
Belirli süreli iş sözleşmesi, belli bir sürenin dolması, belli bir işin tamamlanması veya belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif koşullara bağlı olarak yazılı şekilde yapılan sözleşmedir (4857 s. İş K. md. 11). İşveren bu sözleşmeyi haklı sebep olmadan süresinden önce sona erdirirse, işçi kalan sürenin ücretini bakiye süre ücreti olarak 6098 s. TBK md. 438 uyarınca isteyebilir.
Uygulamada “bir yıllık sözleşme imzaladık, ne zaman istersek bitiririz” yaklaşımı yaygındır. Oysa belirli süreli sözleşme her iki tarafı da süreye bağlar. Aşağıda sözleşmenin geçerlilik şartlarını, zincirleme sözleşmenin belirsiz süreliye dönüşmesini, bakiye süre ücretinin kapsamını ve bu ücretten yapılacak indirimleri sırasıyla anlatıyoruz.
Önemli Çıkarımlar
- Belirli süreli sözleşme ancak objektif bir koşula dayanırsa ve yazılı yapılırsa geçerlidir; süresi bir yıl ve daha fazla olan sözleşmelerde yazılı şekil zorunludur (İş K. md. 8 ve 11).
- Esaslı bir neden olmadan üst üste yapılan belirli süreli sözleşmeler başlangıçtan itibaren belirsiz süreli sayılır (md. 11/2).
- Süre dolunca sözleşme kendiliğinden sona erer; gerekmez (TBK md. 430/1).
- İşveren haklı sebep olmadan erken yaparsa işçi, sözleşme süresi sonuna kadar kazanacağı tutarı bakiye süre ücreti olarak isteyebilir (TBK md. 438/1).
- İşçinin tasarruf ettiği miktar ve başka işten elde ettiği veya bilerek kaçındığı gelir bu tutardan indirilir; hâkim ayrıca 6 aylık ücreti aşmayan ek tazminata hükmedebilir.
Belirli Süreli İş Sözleşmesi Nedir, Hangi Şartlara Bağlıdır?
Belirli süreli iş sözleşmesi, 4857 s. İş K. md. 11 uyarınca belirli süreli işlerde veya belli bir işin tamamlanması ya da belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif koşullara bağlı olarak yazılı şekilde yapılan sözleşmedir. İş ilişkisi bir süreye bağlanmamışsa sözleşme belirsiz süreli sayılır; kanunun kabul ettiği temel kural budur.
Bu tanım iki şey söyler. Birincisi, belirli süreli sözleşme istisnadır ve objektif bir gerekçeye dayanmak zorundadır. İkincisi, şekil şartı vardır: md. 11 yazılılığı açıkça arar, md. 8/2 de süresi bir yıl ve daha fazla olan iş sözleşmelerinin yazılı yapılmasını zorunlu tutar. Yazılı bir sözleşme sunamayan işveren, ilişkinin belirli süreli olduğunu ispatta zorlanır. İş sözleşmesi türlerinin genel çerçevesi için iş hukuku çalışma alanımıza bakabilirsiniz.
Objektif koşul örnekleri
- Belli bir projenin tamamlanması: bir yazılım kurulumu, bir inşaatın kaba işleri veya bir fuarın organizasyonu.
- Mevsimlik ve sezonluk işler: turizm sezonu veya hasat dönemi. Bu konu mevsimlik işçi hakları yazımızda ayrıca ele alınmıştır.
- Geçici ihtiyaç: doğum izni veya uzun raporlu bir çalışanın yerine vekâleten çalışma.
- Belirli bir olgunun ortaya çıkması: kamu ihalesiyle alınan bir işin sözleşme süresinin sona ermesi gibi.

Buna karşılık sürekli nitelikteki bir muhasebe, satış veya üretim pozisyonu için yalnızca “işverenin tercihi” gerekçesiyle belirli süreli sözleşme yapılması, md. 11’deki objektif koşul şartını karşılamaz. Böyle bir sözleşmenin belirli süreli olarak kabul edilmesi tartışmalı hâle gelir.
Zincirleme Sözleşme Ne Zaman Belirsiz Süreliye Dönüşür?
