Makale · 15.11.2026

Banka Hesabından İzinsiz Çekimde Sorumluluk

Banka ATM'sinde işlem yapan kişi: izinsiz çekim tartışmalarının yaşandığı kanal

Banka hesabından izinsiz çekim, hesap sahibinin bilgisi ve onayı dışında hesaptan nakit para alınmasıdır: çalınan kartla ATM’den yapılan çekim, kopyalanmış kartla başka bir şehirde yapılan işlem, sahte kimlik veya vekaletnameyle şubeden alınan para ya da bir yakının şifreyi bilerek yaptığı çekim. Her senaryoda sorumluluk farklı kurallara göre tartılır.

İnternet ve mobil bankacılık üzerinden yapılan havale ve EFT’lerde bankanın sorumluluğu, ispat yükü ve 24 saatlik sorumluluk penceresi hesaptan izinsiz para çıkışında bankanın sorumluluğu yazısında, İzmir’de davanın açılacağı yer ise İzmir’de hesaptan izinsiz para çıkışı yazısında anlatıldı. Bu yazı nakit çekim kanallarına odaklanıyor: kim sorumlu, hangi delil istenmeli ve hangi süreler işler?

Önemli Çıkarımlar

  • Mevduatta paranın yararı ve hasarı bankaya aittir; banka yetkisiz bir kişiye ödeme yaparsa bunu kural olarak kendi malvarlığından yapmış sayılır (6098 s. TBK md. 570).
  • Bankanın hafif kusurundan sorumlu olmayacağına dair önceden yapılan anlaşma kesin olarak hükümsüzdür (TBK md. 115/3).
  • Kart veya kart bilgileri kaybolur ya da çalınırsa hamil, bildirimden önceki 24 saatteki kullanımdan 150 TL ile sınırlı sorumludur; ağır ihmal, kast veya bildirim yokluğunda sınır uygulanmaz (5464 s. K. md. 12).
  • Kart çıkaran kuruluş itirazları 20 gün içinde gerekçeli cevaplamak zorundadır (5464 s. K. md. 11).
  • ATM kamera kaydı ve işlem günlükleri gibi deliller zamanla kaybolabileceğinden KVKK başvurusu ve delil tespiti erken yapılmalıdır (6698 s. KVKK md. 11, 6100 s. HMK md. 400).

Banka Hesabından İzinsiz Çekimde Zararı Kim Taşır?

Başlangıç kuralı bankanın aleyhinedir. Mevduat, bankanın parayı aynen değil mislen geri vereceği bir saklama ilişkisidir ve 6098 s. TBK md. 570 uyarınca bu durumda paranın yararı ve hasarı saklayana, yani bankaya aittir. Banka yetkisiz bir kişiye ödeme yaparsa, bunu kural olarak hesap sahibinin değil kendi malvarlığından yapmış sayılır.

Bu, hesap sahibinin her durumda korunduğu anlamına gelmez. Hesap sahibinin kartı ve şifreyi koruma yükümlülüğünü ağır ihmalle ihlal etmesi ya da işleme bizzat katılması sonucu tamamen değiştirebilir. Ancak ispatın başlangıç noktası, “para çıktıysa müşteri katlanır” değil, “banka yetkili kişiye ödediğini göstermelidir” şeklindedir.

Sözleşmedeki sorumsuzluk kayıtları geçerli mi?

Banka sözleşmelerinde “şifreyle yapılan her işlem müşteriye aittir” türünden genel kayıtlar sıkça görülür. TBK md. 115/3, uzmanlık gerektiren ve ancak yetkili makamlarca verilen izinle yürütülebilen bir hizmette borçlunun hafif kusurundan sorumlu olmayacağına ilişkin önceden yapılan anlaşmanın kesin olarak hükümsüz olduğunu düzenler. Bankacılık bu niteliktedir; ayrıca 6102 s. TTK md. 18/2 her tacirden basiretli bir iş adamı gibi davranmasını bekler.

