Makale · 15.11.2026

Yabancıların Türkiye’de Mülk Edinmesi

Bu yazıyı dinleyin
0:00 / –:––
Yabancıların mülk edinmesi: maket evler üzerinde tutulan konut anahtarları

Yabancıların mülk edinmesi Türk hukukunda serbest bir alan değildir; edinim, 2644 sayılı Tapu Kanunu md. 35 ve 36 ile 2565 sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu’nun çizdiği sınırlar içinde mümkündür. Uyruk, ilçe yüzölçümü, kişi başına alan, bölgenin askeri niteliği ve arsada proje süresi gibi ölçütlerden biri aşılırsa tapu işlemi hiç yapılamaz ya da yapılmış edinim sonradan tasfiyeye konu olur.

Bu yazı, alım işleminin adımlarını değil, edinimin hukuki sınırlarını ve sınır aşıldığında ne olacağını anlatıyor. Tapu müdürlüğündeki işlem sırası ve vatandaşlık yolu yabancı taşınmaz alımı ve vatandaşlık süreci yazısında, İzmir’deki uygulama ise İzmir’de yabancıya konut satışı yazısında ele alınmıştır.

Önemli Çıkarımlar

  • Mütekabiliyet şartı 6302 sayılı Kanunla 2012’de kaldırıldı; bugün ölçüt, Cumhurbaşkanınca belirlenen ülkelerin vatandaşı olmaktır (2644 s. Tapu K. md. 35/1).
  • Yabancı gerçek kişilerin toplam edinimi ilçedeki özel mülkiyete konu alanın yüzde onunu ve kişi başına ülke genelinde 30 hektarı aşamaz.
  • İkinci derece askeri yasak bölgelerde yabancılar taşınmaz edinemez ve izinsiz taşınmaz kiralayamaz (2565 s. K. md. 9).
  • Yapısız taşınmaz alan yabancı, geliştireceği projeyi 2 yıl içinde ilgili Bakanlığın onayına sunmak zorundadır (md. 35/4).
  • Sınırlara aykırı edinilen taşınmaz, verilen ve bir yılı geçmeyen süre içinde maliki tarafından satılmazsa idarece tasfiye edilerek bedele çevrilir.

Yabancıların Mülk Edinmesi Hangi Kanuni Sınırlara Tabidir?

Yabancıların mülk edinmesi, 2644 s. Tapu K. md. 35/1 uyarınca kanuni sınırlamalara uyulmak kaydıyla Cumhurbaşkanınca belirlenen ülkelerin vatandaşlarına tanınmış bir imkândır. Bu imkân beş katmanlı bir denetimden geçer: uyruk, alan sınırı, Cumhurbaşkanının durdurma yetkisi, askeri ve güvenlik bölgeleri ile arsada proje yükümlülüğü. Her katman ayrı bir sonuç doğurur.

Uygulamada alıcılar çoğu zaman yalnızca “Hangi ülkelerin vatandaşları alabilir?” sorusuna odaklanır. Oysa listede yer alan bir ülkenin vatandaşı da yanlış bölgede, yanlış nitelikte veya sınırı aşan büyüklükte bir taşınmaz için işlem yaptıramaz. Aşağıdaki tablo, her sınırın dayanağını ve aşıldığında ortaya çıkan sonucu özetler.

Sınır Dayanak Aşılırsa sonuç
Uyruk (ülke listesi) 2644 s. Tapu K. md. 35/1 Tapuda işlem yapılmaz
İlçe alanının yüzde onu, kişi başı 30 hektar md. 35/1 İşlem yapılmaz; aşan edinim tasfiye edilir
Cumhurbaşkanı kararıyla sınırlama veya durdurma md. 35/3 Kararın kapsamına göre işlem yapılmaz
Askeri yasak ve güvenlik bölgeleri 2565 s. K. md. 7, 9, 28-29 Edinim yasak; mevcut taşınmazlar için tasfiye kararı verilebilir
Arsada 2 yıllık proje yükümlülüğü md. 35/4 Proje sunulmaz veya gerçekleştirilmezse tasfiye
Yabancı sermayeli şirketlerde faaliyet konusu ve izin md. 36 Aykırı edinim veya kullanımda tasfiye

Mütekabiliyetten ülke listesine geçiş

2012 öncesinde her işlemde yabancının ülkesinin Türk vatandaşlarına aynı hakkı tanıyıp tanımadığı, yani karşılıklılık araştırılırdı. 3 Mayıs 2012 tarihli 6302 sayılı Kanun md. 35’i yeniden yazdı ve karşılıklılık şartını metinden çıkardı. Bugün belirleyici olan, yabancının vatandaşı olduğu devletin Cumhurbaşkanınca belirlenen ülke listesinde bulunup bulunmadığıdır. Liste kanunda sayılmadığı için değişebilir; bu nedenle güncel durum işlem öncesinde tapu müdürlüğünden teyit edilmelidir. Mirasta karşılıklılık tartışmasının bugünkü yeri yabancıların miras hakkı ve mütekabiliyet yazısında ayrıca anlatılmıştır.

