Makale · 15.11.2026

Paket Tur Sözleşmesinde İptal ve İade

Bu yazıyı dinleyin
0:00 / –:––
Paket turda iptal sonrası yatak üzerinde açık bırakılmış bavul

Paket turda iptal, ya tatile katılamayacağını anlayan tüketiciden ya da turu düzenleyen şirketten gelir; iki durumda da asıl soru aynıdır: Ödenen paranın ne kadarı, ne zaman geri alınır? Cevap, iptalin kimden geldiğine ve turun başlamasına kaç gün kaldığına göre değişir.

Bu yazı, 6502 s. Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (TKHK) md. 51 ve Paket Tur Sözleşmeleri Yönetmeliği çerçevesinde tüketicinin feshini, organizatörün iptalini, fiyat ve program değişikliklerini ve iade sürelerini ele alır. Devre tatil ve devremülk sözleşmeleri farklı kurallara tabidir; bu konular ayrı yazılarda incelenmiştir.

Önemli Çıkarımlar

  • Turun başlamasından en az 30 gün önce yapılan fesihte, zorunlu vergi ve harçlar dışında kesinti yapılmadan ödenen bedel iade edilir (Paket Tur Sözleşmeleri Yön. md. 16/2).
  • 30 günden kısa süre kala yapılan fesihte ancak sözleşmede belirtilen tutar veya oranda kesinti yapılabilir; mücbir sebepte yalnızca belgelendirilen ve iadesi mümkün olmayan bedeller düşülür.
  • Organizatör turu iptal ederse tüketici eşdeğer bir tura katılabilir, fiyat farkını alarak daha düşük bir turu seçebilir ya da tazminat ödemeden sözleşmeden dönebilir.
  • Her türlü iadenin bildirimden itibaren en geç 14 gün içinde yapılması zorunludur.
  • İnternetten satın alınan paket turlarda Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği’ndeki 14 günlük cayma hakkı uygulanmaz; kuralları Paket Tur Yönetmeliği’ne göre işler.

Paket Turda İptal Hangi Durumlarda Gündeme Gelir?

Paket turda iptal dört farklı biçimde ortaya çıkar: Tüketicinin tek taraflı feshi (Paket Tur Sözleşmeleri Yönetmeliği md. 16), organizatörün turu iptali (md. 11), sözleşmenin esaslı unsurlarının değişmesi (md. 10) ve tur başladıktan sonra önemli bir yükümlülüğün yerine getirilmemesi (md. 12). Her birinde iade oranı ve süresi farklıdır.

Hangi hükmün uygulanacağını belirlemek için önce iptalin kimden kaynaklandığına bakılır. Tüketici kendi isteğiyle vazgeçtiyse kesinti ihtimali vardır. Organizatör turu yapmıyorsa veya otel, tarih, ulaşım gibi esaslı bir unsuru değiştirdiyse tüketici herhangi bir kesintiye katlanmaz. Bu ayrım, satış temsilcisinin “iptal ettiniz, kesinti uygulanır” açıklamasına karşı ilk itiraz noktasıdır.

Hangi tatil paket tur sayılır?

TKHK md. 51/1 uyarınca paket tur; ulaştırma, konaklama ve bunlara bağlı olmayan başka turizm hizmetlerinden en az ikisinin her şey dahil bir fiyatla satıldığı ve hizmetin 24 saatten uzun sürdüğü veya gecelik konaklamayı içerdiği sözleşmedir. Hizmetlerin ayrı ayrı faturalandırılması bu niteliği değiştirmez (md. 51/2). Uçak bileti ve otelin tek fiyatla satıldığı bir hafta sonu tatili de bu tanıma girer.

İnternetten alınan turda 14 günlük cayma hakkı var mı?

Hayır. Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği md. 2/2-f paket turları Yönetmeliğin kapsamı dışında bırakır. Bu nedenle internetten satın alınan bir turda, sıradan internet alışverişindeki gibi gerekçesiz 14 günlük cayma hakkı bulunmaz. Fesih ve iade, aşağıda anlatılan Paket Tur Sözleşmeleri Yönetmeliği kurallarına göre belirlenir. Sıradan internet alışverişindeki cayma kuralları için mesafeli satışta cayma hakkı yazısına bakılabilir.

Paket tur kapsamındaki otel odasının girişinde bekleyen valiz

Tüketici Turu İptal Ederse Ne Kadar Kesinti Yapılabilir?

