
İzmir’de tapu iptal davası çoğu zaman asliye hukuk mahkemesinde görülür; ancak her tapu uyuşmazlığı oraya gitmez. Eşler arasındaki aile konutu davası aile mahkemesine, müteahhitten konut alan tüketicinin tescil talebi tüketici mahkemesine, iki şirket arasındaki ticari satış asliye ticaret mahkemesine, kadastrosu yeni yapılan bir taşınmazdaki itiraz ise kadastro mahkemesine aittir. Yanlış mahkemeyi seçmek, davayı aylarca geciktirebilir.
Bu yazı, uyuşmazlığın türüne göre görevli mahkemeyi ve bu mahkemenin İzmir’de hangi binada bulunduğunu gösteren bir harita sunar. Dava açılmadan önce toplanacak kayıtlar, tedbir şerhi, ve tescil aşamaları gibi usul adımlarını İzmir’de tapu iptali ve tescil davası süreci yazımızda, iptal sebeplerini ise tapu iptal ve tescil davasının açılma halleri yazımızda ele aldık.
Önemli Çıkarımlar
- Genel kural asliye hukuk mahkemesidir (6100 s. HMK md. 2); İzmir Adliyesi asliye hukuk mahkemeleri 01.09.2026’dan beri Halkapınar Ek Hizmet Binasındadır.
- Yer bakımından taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir (HMK md. 12); görev ise uyuşmazlığın türüne göre değişir.
- Aile konutu ve mal rejimi kaynaklı tapu davaları aile mahkemesinde görülür (4787 s. K. md. 4); İzmir’de aile mahkemeleri Gültekinler Plaza ek binasındadır.
- Tüketici işlemi niteliğindeki ve taşınmazın aynından doğan uyuşmazlıklarda değildir (6502 s. TKHK md. 73/A/1-d).
- Kadastro tutanağına 30 günlük askı süresinde itiraz kadastro mahkemesine yapılır (3402 s. K. md. 11, 26); İzmir, Urla, Ödemiş ve Bergama’da kadastro mahkemesi vardır.
İzmir’de Tapu İptal Davası Hangi Mahkemede Görülür?
İzmir’de tapu iptal davası, 6100 s. HMK md. 2 uyarınca kural olarak asliye hukuk mahkemesinde görülür; md. 12 ise taşınmazın bulunduğu yer mahkemesini kesin yetkili kılar. Ancak özel kanunlar aile, tüketici, ticari ve kadastro uyuşmazlıklarını başka mahkemelere vermiştir. Görev kuralları kamu düzenindendir (HMK md. 1).
Görev ile yetki farklı sorulardır. Yetki hangi şehrin, hangi adliyenin mahkemesine gidileceğini söyler; görev ise o adliyedeki hangi tür mahkemenin bakacağını. Bornova’daki bir daire için yetkili adliye her durumda İzmir Adliyesidir; ama davanın Halkapınar’daki asliye hukuk mahkemesine mi, Gültekinler Plaza’daki aile ya da tüketici mahkemesine mi açılacağı uyuşmazlığın niteliğine bağlıdır.
| Uyuşmazlık türü | Görevli mahkeme | Dayanak | İzmir Adliyesinde yer |
|---|---|---|---|
| Yolsuz tescil, , vekâletin kötüye kullanılması, ehliyetsizlik | Asliye hukuk | HMK md. 2 | Halkapınar Ek Hizmet Binası |
| Ortaklığın giderilmesi, zilyetliğin korunması | Sulh hukuk | HMK md. 4/1-b, c | Gültekinler Plaza ek binası |
| Aile konutu, mal rejimi kaynaklı tescil | Aile mahkemesi | 4787 s. K. md. 4 | Gültekinler Plaza ek binası |
| Tüketicinin satıcıdan konut tescili talebi | Tüketici mahkemesi | 6502 s. TKHK md. 73/1 | Gültekinler Plaza ek binası |
| Her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili satış | Asliye ticaret | 6102 s. TTK md. 4, 5 | BAM Ek Hizmet Binası |
| Kesinleşmemiş kadastro tutanağına itiraz | Kadastro mahkemesi | 3402 s. K. md. 11, 26 | Ana bina (Çınarlı, Konak) |
Tablodaki binalar İzmir Adliyesine bağlı dokuz merkez ilçe (Konak, Bayraklı, Bornova, Buca, Karabağlar, Gaziemir, Balçova, Narlıdere, Güzelbahçe) için geçerlidir. Karşıyaka, Çiğli ve mülhakat adliyeleri aşağıda ayrıca ele alınmıştır.