Yüzde On ve 30 Hektar Sınırı Nasıl Hesaplanır?

2644 s. Tapu K. md. 35/1’e göre yabancı uyruklu gerçek kişilerin edindiği taşınmazlar ile bağımsız ve sürekli nitelikteki sınırlı ayni hakların toplam alanı, ilçedeki özel mülkiyete konu yüzölçümünün yüzde onunu ve kişi başına ülke genelinde 30 hektarı geçemez. Cumhurbaşkanı kişi başına sınırı iki katına kadar artırabilir.

Bu iki sınırın mantığı farklıdır. Yüzde on sınırı ilçe bazlı ve kolektiftir: o ilçedeki bütün yabancı gerçek kişilerin edinimleri birlikte sayılır. Bu nedenle tek bir daire alan yabancı, kendi alımı çok küçük olsa bile ilçe kotası dolmuşsa işlem yaptıramayabilir. 30 hektar sınırı ise kişiseldir ve yabancının Türkiye genelindeki tüm edinimleri toplanarak hesaplanır. Bir konut alımında 30 hektar pratikte gündeme gelmez; tarım arazisi, zeytinlik veya büyük arsa alımlarında ve miras yoluyla birden çok taşınmaz geçtiğinde belirleyici olur.

İlçe yüzölçümü ve 30 hektar sınırına konu tarım arazilerinin havadan görünümü

Hangi haklar sınırlı ayni hak olarak hesaba girer?

Kanun yalnızca mülkiyeti değil, bağımsız ve sürekli nitelikteki sınırlı ayni hakları da alan hesabına katar. Kural olarak en az otuz yıl süreyle kurulan üst hakkı gibi tapuda ayrı sayfaya kaydedilebilen haklar bu niteliktedir. Buna karşılık taşınmaz rehni ayrı tutulmuştur: md. 35/2’nin son cümlesine göre yabancı gerçek kişiler ve yabancı ticaret şirketleri lehine ipotek kurulmasında bu maddedeki sınırlamalar uygulanmaz. Yani bir yabancı bankanın veya yabancı alacaklının lehine ipotek tesisi, edinim kotasını tüketmez.

Cumhurbaşkanı Edinimi Hangi Hallerde Durdurabilir?

2644 s. Tapu K. md. 35/3, ülke menfaatlerinin gerektiği hallerde Cumhurbaşkanına yabancıların taşınmaz ve sınırlı ayni hak edinimlerini ülke, kişi, coğrafi bölge, süre, sayı, oran, tür, nitelik, yüzölçümü ve miktar olarak belirleme, sınırlandırma, kısmen veya tamamen durdurma ve yasaklama yetkisi verir. Bu yetki kanundaki sabit sınırların üzerine eklenen esnek bir katmandır.

Bu hükmün pratik sonucu şudur: Bugün mümkün olan bir edinim, yarın belirli bir bölge veya belirli bir ülke vatandaşları için durdurulabilir. Satış vaadi sözleşmesi imzalayıp tapu devrini aylar sonraya bırakan yabancı alıcı, arada çıkan bir kararla devri gerçekleştiremeyebilir. Bu risk, ödeme planı uzun olan proje satışlarında özellikle önemlidir. Sözleşmeye, devrin hukuki bir engel nedeniyle yapılamaması hâlinde ödenen bedelin iadesini düzenleyen açık bir hüküm konulması bu riski yönetmenin en somut yoludur.

Askeri Yasak ve Güvenlik Bölgelerinde Yabancı Taşınmaz Alabilir mi?

Hayır. 2565 s. Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu md. 9/b uyarınca yabancı gerçek ve tüzel kişiler ikinci derece kara askeri yasak bölgelerinde taşınmaz edinemez. Birinci derece bölgelerde taşınmazlar zaten kamulaştırılır (md. 7/1-a). Md. 28 ise stratejik nedenlerle belirlenen bölgelerde de yasak getirilmesine imkân verir.

