Makale · 15.11.2026

Tüketici Kredisinde Sigorta Zorunluluğu

Bu yazıyı dinleyin
0:00 / –:––
Tüketici kredisinde sigorta için uzatılan sözleşmeyi imzalamadan önce düşünen müşteri

Tüketici kredisinde sigorta, kredi kullanırken en çok tartışılan konulardan biridir. İhtiyaç, taşıt veya konut kredisi başvurusunda şubede “sigortasız kredi çıkmıyor” cevabıyla karşılaşan pek çok kişi, hayat ya da işsizlik poliçesini kredinin doğal bir parçası sanır. Oysa 2022’de yapılan değişikliklerden sonra kanun, bu sigortayı tüketicinin açık talebine bağlamıştır.

Aşağıda 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 29. maddesini, Tüketici Kredisi Sözleşmeleri Yönetmeliğinin sigortaya ilişkin hükümlerini, kendi seçtiğiniz sigortacıdan poliçe getirme hakkını, cayma ve erken kapamada primin akıbetini ve bankanın bu kurallara uymaması hâlinde izlenecek yolu ele alıyoruz.

Önemli Çıkarımlar

  • Tüketicinin yazılı veya kalıcı veri saklayıcısı aracılığıyla açık talebi olmadan kredi bağlantılı sigorta yaptırılamaz (6502 s. TKHK md. 29/1).
  • Sigortalı kredi sunan banka, sigortasız bir kredi teklifini de aynı anda sunmak zorundadır; iki teklif Tüketici Kredisi Tercih Formunda gösterilir (Yönetmelik md. 6/4).
  • Tüketicinin istediği sigorta şirketinden getirdiği, kredi tutarı ve süresiyle uyumlu ve dain-i mürtehini banka olan poliçe, kredi koşulları değiştirilmeden kabul edilmek zorundadır (Yönetmelik md. 26/3).
  • Aynı teminatı içeren birden fazla sigorta ve kredi tutarını aşan sigorta yasaktır (Yönetmelik md. 26/4).
  • Kredi vadeden önce ödenirse bağlantılı meblağ sigortası kural olarak sonlandırılır (Yönetmelik md. 26/2).

Tüketici Kredisinde Sigorta Zorunlu mu?

Hayır, tüketici kredisinde sigorta kural olarak zorunlu değildir. 6502 s. TKHK md. 29/1 uyarınca tüketicinin yazılı veya kalıcı veri saklayıcısı aracılığıyla açık talebi olmaksızın kredi bağlantılı sigorta yaptırılamaz. Bu kural 24.03.2022 tarihli 7392 sayılı Kanunla getirilmiştir ve ihtiyaç, taşıt ve konut kredilerinin tamamında geçerlidir.

Kanun bankaya sigortalı kredi sunmayı yasaklamaz; yalnız bunu bir koşula bağlar. Banka, kredi bağlantılı sigorta içermeyen bir sözleşmeyi de tüketiciye teklif etmek şartıyla sigortalı bir kredi sözleşmesi sunabilir. Yani karar tüketicinindir; sigortasız seçenek hiç gösterilmeden yalnız sigortalı kredinin önüne konulması md. 29/1’e aykırıdır.

Kredi bağlantılı sigorta ne demektir?

Kredi bağlantılı sigorta, kredi borcunun geri ödenmesini güvence altına almak amacıyla yapılan ve çoğu zaman dain-i mürtehini, yani tazminattan öncelikle yararlanacak kişi olarak bankayı gösteren poliçedir. Uygulamada en sık hayat sigortası, işsizlik teminatlı ödeme koruma sigortası, taşıt kredisinde kasko ve konut kredisinde konut sigortası karşımıza çıkar.

Zorunlu deprem sigortası istisnası

Konut kredilerinde bir ayrım vardır: Konut Finansmanı Sözleşmeleri Yönetmeliği md. 10/1, açık talep kuralını koyduktan sonra zorunlu deprem sigortasına ilişkin hükümleri saklı tutar. Zorunlu deprem sigortası kendi mevzuatından doğan bir yükümlülüktür; bu nedenle “açık talebim yoktu” itirazı DASK poliçesi için değil, hayat veya konut paketi gibi isteğe bağlı poliçeler için ileri sürülebilir.

Banka Sigortasız Kredi Seçeneğini Nasıl Sunmak Zorunda?