Asliye Hukuk Mahkemesi Hangi Tapu Davalarına Bakar?
6100 s. HMK md. 2’ye göre malvarlığı haklarına ilişkin davalarda, aksine düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesi görevlidir. Yolsuz tescil, muris muvazaası, sahte vekâletname, ehliyetsizlik, inançlı işlem ve zilyetliğe dayalı tescil davaları bu kapsamdadır. Dava değeri ne olursa olsun görev değişmez.
Halkapınar ek hizmet binası ve diğer adliyeler
İzmir Adliyesine bağlı asliye hukuk mahkemelerinin tamamı, İzmir Adliyesinin duyurusuna göre 01.09.2026’dan itibaren Halkapınar Ek Hizmet Binasında çalışır; ön büro, tevzi ve vezne de aynı binadadır. Konak’taki ana binaya dava açmaya gitmek, bu tarihten sonra yaygın bir zaman kaybıdır.
Karşıyaka ve Çiğli’deki taşınmazlar için Karşıyaka Adliyesinin asliye hukuk mahkemeleri yetkilidir ve bunlar Çiğli Ek Hizmet Binasında bulunur. Kemalpaşa, Menderes, Seferihisar, Urla, Torbalı, Selçuk, Çeşme, Karaburun, Ödemiş, Tire, Bayındır, Kiraz, Bergama, Dikili, Kınık, Menemen, Aliağa ve Foça’da ilçenin kendi adliyesinde asliye hukuk mahkemesi vardır. Bir ilçeye bağlı adliyeyi İzmir Adliyesi bina rehberimizde ayrıntılı gösterdik.
Mirasçıların murisin yaptığı satışa karşı açtığı davalar da asliye hukuk mahkemesine aittir; aynı taşınmaz için paydaşların ortaklığın giderilmesini istemesi ise ayrı bir davadır ve başka bir mahkemede görülür. Muris muvazaası iddiasının ispatı için muris muvazaasına dayalı tapu iptali yazımıza bakabilirsiniz.

Sulh Hukuk Mahkemesine Ne Zaman Gidilir?
6100 s. HMK md. 4/1, taşınmazlara ilişkin üç tür davayı sulh hukuk mahkemesine verir: kira uyuşmazlıkları, taşınmazın paylaştırılması ve ortaklığın giderilmesi ile yalnızca zilyetliğin korunmasına yönelik davalar. Tapu kaydının iptali ve başkası adına tescili ise bu listede yoktur; bu nedenle sulh hukukta görülmez.
Uygulamada en sık karışıklık, paylı veya elbirliği mülkiyetteki bir taşınmazda çıkar. Mirasçılardan biri, diğerinin payını muvazaalı bir satışla aldığını ileri sürüyorsa asliye hukukta tapu iptali ister; payların satılarak paraya çevrilmesini istiyorsa sulh hukukta ortaklığın giderilmesi davası açar. İki dava aynı anda yürüyebilir ve biri diğeri için bekletici sorun yapılabilir.
İzmir Adliyesinde sulh hukuk mahkemeleri Halkapınar’da değil, Bayraklı’daki Gültekinler Plaza ek binasındadır. Ortaklığın giderilmesinde arabuluculuk dava şartıdır (6325 s. HUAK md. 18/B/1-b); sürecin İzmir’deki işleyişi İzmir’de ortaklığın giderilmesi davası yazımızda yer alır.