Kanunun koordinat sistemi, kontrolün alıcıya değil idareye ait olduğunu gösterir. Tapu K. md. 35/5’e göre askeri yasak bölgeler, askeri güvenlik bölgeleri ve stratejik bölgelere ait harita ve koordinat değerleri Millî Savunma Bakanlığınca, özel güvenlik bölgelerine ait olanlar İçişleri Bakanlığınca tapu idaresinin bağlı olduğu Bakanlığa verilir ve tapu işlemleri bu verilere göre yürütülür. Taşınmaz bu alanlardan birinde kalıyorsa işlem tapu aşamasında durur. Kanun metni için 2565 sayılı Kanunun güncel metni incelenebilir.

Bölge Yabancı için kural Dayanak
Birinci derece kara askeri yasak bölgesi Taşınmazlar kamulaştırılır; giriş ve oturma izne bağlı 2565 s. K. md. 7/1
İkinci derece kara askeri yasak bölgesi Taşınmaz edinemez; izinsiz giremez, oturamaz, taşınmaz kiralayamaz md. 9/b-c
Askeri ve özel güvenlik bölgeleri Taşınmazlar kamulaştırılabilir; giriş izne bağlı olabilir md. 21
Stratejik nedenle belirlenen bölgeler Cumhurbaşkanı kararıyla edinim yasaklanabilir, kiralama izne bağlanabilir md. 28
Mevcut yabancı mülkleri Tasfiyesine Cumhurbaşkanı karar verebilir md. 9/b, 29

Askeri yasak bölge kiralamayı da etkiler mi?

Evet ve bu nokta sıkça gözden kaçar. 2565 s. K. md. 9/c-1’e göre yabancılar izin almadan ikinci derece askeri yasak bölgeye geçici dahi olsa giremez, oturamaz, çalışamaz ve taşınmaz kiralayamaz. Md. 28 de stratejik bölgelerde izin alınmadıkça kiralama yapılamayacağına karar verilebileceğini öngörür. Dolayısıyla bu bölgeler yalnızca satın alma için değil, uzun süreli kiralama ve buna dayalı ikamet planları için de önceden kontrol edilmelidir.

Kıyı kentinde deniz kenarındaki konutlar ve yabancı edinimi kontrolü

Arsa Alan Yabancının 2 Yıllık Proje Yükümlülüğü Nedir?

2644 s. Tapu K. md. 35/4 uyarınca yabancı uyruklu gerçek kişiler ve yabancı ticaret şirketleri, satın aldıkları yapısız taşınmazda geliştirecekleri projeyi iki yıl içinde ilgili Bakanlığın onayına sunmak zorundadır. Onaylanan proje, başlama ve bitirme süreleriyle tapu kütüğünün beyanlar hanesine işlenir ve süresinde gerçekleşip gerçekleşmediği izlenir.

Proje yükümlülüğü kaçırılırsa ne olur?

Proje yükümlülüğü, arsayı değer artışı beklentisiyle boş tutmak isteyen yabancı alıcı için ciddi bir risktir. Md. 35’in son fıkrası, süresi içinde ilgili Bakanlığa başvurulmayan veya süresi içinde projesi gerçekleştirilmeyen taşınmazları tasfiye sebepleri arasında sayar. İki yıllık süre tapu tescil tarihinden itibaren takip edilmelidir; imar durumu belirsiz veya plan değişikliği bekleyen bir arsada bu süre çok kısa kalabilir. Bu nedenle arsa alımından önce imar durumunun belediyeden alınması ve projenin gerçekçi bir takvimle planlanması gerekir. İmar planındaki bir değişikliğe karşı başvuru yolları imar planı değişikliğine itiraz ve iptal davası yazısında anlatılmıştır.

Yabancı Sermayeli Şirketler Hangi Şartlarla Taşınmaz Edinir?

2644 s. Tapu K. md. 36’ya göre yabancıların yüzde elli veya daha fazla hissesine sahip olduğu ya da yönetim organının çoğunluğunu atayabildiği Türkiye’de kurulu şirketler, yalnızca ana sözleşmelerindeki faaliyet konularını yürütmek üzere taşınmaz edinebilir. Askeri yasak ve güvenlik bölgelerindeki edinimler Genelkurmay Başkanlığının, özel güvenlik bölgelerindekiler valiliğin iznine tabidir.