Paket Tur Sözleşmeleri Yönetmeliği md. 16 uyarınca tüketici, fesih talebini yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısıyla bildirerek sözleşmeyi tek taraflı feshedebilir. Turun başlamasına en az 30 gün varsa yalnızca zorunlu vergi, harç ve benzeri yasal yükümlülükler düşülür; daha kısa süre kaldıysa sözleşmede belirtilen tutar veya oranda kesinti yapılabilir.

Fesih zamanı ve sebebi Yapılabilecek kesinti İade süresi Dayanak
Turun başlamasına en az 30 gün kala Yalnızca zorunlu vergi, harç ve benzeri yasal yükümlülükler Bildirimin ulaşmasından itibaren 14 gün Yön. md. 16/2, 16/5
30 günden az kala, olağan sebeple Sözleşmede önceden belirtilen tutar veya oran 14 gün Yön. md. 16/3, 16/5
30 günden az kala, mücbir sebep veya öngörülemeyen durum Vergi ve harçlar ile üçüncü kişilere ödenip belgelenen ve iadesi mümkün olmayan bedeller 14 gün Yön. md. 16/4, 16/5
Organizatörün iptali veya esaslı değişiklik Kesinti yapılamaz Dönme bildiriminden itibaren en geç 14 gün Yön. md. 10/4, 11

30 gün kuralı nasıl hesaplanır?

Süre, turun başlama tarihinden geriye doğru sayılır ve fesih bildiriminin bu tarihten önce yapılmış olması gerekir. Bildirim yazılı veya e-posta gibi kalıcı veri saklayıcısıyla yapılmalıdır (md. 16/1); telefonla verilen sözlü iptal, tarih tartışmasında ispat sorunu yaratır. Sınıra yakın bir tarihte iptal ediyorsanız bildirimi acentenin sözleşmede yazan e-posta adresine gönderip okundu bilgisini saklayın. İade süresi de bildirimin acenteye ulaştığı tarihten başlar (md. 16/5).

Mücbir sebep ve öngörülemeyen durumlar

Md. 16/4, tüketicinin gerekli özeni göstermesine rağmen öngöremediği ve engelleyemediği bir durum veya mücbir sebep nedeniyle 30 günden kısa süre kala fesih yapmasını ayrıca düzenler. Bu hâlde sözleşmedeki kesinti oranı uygulanmaz; yalnızca vergi ve harçlar ile üçüncü kişilere ödenip belgelendirilebilen ve iadesi mümkün olmayan bedeller düşülebilir. Ani ağır hastalık veya varış yerindeki bir doğal afetin bu kapsama girip girmediği somut olaya göre değerlendirilir; durumu gösteren rapor ve resmî belgeleri fesih bildirimine eklemek gerekir.

Bu hükümdeki “belgelendirilebilen” ifadesi uygulamada gözden kaçar. Acente, otel veya havayolu şirketine ödediği ve geri alamadığı tutarı belgeyle göstermek zorundadır; belge sunulmayan kalemin kesintisi itiraz konusudur. İade hesabının kalem kalem dökümünü yazılı olarak isteyin.

Organizatör Turu İptal Ederse Hangi Haklar Doğar?

Paket Tur Sözleşmeleri Yönetmeliği md. 11 uyarınca organizatör veya aracı, tüketiciden kaynaklanmayan bir sebeple turu başlamadan iptal ederse tüketici md. 10/3’teki haklarını kullanır: eşit veya daha yüksek değerde bir tura ek bedel ödemeden katılma, fiyat farkını alarak daha düşük değerde bir tura katılma ya da tazminat ödemeden sözleşmeden dönme.

Dönme seçilirse organizatör, bildirimin kendisine ulaştığı tarihten itibaren ödenen tüm bedeli kesintisiz ve en geç 14 gün içinde iade eder (md. 10/4). 6502 sayılı Kanun md. 51/6 ise bu iadenin “derhâl” yapılmasını öngörür. Organizatörün önerdiği alternatif turu kabul etmek zorunda değilsiniz; tercih hakkı tüketicidedir ve bu tercih yazılı olarak bildirilmelidir.

Asgari katılımcı sayısına ulaşılamaması

Broşürde asgari katılımcı sayısı ve bu sayıya ulaşılamazsa iptalin bildirileceği son tarih yazılmalıdır (md. 5/2-f). Md. 14/1-d uyarınca asgari katılım sağlanamadığı için yapılan iptal, sözleşmede öngörülmüş ve turun başlamasından en az 20 gün önce yazılı olarak bildirilmişse organizatör zarar nedeniyle sorumlu tutulmaz. Bu hüküm tazminatla ilgilidir; ödenen bedelin iadesi hakkını ortadan kaldırmaz. 20 günden geç yapılan bildirimde ise tazminat talebi de gündeme gelebilir.