Eşler Arasındaki Tapu Uyuşmazlıkları Neden Aile Mahkemesinde Görülür?
4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun md. 4, Türk Medenî Kanunu’nun ikinci kitabından (vesayet kısmı hariç) doğan dava ve işleri aile mahkemesine verir. Aile konutuna ilişkin TMK md. 194 ve mal rejimi hükümleri bu kitaptadır; bu yüzden eşler arasındaki tapu uyuşmazlıklarının önemli bir kısmı aile mahkemesinde görülür.
Aile konutu tapu iptal davası nereye açılır?
Eşin rızası olmadan satılan veya ipotek edilen aile konutu için açılan iptal ve tescil davası, TMK md. 194’e dayandığı için aile mahkemesinde görülür. Mal rejiminin tasfiyesinde bir eşin edinilmiş mal niteliğindeki taşınmazın kendisine devrini istemesi de aynı mahkemeye aittir. Buna karşılık eşlerden biri, diğer eşten değil, üçüncü kişiden aldığı taşınmaz için iddiasıyla dava açıyorsa uyuşmazlık aile hukukundan doğmaz ve asliye hukukta görülür.
İzmir Adliyesinde aile mahkemeleri Gültekinler Plaza ek binasında, Karşıyaka Adliyesinde ise Çiğli Ek Hizmet Binasındadır. Aile mahkemesi bulunmayan Seferihisar, Urla ve Çeşme gibi adliyelerde bu davalara 4787 s. K. md. 2 uyarınca HSK’nın belirlediği asliye hukuk mahkemesi bakar. Konunun esası için aile konutu şerhi ve eşin rızası ile İzmir’de mal rejimi tasfiyesi yazılarımıza bakılabilir.

Konut Satın Alan Tüketici Hangi Mahkemeye Gider?
6502 s. Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun md. 73/1, tüketici işlemlerinden doğan davalarda tüketici mahkemesini görevli kılar. Konutu kişisel kullanım için ticari bir satıcıdan veya müteahhitten satın alan kişinin tapuda adına tescil istemesi bu kapsama girebilir; md. 73/5 tüketicinin kendi yerleşim yerinde de dava açabileceğini düzenler.
Tüketici mahkemesinde tapu iptal ve tescil talebi
TKHK md. 73/A/1-d, tüketici işlemi niteliğindeki ve taşınmazın aynından doğan uyuşmazlıklarda arabulucuya başvurmayı dava şartı olmaktan çıkarır. Yani müteahhitten tescil isteyen tüketici doğrudan dava açabilir; aynı dosyada gecikme tazminatı gibi para talepleri de varsa arabuluculuk gerekip gerekmediği ayrıca değerlendirilmelidir. Tüketicinin yerleşim yeri yetkisi ile HMK md. 12’deki kesin yetki kuralının ilişkisi, dava açılmadan önce somut olaya göre incelenmelidir.
Arsa sahibi ile müteahhit arasındaki uyuşmazlığı ise tüketici işlemi değildir; arsa sahibinin tapu iptali talebi asliye hukukta, iki taraf da tacir ve iş ticari ise asliye ticarette görülür. İzmir Adliyesinde tüketici mahkemeleri Gültekinler Plaza ek binasındadır. Karşıyaka Adliyesinin resmi mahkeme listelerinde tüketici mahkemesi bulunmadığından, bu bölgedeki davanın hangi mahkemede görüleceği tevzi bürosunda teyit edilmelidir.
Ticari Satışlarda Asliye Ticaret Mahkemesi Ne Zaman Görevlidir?
6102 s. TTK md. 4/1, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davalarını ticari dava sayar; md. 5/1 ise bu davalarda değere bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesini görevli kılar. İki şirket arasında fabrika arsası satışından doğan tapu iptal ve tescil davası bu nedenle asliye ticarette görülür.