Sigortasız teklif, sözleşme öncesi aşamada yazılı olarak gösterilmelidir. Tüketici Kredisi Sözleşmeleri Yönetmeliği md. 6/4’e göre sigortalı kredi sunabilmek için sözleşme öncesi bilgi formuyla birlikte Ek-6’daki Tüketici Kredisi Tercih Formu en az on dört punto büyüklüğünde, tüketicinin sigortaya ilişkin tercihini ve onayını içerecek şekilde düzenlenmeli ve bir örneği verilmelidir.

Bilgi formunda ayrıca tüketicinin açık talebi olmadan krediyle ilgili sigorta yaptırılamayacağı ve sigorta hizmetinin kredi veren dışındaki bir sağlayıcıdan da alınabileceği açıkça yazılmalıdır (Yönetmelik md. 6). Bu iki belge, sonradan çıkacak bir uyuşmazlıkta “sigortayı ben istemedim” iddiasının ispatında ilk bakılacak yerdir; şube çıktılarını ve mobil uygulamadaki onay ekranlarını saklamak bu yüzden önemlidir.

Belge Ne göstermeli? Dayanak
Sözleşme öncesi bilgi formu Açık talep olmadan sigorta yapılamayacağı ve başka sağlayıcıdan da alınabileceği Yönetmelik md. 6
Tüketici Kredisi Tercih Formu (Ek-6) Sigortalı ve sigortasız iki teklif, tüketicinin tercihi ve onayı; en az 14 punto Yönetmelik md. 6/4
Örnek ödeme planları Sigortalı ve sigortasız tekliflerin taksit ve toplam geri ödeme karşılaştırması Konut kredisinde Konut Finansmanı Sözleşmeleri Yönetmeliği md. 6/1-l-4
Sigorta talebi Yazılı veya kalıcı veri saklayıcısıyla verilmiş açık talep TKHK md. 29/1
Yağmur damlaları altındaki şemsiye: kredi bağlantılı sigortanın koruma işlevi

Kendi Seçtiğiniz Sigortacıdan Poliçe Getirebilir misiniz?

Evet. TKHK md. 29/2 uyarınca tüketicinin istediği sigorta şirketinden sağladığı teminat, kredi veren tarafından kabul edilmek zorundadır. Yönetmelik md. 26/3 bu hakkı somutlaştırır: kredi tutarı ve süresiyle uyumlu, dain-i mürtehini banka olan poliçe, tüketiciye önerilen kredinin koşullarında değişikliğe sebep olmaksızın kabul edilmelidir.

“Koşullarda değişikliğe sebep olmaksızın” ifadesi kritiktir. Banka, dışarıdan getirilen poliçe nedeniyle faiz oranını yükseltemez, kredi tutarını düşüremez veya ek bir ücret isteyemez. Dışarıdan poliçe getirmenin pratik yararı, prim tutarını farklı şirketlerin teklifleriyle karşılaştırabilmektir; çünkü aynı teminat için primler şirketten şirkete belirgin biçimde değişebilir.

Dışarıdan getirilen poliçe hangi şartları taşımalı?

  • Kredi tutarı ve süresiyle uyumlu olmalı; meblağ sigortalarında kalan borç tutarı ve vadeyle uyum aranır (Yönetmelik md. 26/3).
  • Dain-i mürtehin olarak kredi veren banka gösterilmeli.
  • Kredi konusuyla uyumlu olmalı: taşıt kredisinde araç, konut kredisinde konut için düzenlenmeli (md. 26/4).
  • Kredi tutarını aşan bir sigorta bedeli içermemeli ve aynı teminatı ikinci kez sağlamamalı (md. 26/4).

Poliçe değişikliğinde prim iadesi nasıl yapılır?

SEDDK’nın bireysel kredilerle bağlantılı hayat sigortası bilgilendirmesine göre, uygun bir poliçe mevcut poliçenin başlangıcından itibaren bir ay içinde bankaya sunulursa eski poliçe başlangıç tarihinden iptal edilir ve ödenen primler sunma tarihinden itibaren beş iş günü içinde kesintisiz iade edilir. Daha sonraki tarihlerde aynı koşullarla yapılan iptallerde gün esasına göre prim iadesi yapılır veya ayrılma değeri ödenir.

Bankanın Dayatabileceği ve Dayatamayacağı Ürünler Nelerdir?

TKHK md. 29/3, tüketici kredisi sözleşmesinin kredi ile ilgili olanlar hariç yan finansal ürün ve hizmetlerin satın alınması şartına bağlanamayacağını düzenler. Yönetmelik md. 26/5 hangi ürünlerin “kredi ile ilgili” sayılacağını, 2020/7 sayılı Finansal Tüketicilerden Alınacak Ücretlere İlişkin Tebliğin ekindeki Bireysel Krediler başlığına bağlar.

