Hizmet Binası iletişim bilgileri (izmir.adalet.gov.tr)
Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Bu yazı 15.11.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.
Yazar: KCD Hukuk