Loş bir alandaki ATM: kart kopyalama ve şifre izleme riskine karşı dikkat

Çekim Kanalına Göre Sorumluluk Nasıl Değişir?

Uygulanacak kural, paranın hangi kanaldan ve hangi araçla çekildiğine göre belirlenir. Kartla yapılan çekimlerde 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu, kartsız mobil çekim gibi ödeme hizmetlerinde Ödeme Hizmetleri Yönetmeliği md. 54, şubeden yapılan çekimlerde ise TBK’nın saklama ve sorumluluk hükümleri öne çıkar.

Çekim şekli Öne çıkan düzenleme Müşterinin sorumluluk sınırı Kritik soru
Çalınan veya kaybolan kart ile ATM’den çekim 5464 s. K. md. 12 ve 16 Bildirimden önceki 24 saatte 150 TL; ağır ihmal, kast veya bildirim yoksa sınır yok Şifre nasıl öğrenildi, bildirim ne zaman yapıldı?
Kart elinizdeyken kopyalanmış kartla çekim 5464 s. K. md. 12 (kart bilgilerinin çalınması) Aynı sınır; hamilin elinde kart bulunması önemli bir veri Kart çip mi manyetik şeritle mi okutuldu?
Mobil uygulamayla kartsız çekim Ödeme Hizmetleri Yönetmeliği md. 54 Bildirimden önceki 24 saatte 250 TL; hile, kast veya ağır ihmal hariç Kimlik doğrulaması nasıl yapıldı?
Şubeden sahte kimlik veya vekaletnameyle çekim TBK md. 570 ve 115/3 Hesap sahibinin kusuru yoksa zarar bankada Banka kimlik ve imza kontrolünü yaptı mı?
Yakın kişinin şifreyi bilerek çekmesi 5464 s. K. md. 16, TBK md. 49 Şifrenin paylaşılması ağır ihmal tartışması doğurur Şifreyi kim, nasıl öğrendi?

Kart kopyalama durumunda hamilin konumu

5464 s. K. md. 12, yalnız kartın değil, md. 16’da belirtilen kart bilgilerinin kaybolması veya çalınması hâlini de aynı sınırla düzenler. Kart cüzdanınızdayken başka bir yerde yapılan çekim, kartın kopyalandığına işaret eder ve hamilin ağır ihmalinin ispatını zorlaştırır. Bu dosyalarda bankanın işlem kayıtlarından kartın hangi teknolojiyle okunduğunun öğrenilmesi belirleyici olabilir.

Çalınan Kartla ATM’den Para Çekilirse Sorumluluk Sınırı Nedir?

5464 s. Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu md. 12 uyarınca kart veya kart bilgileri kaybolur ya da çalınırsa hamil, yapacağı bildirimden önceki 24 saat içindeki hukuka aykırı kullanımdan doğan zarardan 150 TL ile sınırlı sorumludur. Kullanım hamilin ağır ihmaline veya kastına dayanıyorsa ya da bildirim hiç yapılmamışsa bu sınır uygulanmaz.

Aynı madde, kart çıkaran kuruluşa, talep ve prim ödenmesi koşuluyla bu 150 TL’lik sorumluluğun sigortalanmasını sağlama yükümlülüğü de getirir. Bildirimden sonra yapılan çekimler ise kural olarak bankanın riskindedir; bu nedenle kartın çalındığı fark edilir edilmez kart kapatma hattının aranması ve görüşme saatinin not edilmesi gerekir.

Şifrenin kartla birlikte taşınması ağır ihmal mi?

5464 s. K. md. 16, hamile kartı ve şifreyi güvenli biçimde koruma ve başkalarının kullanmasını engelleyecek önlemleri alma yükümlülüğü yükler. Şifrenin kartın üzerine yazılması veya kartla aynı cüzdanda taşınması bankalarca en sık ileri sürülen ağır ihmal örneğidir. Buna karşılık şifre omuz üstünden izlenerek veya ATM’ye yerleştirilen bir düzenekle elde edilmişse, ağır ihmal iddiası zayıflar ve bankanın ATM güvenliği tartışmaya açılır.