Bu ayrım uygulamada önemlidir. Kredi kullandırılması için bireysel emeklilik sözleşmesi, yatırım fonu, ek kredi kartı veya kredi konusu dışında kalan bir sigorta (örneğin ihtiyaç kredisine bağlanan sağlık poliçesi) satın alma şartı konulamaz. Kredi bağlantılı sigorta ise yasak değildir; ancak o da yalnız açık taleple ve sigortasız alternatif sunularak yapılabilir.

Ürün Kredinin şartı yapılabilir mi? Açıklama
Kredi bağlantılı hayat veya ödeme koruma sigortası Hayır, yalnız açık talep varsa yapılır Sigortasız teklif de sunulmalı (TKHK md. 29/1).
Taşıt kredisinde kasko, konut kredisinde konut sigortası Açık talep ve uyum şartıyla Kredi konusuyla uyumlu olmalı, başka şirketten de alınabilir (md. 29/2).
Zorunlu deprem sigortası (konut) Kendi mevzuatına tabi Konut Finansmanı Sözleşmeleri Yönetmeliği md. 10/1 saklı tutar.
Bireysel emeklilik, yatırım ürünü, kredi dışı sigorta Hayır Kredi ile ilgili olmayan yan ürün şartı yasak (md. 29/3).
Aynı teminat için ikinci poliçe Hayır Yönetmelik md. 26/4.

Sigorta Primi Kredi Tutarından Fazla Olabilir mi?

Sigorta bedeli kredi tutarını aşamaz. Yönetmelik md. 26/4, kredi bağlantılı sigortanın kredi konusuyla uyumlu olmasını zorunlu tutar, krediye ilişkin aynı teminatı içeren birden fazla sigorta yaptırılmasını ve kredi tutarını aşan sigorta yapılmasını açıkça yasaklar. Meblağ sigortasında teminatın kalan borç ve vadeyle uyumlu olması da TKHK md. 29/2’nin gereğidir.

Bu kural iki tipik sorunu çözer. Birincisi, 300.000 TL’lik bir ihtiyaç kredisine 1.000.000 TL teminatlı hayat poliçesi bağlanması gibi aşırı teminatlı poliçeler; ikincisi, aynı vefat riskini hem ayrı bir hayat poliçesi hem de paket bir ürün içinde iki kez sigortalayan uygulamalar. Her iki durumda da fazla prim, kanuna aykırı biçimde tahsil edilmiş sayılabilir.

Dizüstü bilgisayar yanında sigorta poliçesi: teminatın kredi tutarıyla uyumu

Krediden Cayınca veya Erken Kapatınca Sigorta Ne Olur?

Tüketici, 6502 s. TKHK md. 24 uyarınca 14 gün içinde gerekçe göstermeden ve ödemeden tüketici kredisi sözleşmesinden cayabilir. Yönetmelik md. 24/6’ya göre kredi sözleşmesine bağlı olarak başka bir hizmet de sunulmuşsa, krediden cayılmasıyla bu hizmete ilişkin sözleşme de sona erer; bağlantılı sigorta bu kapsamda değerlendirilir.

Erken kapamada sigorta sonlandırılır mı?

Yönetmelik md. 26/2, kredi bağlantılı meblağ sigortalarında kredi borcunun vadeden önce geri ödenmesi veya borç yapısının değişmesi hâlinde sigorta sözleşmesinin sonlandırılacağını düzenler. Poliçe, ancak tüketici o anda ayrıca bilgilendirilir ve açık onayı alınırsa mevcut koşullarla veya yeniden düzenlenerek devam ettirilebilir. Konut kredisinde erken ödemenin diğer sonuçları konut kredisinde erken kapama yazısında anlatılıyor.

Poliçeden ayrı cayma ve ayrılma hakkı

Sigorta tarafında da ayrı bir cayma hakkı vardır. SEDDK bilgilendirmesine göre cayma hakkının bildirilmesinden itibaren 15 gün içinde poliçeden cayılabilir; bilgilendirme yapılmamışsa bu hak ilk primin ödenmesinden bir ay sonra sona erer. Bir yıldan uzun süreli poliçelerde bir yıl geçtikten sonra banka onayı aranmaksızın ayrılma hakkı da bulunur.