İş K. md. 11/2 uyarınca belirli süreli iş sözleşmesi, esaslı bir neden olmadıkça birden fazla üst üste yapılamaz; aksi hâlde sözleşme başlangıçtan itibaren belirsiz süreli kabul edilir. Esaslı nedene dayanan zincirleme sözleşmeler ise belirli süreli olma özelliğini korur (md. 11/3). Süre bittiği hâlde çalışmaya devam edilirse TBK md. 430/2 de aynı sonucu öngörür.
Zincirleme sözleşmede esaslı neden aranır
“Esaslı neden” kanunda tanımlanmamıştır; her yenilemede ayrı bir objektif ihtiyacın bulunup bulunmadığına bakılır. Her yıl aynı işi yapan bir çalışanla her ocak ayında yeniden bir yıllık sözleşme imzalanması, kural olarak esaslı nedene dayanmaz. Buna karşılık her yıl farklı bir kamu ihalesi kapsamında farklı bir projede çalıştırılan işçi için yenileme esaslı nedene dayanabilir. Sonuç, işçinin bütün haklarının belirsiz süreli sözleşmeye göre hesaplanmasıdır.
| Durum | Sözleşmenin niteliği | Dayanak |
|---|---|---|
| Objektif koşula dayanan tek belirli süreli sözleşme | Belirli süreli | İş K. md. 11/1 |
| Esaslı neden olmadan üst üste yenileme | Başlangıçtan itibaren belirsiz süreli | İş K. md. 11/2 |
| Her yenilemede ayrı esaslı neden var | Belirli süreli kalır | İş K. md. 11/3 |
| Süre bitti, çalışma örtülü olarak devam etti | Belirsiz süreliye dönüşür | TBK md. 430/2 |
| Sözleşmede fesih bildirimiyle sona ereceği yazılı, kimse bildirimde bulunmadı | Belirsiz süreliye dönüşür | TBK md. 430/4 |
Belirli Süreli Çalışan İşçi Hangi Haklardan Yararlanır?
İş K. md. 12 uyarınca belirli süreli sözleşmeyle çalışan işçi, ayrımı haklı kılan bir neden olmadıkça yalnızca sözleşmesinin süreli olması nedeniyle belirsiz süreli emsal işçiden farklı işleme tabi tutulamaz. Zaman ölçütüyle ödenen ücret ve paraya ilişkin bölünebilir menfaatler, çalışılan süreye orantılı olarak verilir.
Örneğin yılda bir kez ödenen ikramiye, sözleşmesi altı ay süren işçiye yarı oranında ödenmelidir. Kıdem aranan bir çalışma şartında da belirli süreli işçi için farklı kıdem uygulanmasını haklı gösteren bir neden yoksa emsal işçiye uygulanan kıdem esas alınır. Emsal işçi, işyerinde aynı veya benzeri işi belirsiz süreli sözleşmeyle yapan işçidir; işyerinde yoksa o iş kolunda benzer bir işyerindeki işçi dikkate alınır. Md. 5/2 de aynı ilkeyi eşit davranma borcu olarak tekrarlar.
Sözleşme Süre Bitince Nasıl Sona Erer?
TBK md. 430/1 uyarınca belirli süreli hizmet sözleşmesi, aksi kararlaştırılmadıkça fesih bildirimine gerek olmaksızın sürenin bitiminde kendiliğinden sona erer. Bu nedenle ihbar süresi veya ihbar tazminatı söz konusu olmaz. On yıldan uzun sözleşmeler ise on yıl geçtikten sonra altı aylık bildirim süresiyle feshedilebilir (md. 430/3).
Süre sonunda kıdem tazminatı ve işsizlik ödeneği
Yargıtay uygulamasında belirli süreli sözleşmenin süre bitimiyle sona ermesi, en az bir yıllık kıdemi olan işçiye hakkı verir. Süre sonu, işçinin istifası gibi değerlendirilmez. İşsizlik ödeneği bakımından da 4447 s. Kanun md. 51/d, belirli süreli sözleşmenin sürenin bitimi nedeniyle sona ermesini ödeneğe hak kazandıran hâller arasında sayar; prim şartı ayrıca aranır. Tutar için kıdem tazminatı hesaplama aracı kullanılabilir. Çıkış kodu ise SGK işten çıkış kodları arasında 5 numarayla gösterilir.