Durum Değerlendirme eğilimi
Şifre kartın üzerine veya kılıfına yazılmış Ağır ihmal iddiası güçlüdür; 150 TL sınırı kaybedilebilir.
Şifre ATM başında gizlice izlenmiş, kart sonra çalınmış Hamilin kusuru tartışmalıdır; ATM güvenliği ve kamera kaydı önem kazanır.
Kart elde, çekim başka şehirde yapılmış Kopyalama ihtimali öne çıkar; işlem kayıtları ve kartın okunma şekli incelenir.
Kart çalındıktan saatler sonra bildirim Bildirimden önceki 24 saat sınırlı sorumluluk; bildirimden sonrası bankada.
Bildirim hiç yapılmamış 5464 s. K. md. 12 uyarınca sınır uygulanmaz.

Şubeden Sahte Kimlik veya Vekaletnameyle Para Çekilirse Ne Olur?

Şube gişesinden yapılan ödemelerde kart ve şifre değil, bankanın kimlik ve imza kontrolü belirleyicidir. TBK md. 570 uyarınca mevduatın hasarı bankaya ait olduğundan, sahte kimlik veya sahte vekaletnameyle başvuran kişiye yapılan ödeme kural olarak hesap sahibine karşı geçerli bir ifa sayılmaz; hesap sahibinin kendi kusuru yoksa zarar bankada kalır.

Vekaletname bir noterlikte düzenlenmiş görünüyorsa sorumluluk zinciri genişler. 1512 s. Noterlik Kanunu md. 162 uyarınca noterler, bir işin yapılmamasından veya hatalı ya da eksik yapılmasından zarar görenlere karşı sorumludur. Kimlik doğrulamasındaki bir eksiklik, bankanın yanında noterin de sorumluluğunu gündeme getirebilir. Vekaletnamenin düzenlenme usulü vekaletname çıkarma yazısında anlatılıyor.

Bankanın kimlik ve imza kontrolünde nelere bakılır?

  • Kimlik belgesinin aslının görülüp görülmediği ve fotoğrafın başvuranla karşılaştırılması.
  • Hesap açılışındaki imza örneği ile çekim fişindeki imzanın uyumu.
  • Vekaletnamenin para çekme yetkisini içerip içermediği ve güncelliğinin sorgulanması.
  • Olağan dışı yüksek tutarlı nakit çekimde ek doğrulama yapılıp yapılmadığı.
  • Şubenin işlem anına ait kamera kaydı ve gişe işlem fişi.

Sahte kimlik veya belgeyle yapılan çekim aynı zamanda suçtur; resmi belgede sahtecilik suçu ile bankaların araç olarak kullanıldığı dolandırıcılık birlikte gündeme gelebilir. Dolandırıcılığın nitelikli hâlleri bilişim yoluyla nitelikli dolandırıcılık yazısında ele alınıyor.

ATM'den nakit çeken kişi: hesap sahibinin bilgisi dışında yapılan çekimde sorumluluk

Ek Kart, Ortak Hesap veya Yakın Bir Kişi Çekim Yaparsa Ne Olur?

Çekimi yapan kişi aileden biriyse hukuk ve ceza yolu birbirinden ayrılır. 5237 s. TCK md. 245/4 uyarınca kartın kötüye kullanılması suçu ayrılık kararı verilmemiş eşin, üstsoy veya altsoyun ya da aynı konutta yaşayan kardeşin zararına işlenirse ilgili akraba hakkında cezaya hükmolunmaz. Ancak bu, zararın hukuk yoluyla istenmesine engel değildir.

Bankanın sorumluluğu ise çekimin nasıl yapıldığına bağlıdır. Yakın kişi şifreyi hesap sahibinden öğrenmişse, banka 5464 s. K. md. 16’daki koruma yükümlülüğünün ihlalini ileri sürecektir. Zararın asıl muhatabı çoğu zaman parayı çeken kişidir ve ona karşı TBK md. 49 uyarınca haksız fiil tazminatı istenebilir.