Yabancı sermayeli şirket ile yabancı şirket arasındaki fark

İki kavram karıştırılmamalıdır. Türkiye’de kurulu ama yabancı kontrolündeki şirket md. 36’ya tabidir ve faaliyet konusu ölçütüyle taşınmaz edinebilir. Yabancı bir ülkede kendi hukukuna göre kurulmuş ticaret şirketi ise md. 35/2 uyarınca ancak özel kanun hükümleri çerçevesinde taşınmaz edinebilir; bunlar dışındaki yabancı tüzel kişiler taşınmaz edinemez. Md. 36, ipotek tesisi, rehnin paraya çevrilmesi, şirket birleşme ve bölünmeleri, organize sanayi ve serbest bölge gibi özel yatırım bölgeleri ile bankaların alacak tahsili amaçlı edinimlerini kapsam dışında tutar. Bu yolla edinilen taşınmazların kullanımı valiliklerce tapu kayıtları üzerinden izlenir. Şirket kurulumunun genel yükümlülükleri için Türkiye’de şirket kuran yabancının yükümlülükleri yazısına bakılabilir.

Yalova'da tarım arazileri ve şirketlerin taşınmaz edinimine konu parseller

Sınırlara Aykırı Edinimde Tasfiye Nasıl İşler?

2644 s. Tapu K. md. 35’in son fıkrası; maddeye aykırı edinilen, amacına aykırı kullanıldığı tespit edilen, süresinde Bakanlığa başvurulmayan veya projesi gerçekleştirilmeyen taşınmazlar ile sınırlamalar dışında miras yoluyla edinilenlerin, Maliye Bakanlığınca verilecek bir yılı geçmeyen süre içinde maliki tarafından tasfiye edilmezse tasfiye edilerek bedele çevrileceğini düzenler.

Tasfiye bir müsadere değildir: taşınmaz bedele çevrilir ve bedel hak sahibine ödenir. Ancak idarenin yaptığı satışta malikin istediği fiyatı bulması beklenemez. Bu nedenle verilen süre içinde malikin taşınmazı kendisinin satması, bağışlaması veya edinim sınırlamasına tabi olmayan birine devretmesi ekonomik açıdan genellikle daha elverişlidir. Paylı mülkiyette paydaşlar anlaşamıyorsa ortaklığın giderilmesi davası da gündeme gelebilir. Md. 36 kapsamındaki şirketlerde tasfiye süresi yine Maliye Bakanlığınca verilir; ancak bu maddede bir yıllık üst sınır ifadesi yer almaz.

Miras yoluyla edinimde tasfiye

Mirasçılık sıfatı yabancıdan alınmaz; fakat yabancı mirasçıya kalan taşınmaz md. 35/1’deki ülke veya alan sınırlarının dışındaysa tasfiye hükmü uygulanır. Bu durumda bir yıllık süre, mirasçılık belgesi ve intikal işlemleriyle aynı dönemde işlediği için zaman çabuk tükenir. Yabancı uyruklu birinin Türkiye’deki terekesinin pratik yönetimi yabancı uyruklunun Türkiye’deki mirası yazısında ayrıca ele alınacaktır.

Mülk Edinimi İkamet İzni ve Vatandaşlık Hakkı Verir mi?

Kendiliğinden vermez. 6458 s. YUKK md. 31/1-b, Türkiye’de taşınmaz malı bulunanlara kısa dönem ikamet izni verilebileceğini düzenler; Göç İdaresinin belge listesine göre konutun edinim tarihindeki değeri en az 200 bin ABD doları karşılığı Türk lirası olmalı ve konut gelir amacıyla kullanılmamalıdır. Vatandaşlık ise ayrı şartlara bağlıdır.

Taşınmaz edinimi ile ikamet izni arasındaki bağın ayrıntıları ve başvuruda istenen belgeler kısa dönem ikamet izni başvurusu ve red sebepleri yazısında, yatırım yoluyla vatandaşlık şartları ise taşınmaz alımıyla vatandaşlık başvurusu yazısında anlatılmıştır. Kanun metni için 2644 sayılı Tapu Kanunu ve 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu incelenebilir. Çifte vatandaşlar ve Mavi Kart sahipleri bakımından ayrı bir rejim bulunduğundan, bu kişilerin durumu çifte vatandaşlıkta mal varlığı yönetimi yazısında ele alınmıştır.

Doğal alan yanında yeni yapılaşmış konut adaları ve arsa projesi süresi

Satın Almadan Önce Hangi Hukuki Kontroller Yapılmalı?

Satın almadan önce en az altı kontrol yapılmalıdır: uyruğun ülke listesindeki durumu, taşınmazın askeri veya güvenlik bölgesinde kalıp kalmadığı, ilçe kotası, kişi başına 30 hektar hesabı, arsada 2 yıllık proje takvimi ve şirket alımında md. 36 izinleri. Bu kontroller kaparo veya satış vaadinden önce yapılmalıdır; sonradan çıkan engel bedel iadesi uyuşmazlığına dönüşür.