Bakiye Süre Ücreti Nedir ve Hangi Hâlde İstenir?
Bakiye süre ücreti, işverenin belirli süreli sözleşmeyi haklı sebep olmadan süresinden önce feshetmesi hâlinde işçinin sözleşme süresine uyulsaydı kazanacağı miktardır. 6098 s. TBK md. 438/1 bu tutarın tazminat olarak istenebileceğini düzenler. Hesap, fesih tarihinden sözleşmenin bitiş tarihine kadar geçecek süre üzerinden yapılır.
Bakiye süre ücreti hangi kalemleri kapsar?
“Kazanabileceği miktar” ifadesi yalnızca çıplak ücreti değil, işçinin o süre içinde düzenli olarak elde edeceği para ve para ile ölçülebilen menfaatleri de kapsar: yemek ve yol yardımı, sözleşmede kararlaştırılan ikramiye ve primler bunlara örnektir. Bakiye süre ücreti, kıdem tazminatıyla birlikte istenebilir; çünkü ikisi farklı zararları karşılar. İşveren haklı sebebe dayandığını ileri sürüyorsa, işverenin haklı nedenle feshi ve altı iş günü kuralı burada da uygulanır.
| Kalem (temsilidir) | Hesap | Tutar |
|---|---|---|
| Sözleşme süresi | 01.01 – 31.12 (12 ay) | |
| Haklı sebep olmadan fesih tarihi | 30.04 | Kalan süre: 8 ay |
| Aylık brüt ücret ve yan haklar | 40.000 TL | |
| Brüt bakiye süre ücreti | 8 ay x 40.000 TL | 320.000 TL |
| Yeni işte elde edilen gelir | 01.08 – 31.12 arası 5 ay x 35.000 TL | – 175.000 TL |
| Mahsup sonrası tutar | 320.000 – 175.000 | 145.000 TL |
| Hâkimin takdirine bağlı ek tazminat | En çok 6 aylık ücret | Somut olaya göre |
Bu örnek temsilidir; gerçek dosyada ücretin bileşenleri, yeni işin başlangıç tarihi ve faiz ayrıca belirlenir.

Bakiye Süre Ücretinden Hangi İndirimler Yapılır?
TBK md. 438/2 uyarınca belirli süreli sözleşmede işçinin sözleşmenin sona ermesi yüzünden tasarruf ettiği miktar ile başka bir işten elde ettiği veya bilerek elde etmekten kaçındığı gelir tazminattan indirilir. Bu mahsup kuralı, belirsiz süreli sözleşmelerdeki ihbar tazminatında bulunmayan ve belirli süreli sözleşmeye özgü bir kuraldır.
Yeni iş aramamanın sonucu
“Bilerek elde etmekten kaçındığı gelir” ifadesi işçiye bir özen yükü getirir. Kendisine uygun koşullarda iş teklif edilen ama bunu sebepsiz reddeden işçi, bu işten elde edebileceği gelirin indirilmesiyle karşılaşabilir. Uygulamada mahkemeler SGK hizmet kayıtlarından işçinin fesihten sonra başka bir yerde çalışıp çalışmadığını araştırır. Bu nedenle işçinin iş başvurularını, aldığı cevapları ve reddedilen tekliflerin koşullarını saklaması, mahsup tartışmasında elini güçlendirir.
TBK md. 438/3 ayrıca hâkime, bütün durum ve koşulları göz önünde tutarak miktarını serbestçe belirleyeceği bir tazminata hükmetme yetkisi verir; bu tazminat işçinin altı aylık ücretini aşamaz. Ek tazminat, bakiye süre ücretinin yerine değil, onun yanında değerlendirilir.
İşçi Sözleşmeyi Erken Bitirirse Ne Olur?