Taraflardan biri tacir değilse ya da taşınmaz satışı ticari işletmeyle ilgili değilse dava asliye hukuka döner. Ticari davalarda arabuluculuk dava şartı, TTK md. 5/A uyarınca konusu bir miktar para olan alacak ve tazminat davalarıyla sınırlıdır; tescil talebi bu kapsamda değildir. Görev hatasının sonuçlarını İzmir’de görevsizlik ve yetkisizlik kararı yazımızda anlattık.
İzmir Adliyesinin asliye ticaret mahkemeleri, Stadyum Metro karşısındaki BAM Ek Hizmet Binasındadır. Karşıyaka Adliyesinde tek bir asliye ticaret mahkemesi vardır. Mülhakat adliyelerin hangi asliye ticaret mahkemesinin yargı çevresinde kaldığı dava öncesinde kontrol edilmelidir; TTK md. 5/4’e göre asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yargı çevresinde açılan ticari davada asliye hukuk mahkemesi davaya devam eder.

Kadastro Mahkemesi Hangi Durumda Görevlidir?
3402 sayılı Kadastro Kanunu md. 11’e göre kadastro tutanakları 30 gün askıya çıkarılır ve itirazı olanlar bu süre içinde kadastro mahkemesinde dava açar. Md. 26, kadastro mahkemesinin askı süresinde açılan davalara, komisyondan gelen tutanaklara ve yerel mahkemelerden devredilen dosyalara bakacağını düzenler.
Kadastro mahkemesi ile genel mahkeme arasındaki geçiş
Md. 27’ye göre bir taşınmaz için kadastro tutanağı düzenlendiği tarihte, yerel hukuk mahkemesinde görülmekte olan ve kesinleşmemiş davalar kadastro mahkemesine kendiliğinden devredilir. Kadastro çalışması süren bir köyde asliye hukukta açılmış bir tapu davası, bu nedenle bir gün kadastro mahkemesine gidebilir. Md. 25 son fıkrası ise tutanağın düzenlenmesinden sonra doğan hakları ve ortaklığın giderilmesi gibi yenilik doğuran davaları kadastro mahkemesinin görevi dışında bırakır.
Tutanak kesinleştikten sonra dava genel mahkemelerde görülür ve md. 12/3 uyarınca kesinleşmeden itibaren on yıl geçince kadastrodan önceki sebeplere dayanılamaz. İzmir Adliyesinde bir kadastro mahkemesi ana binada (Çınarlı, Konak) bulunur; resmi faaliyet raporlarına göre Urla, Ödemiş ve Bergama adliyelerinde de kadastro mahkemesi vardır. Ana bina birimlerinin listesi İzmir Adliyesi ana bina sayfasında yer alır.
Kadastro tespitinde adına yazılmayan zilyedin tescil talebi gibi davaların şartlarını zilyetliğe dayalı tescil davası yazımızda, kayıt düzeltme davalarını ise tapu kayıt düzeltme ve cins tashihi yazımızda bulabilirsiniz.
Dava Yanlış Mahkemede Açılırsa Ne Olur?
Görev kamu düzenindendir ve mahkeme bunu kendiliğinden inceler (6100 s. HMK md. 1). Görevsizlik kararı verilirse HMK md. 20 uyarınca karar kesinleştikten sonra iki hafta içinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi istenmelidir; istenmezse dava açılmamış sayılır. Bu iki hafta, en çok kaçırılan sürelerden biridir.