  • Uyruk teyidi: Pasaporttaki uyruk esas alınır; birden fazla yabancı vatandaşlığı olan alıcı hangi pasaportla işlem yapacağını baştan belirlemelidir.
  • Bölge sorgusu: Kıyı ilçelerinde ve askeri tesislere yakın alanlarda tapu müdürlüğünden ön bilgi alınmalıdır.
  • İmar ve nitelik: Arsa ise imar durumu, konut ise yapı kullanma izni durumu kontrol edilmelidir.
  • Sözleşme güvencesi: Hukuki engel nedeniyle devrin yapılamaması hâlinde iade ve süre hükümleri yazılmalıdır.
  • Masraf planı: Harç yükümlülüğü için tapu harcı kim öder yazısı ve tapu harcı hesaplama aracı fikir verir.

Örnek olay (temsilidir): Kıyı kesiminde bir zeytinlik satın almak isteyen yabancı bir emekli, satıcıya kaparo öder. Tapu müdürlüğündeki sorguda taşınmazın Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenmiş stratejik bir alanda kaldığı anlaşılır ve işlem yapılmaz. Kaparo sözleşmesinde iade hükmü olmadığı için alıcı bedeli ancak dava yoluyla isteyebilir. Bu örnek temsilidir. Somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir; yabancılar hukukundaki diğer konular için yabancılar ve göç hukuku çalışma alanı sayfası incelenebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Yabancıların taşınmaz edinimi konusunda en çok sorulanlar; tarım arazileri, ilçe kotası, ipotek, şirket üzerinden alım, tasfiye bedeli ve askeri bölgelerde kiralama gibi pratik durumlarla ilgilidir. Aşağıdaki yanıtlar 2644 ve 2565 sayılı kanunların güncel metnine dayanır; somut taşınmaz için tapu kaydı ayrıca incelenmelidir.

Yabancılar Türkiye'de tarla veya zeytinlik alabilir mi?

Alabilir; ancak kişi başına ülke genelinde 30 hektar ve ilçe alanının yüzde onu sınırı uygulanır (2644 s. Tapu K. md. 35/1). Tarım arazilerinde bu sınır kolayca dolabilir. Taşınmaz askeri yasak veya stratejik bir bölgedeyse edinim hiç mümkün olmayabilir.

Yabancı lehine ipotek kurulması edinim sınırına takılır mı?

Hayır. Md. 35/2’nin son cümlesine göre yabancı gerçek kişiler ve yabancı ticaret şirketleri lehine taşınmaz rehni tesisinde bu maddedeki sınırlamalar uygulanmaz. Rehnin paraya çevrilmesi sırasında mülkiyetin edinilmesi ise ayrıca değerlendirilir.

İlçe kotası dolarsa ne olur?

İlçedeki yabancı edinimlerinin toplamı özel mülkiyete konu alanın yüzde onuna ulaşmışsa, o ilçede yabancı gerçek kişiye yeni edinim yapılamaz. Kota kolektif olduğu için alıcının kendi alımının küçüklüğü sonucu değiştirmez; güncel durum tapu müdürlüğünden öğrenilir.

Yabancı, taşınmazı kendi şirketi üzerinden alırsa sınırlar uygulanmaz mı?

Türkiye’de kurulu yabancı sermayeli şirket md. 36’ya tabidir; taşınmazı yalnızca ana sözleşmedeki faaliyet konusu için edinebilir ve askeri veya güvenlik bölgelerinde izin almak zorundadır. Aykırı edinim veya kullanım tespit edilirse taşınmaz tasfiye edilir.

Tasfiye kararı verilen taşınmazın bedeli kime ödenir?

Tasfiye bir el koyma değildir. Maliki verilen süre içinde taşınmazı elden çıkarmazsa taşınmaz idarece satılarak bedele çevrilir ve bedel hak sahibine ödenir (md. 35 son fıkra). Malikin süre içinde kendisinin satması çoğu zaman daha iyi fiyat sağlar.

Askeri yasak bölgede bulunan evini yabancı kiralayabilir mi?

İkinci derece askeri yasak bölgelerde yabancılar izin almadan taşınmaz kiralayamaz ve bölgede oturamaz (2565 s. K. md. 9/c). Stratejik bölgelerde de Cumhurbaşkanı kiralamayı izne bağlayabilir (md. 28). Kira sözleşmesinden önce bölgenin niteliği araştırılmalıdır.

Kaynaklar

İlgili yazılar

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu yazı 15.11.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.

Yazar: KCD Hukuk