Belirli süreli sözleşme işçiyi de bağlar. TBK md. 439 uyarınca işçi haklı sebep olmaksızın işe başlamaz veya işi aniden bırakırsa işveren, aylık ücretin dörtte birine eşit tazminat ve ayrıca ek zararlarını isteyebilir. Bu hakkı işveren, işin bırakılmasından itibaren 30 gün içinde dava veya takip yoluyla kullanmazsa hak düşer.
Erken fesih hâlinde işçinin haklı sebebi
İşçinin ücretinin ödenmemesi, mobbing veya sağlık sebepleri gibi haklı bir nedeni varsa, belirli süreli sözleşmeyi de derhâl feshedebilir (İş K. md. 24). Bu durumda TBK md. 439 tazminatı doğmaz. sebebi işverenin sözleşmeye aykırı davranışından doğmuşsa TBK md. 437/1 uyarınca işveren işçinin zararını tamamen gidermekle yükümlüdür. Haklı nedenlerin listesi işçinin haklı nedenle derhal feshi yazısında yer alır.
Belirli Süreli Sözleşmede İşe İade ve İhbar Uygulanır mı?
Kural olarak hayır. İş K. md. 17’deki bildirim süreleri ve md. 18’deki iş güvencesi yalnızca belirsiz süreli iş sözleşmeleri için öngörülmüştür. Belirli süreli sözleşmesi erken feshedilen işçinin başvuracağı yol, değil bakiye süre ücreti talebidir. Bu ayrım, davanın talep sonucunu doğrudan belirler.
Sözleşme zincirleme yapıldığı için belirsiz süreli sayılıyorsa durum değişir. Bu hâlde işçi, şartları varsa işe iade davası şartlarını taşıyıp taşımadığını değerlendirmelidir; fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir aylık süre içinde arabulucuya başvurması gerekir (md. 20). Hangi yolun seçileceği, sözleşmenin niteliğine ilişkin tespite bağlıdır. Sözleşmeye konulan deneme kaydı ise ayrı kurallara tabidir; bunun için deneme süresinde fesih ve işçinin hakları yazısına bakabilirsiniz.

Bakiye Süre Ücreti İçin Nasıl Başvurulur?
Bakiye süre ücreti, iş sözleşmesine dayanan bir alacak olduğu için dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (7036 s. İş Mahkemeleri K. md. 3/1). bürosuna başvurudan son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar durur (md. 3/17). Anlaşma sağlanamazsa son tutanak dava dilekçesine eklenir.
Zamanaşımı bakımından bakiye süre ücreti, İş K. Ek md. 3’te beş yıllık süreye bağlanan alacaklar arasında sayılmamıştır; bu nedenle uygulamada TBK md. 146’daki on yıllık genel süreye tabi tutulur. Süre tartışmasını gündeme getirmemek için başvurunun gecikmeden yapılması yerinde olur. 7589 s. Kanun ile HMK md. 107 (belirsiz alacak davası) yürürlükten kaldırılmış, md. 109/4 ile kısmi davada talebin bir defaya mahsus artırılması imkânı getirilmiştir.
- Yazılı belirli süreli iş sözleşmesi ve varsa önceki yenileme sözleşmeleri.
- Fesih bildirimi ve fesih tarihini gösteren belge.
- Son bordrolar, banka ödeme kayıtları ve yan hakları gösteren belgeler.
- Fesihten sonraki iş başvuruları, yeni işin sözleşmesi ve SGK hizmet dökümü.
- Varsa işverenin ileri sürdüğü haklı sebebe ilişkin tutanak ve yazışmalar.
Başvuru ve büro seçimi iş davalarında zorunlu arabuluculuk yazısında anlatılmaktadır. İş hukuku dosyaları hakkında Av. Mehmet İlker Dinç ile ilgili bilgiye ekip sayfasından ulaşılabilir. Somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir.
Sıkça Sorulan Sorular
Belirli süreli sözleşmelerde en çok sorulanlar şekil şartı, erken fesihte ödenecek tutar, süre sonunda kıdem ve işe iade imkânıdır. Aşağıdaki cevaplar 4857 s. İş Kanunu md. 8, 11, 12, 18 ile 6098 s. TBK md. 430, 438 ve 439 hükümlerine dayanır; sözleşmenin gerçek niteliği her dosyada ayrıca incelenmelidir.