Yanlış mahkeme seçimi aşamasını da etkiler. İzmir Bölge Adliye Mahkemesinde 01.09.2026’dan geçerli HSK iş bölümüne göre gayrimenkul mülkiyeti uyuşmazlıklarına 1. Hukuk Dairesi ve ikizi 24. Hukuk Dairesi, aile davalarına 2. Hukuk Dairesi, sözleşme ve tüketici uyuşmazlıklarına 13. Hukuk Dairesi ve ikizi 21. Hukuk Dairesi bakar. Dosya, ilk derecede seçilen yola göre farklı bir daireye gider.
| Sık yapılan hata | Sonuç | Doğru yol |
|---|---|---|
| Eşin rızası olmadan satılan aile konutu için asliye hukukta dava | Görevsizlik kararı, 2 haftalık gönderme süresi | Aile mahkemesi (4787 s. K. md. 4) |
| Mirasçılar arası payların satışı için tapu iptali davası | Talep sonucu ile dava türü uyuşmaz | Sulh hukukta ortaklığın giderilmesi (HMK md. 4/1-b) |
| Askı süresi içinde kadastro tespitine asliye hukukta itiraz | Görevsizlik ve zaman kaybı | Kadastro mahkemesi (3402 s. K. md. 11, 26) |
| Bornova’daki daire için İstanbul’da dava | Kesin yetkisizlik | İzmir Adliyesi (HMK md. 12) |
Dava Açmadan Önce Görevli Mahkeme Nasıl Kontrol Edilir?
Görevli mahkemeyi belirlemek için önce uyuşmazlığın kiminle ve hangi ilişkiden doğduğu sorulmalıdır: eş mi, tüketici-satıcı mı, iki tacir mi, paydaş mı? Ardından taşınmazın kadastro durumu ve bulunduğu ilçenin bağlı olduğu adliye kontrol edilir. Aşağıdaki sıra, HMK md. 1, 2, 4 ve 12 ile özel kanunların birlikte uygulanmasını özetler.
- Tapu kaydını ve varsa kadastro tutanağının kesinleşip kesinleşmediğini kontrol edin; askı süresi devam ediyorsa yol kadastro mahkemesidir.
- Karşı tarafın eşiniz olup olmadığına ve talebin aile konutu veya mal rejimine dayanıp dayanmadığına bakın.
- Taşınmazı kişisel kullanım için ticari bir satıcıdan aldıysanız tüketici mahkemesini değerlendirin.
- Her iki taraf tacir ve satış işletmeyle ilgiliyse asliye ticareti değerlendirin.
- Talebiniz payların satışı veya zilyetliğin korunmasıysa sulh hukuka yönelin; tapu kaydının iptali istiyorsanız asliye hukuka.
- Taşınmazın bulunduğu ilçenin bağlı olduğu adliyeyi belirleyin; İzmir Adliyesinde asliye hukuk için Halkapınar, aile, tüketici ve sulh hukuk için Gültekinler Plaza binasına gidin.
Gayrimenkul uyuşmazlıklarına ilişkin diğer yazılarımıza gayrimenkul hukuku sayfamızdan ulaşabilirsiniz. Bu yazı Av. Yahya Köse tarafından hazırlanmıştır. Mahkeme sayıları ve binalar resmi kaynaklarda yer aldığı tarih itibarıyla verilmiştir. Somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir.
Sıkça Sorulan Sorular
Tapu iptal davasında görevli mahkeme sorusu, özellikle eşler arasındaki satışlarda, müteahhitten alınan konutlarda ve kadastrosu yeni yapılan köylerde karışır. Aşağıdaki kısa yanıtlar HMK, 4787 sayılı Kanun, TKHK ve Kadastro Kanunu’nun güncel metnine ve İzmir adliyelerinin resmi sayfalarına dayanır; dosyanızın ayrıca incelenmesi gerekir.
Tapu iptal davası sulh hukuk mahkemesinde açılabilir mi?
Hayır. 6100 s. HMK md. 4/1 sulh hukuk mahkemesine kira, ortaklığın giderilmesi ve yalnızca zilyetliğin korunmasına ilişkin davaları verir. Tapu kaydının iptali ve tescil, md. 2 uyarınca asliye hukuk mahkemesinde ya da özel kanunun gösterdiği aile, tüketici, ticaret veya kadastro mahkemesinde görülür.
Eşim aile konutunu sattı, davayı hangi mahkemede açmalıyım?