Ortak hesap ve ek kartta dikkat edilecek nokta

Ortak hesaplarda her hesap sahibinin tek başına mı yoksa birlikte mi işlem yapabileceği hesap açılış sözleşmesine göre belirlenir. Tek başına çekim yetkisi verilen bir hesapta diğer hesap sahibinin çekimi, bankaya karşı “izinsiz” sayılmaz; uyuşmazlık hesap sahipleri arasındaki iç ilişkide çözülür. Ek kart için de aynı mantık geçerlidir: ek kartın kimin talebiyle ve hangi limitle verildiği sözleşmeden kontrol edilmelidir.

İzinsiz Çekimden Sonra Hangi Deliller Hemen İstenmeli?

Nakit çekim dosyalarında sonucu çoğu zaman bankanın kendi kayıtları belirler. 6698 s. KVKK md. 11 uyarınca hesap sahibi kendisiyle ilgili verilere ilişkin bilgi isteyebilir; banka başvuruyu md. 13/2 uyarınca en geç 30 gün içinde sonuçlandırır. Kayıtların kaybolma tehlikesi varsa 6100 s. HMK md. 400 uyarınca delil tespiti de istenebilir.

Delil Ne kanıtlar? Nasıl istenir?
ATM veya şube kamera kaydı Çekimi yapan kişinin hesap sahibi olmadığı Bankaya yazılı başvuru, KVKK md. 11; acil hâllerde HMK md. 400 delil tespiti
ATM işlem günlüğü ve işlem saati Çekimin yeri, saati, tutarı ve kartın okunma şekli Bankaya yazılı başvuru; davada incelemesi
Kart kapatma bildiriminin kaydı 24 saatlik pencerenin başladığı an Bankadan yazılı talep; ödeme hizmetlerinde Ödeme Hizmetleri Yönetmeliği md. 53/5-c bildirim kanıtının verilmesini öngörür
Şube işlem fişi, imza ve kimlik fotokopisi Bankanın kimlik ve imza kontrolünün kapsamı Bankadan yazılı talep; savcılık yazısı
Vekaletname örneği ve noter kayıtları Belgenin sahte olup olmadığı Savcılık soruşturmasında noterlikten istenir
Hesap ekstresi ve SMS bildirimleri Çekimlerin sırası ve bankanın uyarıları İnternet şubesi veya şubeden döküm

Kamera kayıtları neden ilk günlerde istenmeli?

Kamera kayıtları süresiz saklanmaz ve üzerine yeni kayıt alınabilir. Bu nedenle bankaya yapılan ilk yazılı başvuruda, çekimin yapıldığı ATM veya şube ile tarih ve saat yazılarak kayıtların korunması açıkça istenmelidir. KVKK başvurusuna 30 gün içinde cevap verilmez veya cevap yetersiz bulunursa, md. 14 uyarınca cevabın öğrenildiği tarihten itibaren 30 gün, her hâlde başvurudan itibaren 60 gün içinde Kurula şikâyet yolu açıktır.

Bankaya Bildirim ve İtiraz Süreleri Nelerdir?

İlk süre bildirimdir: 5464 s. K. md. 16, kartın kaybolması, çalınması veya iradesi dışında bir işlemin öğrenilmesi hâlinde kart çıkaran kuruluşun derhal haberdar edilmesini emreder. Kuruluş, hamilin şikâyet ve itirazlarını md. 11 uyarınca başvuru tarihinden itibaren 20 gün içinde, hamilin başvuru yöntemiyle ve gerekçeli olarak cevaplamak zorundadır.