Belirli süreli iş sözleşmesi sözlü yapılabilir mi?
İş K. md. 11 belirli süreli iş sözleşmesini yazılı şekilde yapılan sözleşme olarak tanımlar; süresi bir yıl ve daha fazla olan sözleşmelerde md. 8/2 ayrıca yazılı şekli zorunlu tutar. Yazılı sözleşme yoksa ilişkinin belirli süreli olduğunu ispat etmek güçleşir ve sözleşme çoğu zaman belirsiz süreli kabul edilir.
Belirli süreli sözleşmede işveren işçiyi erken çıkarırsa ne öder?
İşveren haklı sebep olmadan erken fesih yaparsa, TBK md. 438/1 uyarınca işçinin sözleşme süresi sonuna kadar kazanacağı ücret ve menfaatleri bakiye süre ücreti olarak öder. Tasarruf edilen miktar ve başka işten elde edilen gelir indirilir. Bir yıllık kıdem varsa kıdem tazminatı da ayrıca gündeme gelir.
Belirli süreli sözleşme bitince kıdem tazminatı alınır mı?
Yargıtay uygulamasında belirli süreli sözleşmenin süre bitimiyle sona ermesi, en az bir yıllık kıdemi olan işçiye kıdem tazminatı hakkı verir. Süre sonu istifa sayılmaz. İhbar tazminatı ise doğmaz, çünkü sözleşme kendiliğinden sona erer ve bildirim süresi gerekmez.
Belirli süreli sözleşmeyle çalışan işe iade davası açabilir mi?
Kural olarak hayır; İş K. md. 18 iş güvencesini belirsiz süreli sözleşmeler için öngörür. Ancak sözleşmeler esaslı neden olmadan zincirleme yapılmışsa md. 11/2 uyarınca başlangıçtan itibaren belirsiz süreli sayılır ve diğer şartlar varsa işe iade yolu açılabilir.
Belirli süreli sözleşmeyi işçi erken bitirirse tazminat öder mi?
İşçi haklı sebep olmadan işi aniden bırakırsa TBK md. 439 uyarınca işveren aylık ücretin dörtte biri kadar tazminat ve ek zararlarını isteyebilir. İşveren bu hakkı 30 gün içinde dava veya takip yoluyla kullanmalıdır. İşçinin İş K. md. 24’teki haklı sebeplerden birine dayanması hâlinde bu tazminat doğmaz.
Bakiye süre ücretine faiz işler mi?
Bakiye süre ücreti bir tazminat alacağıdır ve işverenin temerrüde düşürülmesinden itibaren faiz istenebilir. tarihi; ihtarname, arabuluculuk başvurusu veya dava tarihi gibi olgulara göre belirlenir. Faiz türü ve başlangıcı dosyanın özelliklerine göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Sezonluk çalışmada her yıl yeni sözleşme yapılması sorun olur mu?
Mevsimlik işin niteliği her sezon için ayrı bir objektif koşul oluşturabilir ve bu durumda yenileme esaslı nedene dayanabilir. Ancak sezon dışında da aynı işin sürdürüldüğü veya işçinin yıl boyunca çalıştırıldığı hâllerde zincirleme sözleşmenin belirsiz süreli sayılması gündeme gelir.
Kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu (mevzuat.gov.tr)
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (mevzuat.gov.tr)
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu (mevzuat.gov.tr)
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (mevzuat.gov.tr)
İlgili yazılar
- Uzaktan Çalışmada İşverenin Yükümlülükleri
- Yıllık İzin Ücreti Nasıl Talep Edilir
- Ücretin Ödenmemesi Halinde İşçinin Yolları
- Çalışma Belgesi ve İşten Ayrılış Kodu
Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Bu yazı 15.11.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.
Yazar: Av. Mehmet İlker Dinç, Avukat
Çalışma alanları: Sigorta Hukuku, Tazminat Hukuku, İş Hukuku, Şirketler Hukuku, Kurumsal Danışmanlık