Durum Sigortanın akıbeti Dayanak
Krediden 14 gün içinde cayma Bağlı hizmet sözleşmesi de sona erer TKHK md. 24, Yönetmelik md. 24/6
Krediyi vadeden önce kapatma Meblağ sigortası sonlandırılır; açık onayla devam edebilir Yönetmelik md. 26/2
İlk ay içinde başka uygun poliçe sunma Eski poliçe başlangıçtan iptal, primler 5 iş günü içinde iade SEDDK bilgilendirmesi
Daha sonra başka poliçe sunma Gün esasına göre prim iadesi veya ayrılma değeri SEDDK bilgilendirmesi
Bir yıldan uzun poliçede bir yıl sonra Banka onayı olmadan ayrılma SEDDK bilgilendirmesi

Sigortayı Reddetmenin Kredi Koşullarına Etkisi Nedir?

Sigortayı reddetmek krediden vazgeçmek anlamına gelmez; ancak sigortasız teklifin faiz veya diğer koşulları sigortalı tekliften farklı olabilir. TKHK md. 29/1 bankaya iki teklif sunma yükümlülüğü getirir, iki teklifin aynı olmasını şart koşmaz. Bu yüzden karşılaştırma yalnız taksit üzerinden değil, prim dâhil toplam geri ödeme üzerinden yapılmalıdır.

Örneğin sigortalı teklifte taksit daha düşük görünse bile, peşin tahsil edilen prim eklendiğinde sigortasız kredi daha az maliyetli çıkabilir; tersi de mümkündür. Primin peşin mi yoksa taksitlere yayılarak mı tahsil edildiği, erken kapamada ne kadarının geri alınabileceğini de etkiler; bu yüzden ödeme planındaki prim satırı ayrıca okunmalıdır.

Sigortasız kredi seçilirse hangi risk kalır?

Sigortanın bir koruma işlevi olduğu da hesaba katılmalıdır: SEDDK bilgilendirmesi, poliçeden caymak veya ayrılmak hâlinde vefat durumunda kredi borcunu mirasçıların ödemek zorunda kalabileceğini hatırlatır. Borcun mirasçılara geçişi ve sınırları mirasçının borçlardan sorumluluğu yazısında ele alınıyor. Kredide kefil varsa kefilin konumu da değişebileceğinden kefilin sorumluluğuna ilişkin yazı birlikte okunmalıdır.

Açık Talep Olmadan Yapılan Sigortada Prim İadesi Nasıl İstenir?

Açık talep olmadan yaptırılan kredi bağlantılı sigorta TKHK md. 29/1’e aykırıdır ve tahsil edilen primin iadesi istenebilir. Standart sözleşmeye konulan ve tüketiciyle müzakere edilmeyen sigorta şartları md. 5 kapsamında haksız şart denetimine de tabidir. 2026 yılı için 186.000 TL’nin altındaki taleplerde tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur.

  1. Bankaya ve sigorta şirketine yazılı başvuru: poliçe numarası, tahsil edilen prim ve açık talebin bulunmadığı belirtilir; tercih formunun bir örneği istenir.
  2. Belgelerin toplanması: kredi sözleşmesi, bilgi formu, tercih formu, poliçe, prim tahsilat dekontları.
  3. Tüketici hakem heyeti: sınırın altındaki taleplerde başvuru zorunludur (RG 23.12.2025/33116); usul tüketici hakem heyeti başvurusu yazısında anlatılıyor.
  4. Sınırın üzerindeki taleplerde TKHK md. 73/A uyarınca , ardından tüketici mahkemesi.
  5. Uyuşmazlık sigorta şirketinin tazminat ödememesinden kaynaklanıyorsa sigorta tahkimi ile mahkeme arasındaki seçim ayrıca değerlendirilir.

Banka ücretlerinin iadesine dair başvuru örnekleri İzmir’de banka ücretleri yazısında, vefat sonrası hayat poliçesinin ödenmemesi ise hayat sigortası uyuşmazlığı yazısında anlatılıyor. İlgili diğer içerikler bankacılık ve finans hukuku sayfasında ve sigorta hukuku sayfasında yer alıyor.

Sigorta formunu inceleyen eller: prim iadesi başvurusu öncesi belge kontrolü

Kredi Başvurusunda Hangi Kontrol Listesi İşe Yarar?

İmzadan önce birkaç dakikalık bir kontrol, sonradan aylarca sürebilecek bir iade uyuşmazlığını önler. Tüketici Kredisi Sözleşmeleri Yönetmeliği md. 29/3, tüketiciden istenecek her türlü ücrete ilişkin bilgilerin sözleşmenin eki olarak yazılı verilmesini ve bunun ispatını kredi verene yükler; sigorta primi ile ücretleri birbirinden ayırarak okumak gerekir.