Süre Ne için? Dayanak
Derhal Kartın kaybı, çalınması veya izinsiz işlemin bildirimi 5464 s. K. md. 16
24 saat Bildirimden önceki sınırlı sorumluluk penceresi 5464 s. K. md. 12
20 gün Kart çıkaran kuruluşun gerekçeli cevabı 5464 s. K. md. 11
10 gün Kredi kartı hesap özetine itiraz (son ödeme tarihinden) 5464 s. K. md. 11
13 ay Kartsız ödeme hizmetlerinde düzeltme talebinin dış sınırı Ödeme Hizmetleri Yönetmeliği md. 54/1
30 gün KVKK başvurusunun sonuçlandırılması 6698 s. KVKK md. 13/2

Kredi kartıyla yapılan nakit avans çekimlerinde 10 günlük itiraz süresi kaçırılırsa hesap özeti kesinleşir; ancak md. 11 bu kesinleşmenin genel hükümlere göre dava hakkını ortadan kaldırmadığını açıkça belirtir. Kart borcunun icraya konu olması hâlinde kredi kartı borcunda icra ve zamanaşımı yazısı yol gösterir.

Savcılık Şikâyeti ve Hukuk Yolu Birlikte Nasıl Yürür?

Başkasına ait kartı rızası dışında kullanarak yarar sağlamak TCK md. 245/1 uyarınca üç yıldan altı yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası gerektirir. Sahte veya üzerinde sahtecilik yapılmış kartla yarar sağlamak md. 245/3 uyarınca dört yıldan sekiz yıla kadar hapisle cezalandırılır. Şikâyet, hukuk davasının delillerini de toplar.

Ceza soruşturmasında savcılığın bankadan istediği kamera kayıtları, işlem günlükleri ve parayı çeken kişinin kimliği sonradan hukuk davasında kullanılabilir. Hukuk tarafında ise hesap sahibi tüketiciyse 2026 yılı için 186.000 TL’nin altındaki taleplerde tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur (RG 23.12.2025/33116); üzerindeki taleplerde sonrası tüketici mahkemesi yolu izlenir. Şirket hesaplarında ise ticari davalarda zorunlu arabuluculuk kuralı devreye girer.

Temsili bir olay üzerinden değerlendirme

Bir hesap sahibinin cüzdanı otobüste çalınıyor; kart ve şifrenin yazılı olduğu not birlikte gidiyor. Hırsız iki saat içinde iki ATM’den toplam 40.000 TL çekiyor, hesap sahibi kaybı ertesi sabah bildiriyor (temsilidir). Bildirimden önceki 24 saat içinde kalan çekimlerde 150 TL sınırı esas olsa da şifrenin kartla birlikte taşınması ağır ihmal olarak değerlendirilirse sınır uygulanmaz. Şifrenin ayrı bir yerde tutulduğu ve ATM başında izlendiği bir olayda ise tartışma bankanın güvenlik önlemlerine kayar.

Elinde banka kartı tutan kişi: kartın kaybında derhal bildirim yükümlülüğü

Bankaya Yazılı Başvuruda Neler Yer Almalı?

Yazılı başvuru, sonraki bütün süreçlerin temelidir; 5464 s. K. md. 11’deki 20 günlük cevap süresi bu başvuruyla işlemeye başlar. Başvuruda her çekim ayrı ayrı sayılmalı, kartın veya kimliğin nerede ve ne zaman kaybedildiği, bildirimin saati ve hangi kanaldan yapıldığı açıkça yazılmalıdır.

  1. Hesap ve kart bilgileri, çekimlerin tarih, saat, yer ve tutarı.
  2. Kartın veya kimlik belgesinin kaybedildiği ya da çalındığı an ve bildirim saati, çağrı merkezi kayıt numarası.
  3. İşlemlerin hesap sahibi tarafından yapılmadığı ve onaylanmadığı beyanı.
  4. Çekime ait kamera kayıtlarının, ATM işlem günlüklerinin ve gişe belgelerinin korunması ve bir örneğinin verilmesi talebi.
  5. Varsa savcılık şikâyetinin tarih ve numarası.
  6. Tutarın hesaba iadesi talebi ve cevap için 20 günlük yasal süreye atıf.