TMK md. 194’e dayanan iptal ve tescil davası aile mahkemesinde açılır, çünkü 4787 s. K. md. 4 TMK’nın aile hukukuna ilişkin ikinci kitabından doğan davaları aile mahkemesine verir. İzmir Adliyesinde aile mahkemeleri Gültekinler Plaza ek binasında, Karşıyaka Adliyesinde Çiğli Ek Hizmet Binasındadır.
Müteahhitten aldığım daire tapuya geçirilmedi, arabulucuya gitmem gerekir mi?
Tüketici işlemi niteliğindeki ve taşınmazın aynından doğan uyuşmazlıklarda arabuluculuk dava şartı değildir (6502 s. TKHK md. 73/A/1-d). Tescil talebi için doğrudan tüketici mahkemesine başvurulabilir. Aynı dosyada gecikme tazminatı gibi para talepleri varsa arabuluculuk şartı ayrıca değerlendirilmelidir.
Karşıyaka'daki taşınmaz için tapu iptal davası İzmir Adliyesinde açılabilir mi?
Hayır. HMK md. 12 taşınmazın bulunduğu yer mahkemesini kesin yetkili kılar; Karşıyaka ve Çiğli’deki taşınmazlar Karşıyaka Adliyesinin yargı çevresindedir. Asliye hukuk, sulh hukuk ve aile mahkemeleri Karşıyaka Adliyesinin Çiğli Ek Hizmet Binasında bulunur.
Kadastro tespitine itiraz için ne kadar sürem var?
3402 s. K. md. 11 uyarınca kadastro tutanakları 30 gün askıda kalır ve itiraz bu süre içinde kadastro mahkemesinde dava açılarak yapılır. Süre geçince tespit kesinleşir (md. 12/1); kesinleşmeden itibaren on yıl sonra kadastrodan önceki sebeplere dayanılamaz (md. 12/3).
Görevsiz mahkemede açtığım dava için yeniden harç öder miyim?
Görevsizlik kararından sonra dosya, HMK md. 20 uyarınca iki hafta içinde talep edilirse görevli mahkemeye gönderilir ve dava aynı dosya üzerinden devam eder. Bu süre kaçırılırsa dava açılmamış sayılır ve yeni dava harç dahil baştan açılır. Harçların ayrıntısı için dava harcı hesaplama aracımız kullanılabilir.
İzmir'de asliye hukuk mahkemeleri hâlâ ana binada mı?
Hayır. İzmir Adliyesinin 17.09.2026 tarihli duyurusuna göre asliye hukuk mahkemelerinin tamamı 01.09.2026’dan itibaren Halkapınar Ek Hizmet Binasında çalışmaktadır. Kadastro mahkemesi ise ana binada, sulh hukuk, aile ve tüketici mahkemeleri Gültekinler Plaza ek binasındadır.
Kaynaklar
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (mevzuat.gov.tr)
- 4787 sayılı Aile Mahkemeleri Kanunu (mevzuat.gov.tr)
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (mevzuat.gov.tr)
- 3402 sayılı Kadastro Kanunu (mevzuat.gov.tr)
- İzmir Adliyesi: Asliye hukuk mahkemeleri Halkapınar Ek Hizmet Binasında
- HSK İzmir Bölge Adliye Mahkemesi iş bölümü kararı
İlgili yazılar
- İzmir'de Kat Mülkiyeti Uyuşmazlıkları
- Karabağlar'da Kentsel Dönüşüm Süreci
- Balçova'da Site Yönetimi Uyuşmazlıkları
- Menemen'de Tarım Arazisi Satışı ve Bölünme
Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Bu yazı 15.11.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.
Yazar: Av. Yahya Köse, Avukat
Çalışma alanları: İcra ve İflas Hukuku, Gayrimenkul Hukuku, Kira ve Hukuku, Ceza Hukuku, Uyuşmazlık Çözümü, Önleyici Hukuk