  • Tercih formunda sigortasız teklifin de yer alıp almadığını ve hangi kutucuğun işaretlendiğini kontrol edin.
  • Sigortalı ve sigortasız tekliflerin toplam geri ödeme tutarlarını, prim dâhil karşılaştırın.
  • Poliçe teminatının kredi tutarını aşmadığını ve aynı riski ikinci kez sigortalamadığını kontrol edin.
  • Başka bir şirketten teklif alacaksanız, poliçenin kredi tutarı ve süresiyle uyumlu ve dain-i mürtehininin banka olmasını isteyin.
  • Poliçe yenilemeli ise yenileme sorumluluğunun size ait olduğunu not edin.
  • Bütün onay ekranlarının ve formların bir örneğini saklayın.

Sigortalı kredinin mi yoksa sigortasız kredinin mi daha uygun olduğu yaş, sağlık durumu, kredi tutarı ve aile yapısına göre değişir; bu bir hukuki yükümlülük değil, bilinçli bir tercih meselesidir. Uyuşmazlık çıkmışsa somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir. Yazarın çalışma alanlarına Av. Muhammed Çakmak profil sayfasından ulaşılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kredi kullanırken sigortayla ilgili en sık sorulan konular; zorunluluk, banka dışında bir sigortacı seçme hakkı, sigortasız teklifin koşulları, kasko ve prim iadesidir. Yanıtlar 6502 sayılı Kanun, Tüketici Kredisi Sözleşmeleri Yönetmeliği ve SEDDK bilgilendirmesine dayanır; poliçenizin ve kredi sözleşmenizin özel şartları ayrıca incelenmelidir.

İhtiyaç kredisi çekerken hayat sigortası yaptırmak zorunlu mu?

Hayır. TKHK md. 29/1 uyarınca tüketicinin yazılı veya kalıcı veri saklayıcısı aracılığıyla açık talebi olmadan kredi bağlantılı sigorta yaptırılamaz. Banka sigortalı kredi sunabilir, ancak sigortasız bir teklifi de aynı anda sunmak zorundadır.

Banka kendi anlaşmalı sigorta şirketini dayatabilir mi?

Hayır. Tüketicinin istediği sigorta şirketinden getirdiği, kredi tutarı ve süresiyle uyumlu ve dain-i mürtehini banka olan poliçe, kredi koşulları değiştirilmeden kabul edilmek zorundadır (TKHK md. 29/2, Yönetmelik md. 26/3).

Sigortasız kredinin faizi daha yüksek olabilir mi?

Kanun bankaya sigortalı ve sigortasız iki teklif sunma yükümlülüğü getirir, iki teklifin koşullarının aynı olmasını şart koşmaz. Bu nedenle karar verirken prim dâhil toplam geri ödeme tutarları Tercih Formu üzerinden karşılaştırılmalıdır.

Kredi kapandıktan sonra hayat sigortası primi iade edilir mi?

Kredi vadeden önce ödenince bağlantılı meblağ sigortası kural olarak sonlandırılır (Yönetmelik md. 26/2). SEDDK bilgilendirmesine göre sonraki iptallerde gün esasına göre prim iadesi yapılır veya ayrılma değeri ödenir.

Taşıt kredisinde kasko zorunlu mudur?

Kasko da kredi bağlantılı sigorta olarak açık talep kuralına tabidir ve kredi konusu araçla uyumlu olmalıdır. Tüketici poliçeyi başka bir şirketten de alabilir. Rehinli aracın kredisi ve satışı ayrıca değerlendirilmesi gereken bir konudur.

Rızam olmadan yapılan sigortanın primini nasıl geri alırım?

Önce bankaya ve sigorta şirketine yazılı başvuru yapılır. Sonuç alınamazsa 2026 yılı için 186.000 TL’nin altındaki taleplerde tüketici hakem heyetine, üzerindekilerde arabuluculuk sonrası tüketici mahkemesine başvurulur (TKHK md. 68 ve 73/A).

Bir krediye iki ayrı hayat sigortası bağlanabilir mi?

Hayır. Tüketici Kredisi Sözleşmeleri Yönetmeliği md. 26/4, krediye ilişkin aynı teminatı içeren birden fazla sigorta yaptırılmasını ve kredi tutarını aşan sigorta yapılmasını açıkça yasaklar. Fazladan tahsil edilen primin iadesi istenebilir.

Kaynaklar

İlgili yazılar

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu yazı 15.11.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.

Yazar: Av. Muhammed Çakmak, Avukat
Çalışma alanları: Bankacılık ve Finans Hukuku, Faktoring Hukuku, İcra ve İflas Hukuku, Ticaret Hukuku, Ticari Alacakların Tahsili