Kart, şifre ve sözleşme hükümleri her dosyada farklı birleştiğinden somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir. Bankacılık uyuşmazlıklarına ilişkin diğer içerikler bankacılık ve finans hukuku sayfasında yer alıyor; yazarın çalışma alanları için Av. Muhammed Çakmak profil sayfasına bakılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Hesabından bilgisi dışında nakit çekildiğini fark eden kişilerin en çok sorduğu konular; çalınan veya kopyalanan kartla yapılan çekimlerde iade, şubeden sahte belgeyle çekim, aile içi çekimler, kamera kaydı talebi ve bankanın cevap süresidir. Yanıtlar 5464 sayılı Kanun, TBK, TCK ve KVKK’nın güncel metnine dayanır.

Kartım çalındı ve ATM'den para çekildi, banka iade eder mi?

Bildirimden önceki 24 saatteki çekimlerde hamilin sorumluluğu 150 TL ile sınırlıdır, bildirimden sonraki çekimler bankanın riskindedir (5464 s. K. md. 12). Ancak şifre kartla birlikte taşınmışsa ağır ihmal ileri sürülür ve sınır uygulanmayabilir.

Kart cüzdanımdayken hesabımdan para çekilmiş, ne anlama gelir?

Bu durum çoğu zaman kartın veya kart bilgilerinin kopyalandığına işaret eder. 5464 s. K. md. 12 kart bilgilerinin çalınmasını da kapsar. Bankadan işlem günlüğü ve kartın hangi teknolojiyle okunduğu istenmeli, derhal bildirim ve savcılık şikâyeti yapılmalıdır.

Sahte vekaletnameyle şubeden para çekilirse kim sorumlu olur?

Mevduatta hasar bankaya ait olduğundan (TBK md. 570), hesap sahibinin kusuru yoksa yetkisiz kişiye yapılan ödeme kural olarak bankanın zararıdır. Vekaletname noterde düzenlenmiş görünüyorsa Noterlik Kanunu md. 162 uyarınca noterin sorumluluğu da gündeme gelebilir.

Eşim veya çocuğum kartımla para çektiyse şikâyet edebilir miyim?

TCK md. 245/4 uyarınca ayrılık kararı verilmemiş eş, üstsoy veya altsoy ya da aynı konutta yaşayan kardeş hakkında kart kötüye kullanma suçundan cezaya hükmolunmaz. Ancak paranın iadesi TBK md. 49 uyarınca hukuk yoluyla istenebilir.

ATM kamera kaydını nasıl isteyebilirim?

Bankaya yazılı başvuruyla ATM, tarih ve saat belirtilerek kaydın korunması ve bir örneği istenir. KVKK md. 13/2 uyarınca 30 gün içinde cevap verilir. Kayıt kaybolma tehlikesindeyse HMK md. 400 uyarınca mahkemeden delil tespiti de talep edilebilir.

Banka izinsiz çekim itirazıma ne kadar sürede cevap vermeli?

5464 s. K. md. 11 uyarınca kart çıkaran kuruluş, şikâyet ve itirazları başvuru tarihinden itibaren 20 gün içinde, hamilin başvuru yöntemiyle ve gerekçeli olarak cevaplamak zorundadır. Süresinde verilmeyen cevap da sonraki süreçte delil olarak kullanılabilir.

Banka sözleşmesindeki sorumsuzluk maddesi bankayı korur mu?

Tam olarak korumaz. TBK md. 115/3 uyarınca izinle yürütülen uzmanlık gerektiren hizmetlerde borçlunun hafif kusurundan sorumlu olmayacağına ilişkin önceden yapılan anlaşma kesin olarak hükümsüzdür. Bankanın her türlü kusuru sorumluluk doğurabilir.

Kaynaklar

İlgili yazılar

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu yazı 15.11.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.

Yazar: Av. Muhammed Çakmak, Avukat
Çalışma alanları: Bankacılık ve Finans Hukuku, Faktoring Hukuku, İcra ve İflas Hukuku, Ticaret Hukuku, Ticari Alacakların Tahsili