Boşa harcanan tatil zamanı ve tazminat

TKHK md. 51/8 ve Yönetmelik md. 13 uyarınca organizatör, sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi nedeniyle tüketicinin uğradığı her türlü zarardan sorumludur ve tüketici boşa harcanan tatil zamanı için de uygun bir tazminat isteyebilir. Kullanılmayan izin günleri, iptal nedeniyle boşa giden ulaşım masrafları ve son dakikada daha pahalıya alınan alternatif tatil bu kapsamda değerlendirilebilir. Tazminat talebinin genel çerçevesi için tazminat hukuku sayfası incelenebilir.

Tatile çıkmadan önce yatağın kenarına bırakılmış eski valizler

Fiyat Artışı veya Program Değişikliği İptal Sebebi midir?

Yönetmelik md. 9 uyarınca fiyat yalnızca sözleşmede açıkça öngörülmüşse, olağandışı döviz kuru, yakıt veya liman ve havaalanı vergisi değişikliği gerekçesiyle, hareketten en az 20 gün önce yazılı bildirilerek ve sözleşme bedelinin yüzde beşini geçmeyecek şekilde artırılabilir. Bunun dışındaki her fiyat değişikliği esaslı sözleşme değişikliği sayılır (md. 10/1).

Otelin değişmesi, tur tarihlerinin kaydırılması, ulaşım sınıfının düşürülmesi veya güzergâhtan önemli bir durağın çıkarılması da esaslı değişikliktir. Md. 10/2 organizatöre bu değişikliği ve fiyata etkisini derhal bildirme yükümlülüğü getirir. Tüketici değişikliği kabul edebilir ya da kabul etmediğini yazılı bildirip alternatif tur veya kesintisiz iade haklarından birini seçer. Broşürdeki bilgiler md. 5/3 uyarınca organizatörü bağlar; broşürü ve satış sırasındaki ekran görüntülerini saklamak bu nedenle önemlidir.

Değişiklik Sonucu Dayanak
Yüzde 5’e kadar artış, döviz, yakıt veya vergi gerekçeli, 20 gün önceden bildirimli Tüketici artışı ödemekle yükümlüdür Yön. md. 9
Bu şartları taşımayan her fiyat artışı Esaslı değişiklik: alternatif tur veya kesintisiz dönme Yön. md. 10/1, 10/3
Otel, tarih, ulaşım veya güzergâhta önemli değişiklik Esaslı değişiklik: alternatif tur veya kesintisiz dönme Yön. md. 10, TKHK md. 51/6
Tur başladıktan sonra önemli hizmetin verilememesi Eşdeğer alternatif, bedelin indirilmesi veya dönme Yön. md. 12

Tur Başladıktan Sonra Eksiklik Çıkarsa Ne Yapılmalı?

Paket Tur Sözleşmeleri Yönetmeliği md. 12/1 uyarınca tüketici, tur sırasında ortaya çıkan her eksikliği hizmet sağlayıcıya veya organizatöre derhal bildirmek zorundadır; eksiklik giderilmezse sözleşme bedelinin indirilmesini isteyebilir. Önemli bir yükümlülük yerine getirilemiyorsa organizatör ek maliyet getirmeyen eşdeğer bir alternatif sunar.

Tüketici alternatifi kabul etmeyip sözleşmeden dönerse organizatörün ücret talep hakkı sona erer ve ödemeler en geç 14 gün içinde iade edilir; ancak organizatör o ana kadar verilen hizmetler için faydalanılan oranda uygun bir karşılık isteyebilir (md. 12/3). Md. 12/4’e göre dönme hâlinde tüketicinin tura başladığı yere bedelsiz nakli sağlanır ve zorunlu konaklama giderleri karşılanır. Eksikliği otel resepsiyonuna ve tur rehberine yazılı bildirmek, fotoğraf ve video çekmek sonraki talebin temel delilidir.

Turu Devretmek İptalden Daha Avantajlı Olabilir mi?

Çoğu zaman evet. Yönetmelik md. 15 uyarınca tura katılamayacak tüketici, turun başlamasından en az 7 gün önce yazılı bildirimde bulunarak sözleşmeyi, tur için gerekli koşulları taşıyan üçüncü bir kişiye devredebilir. Devreden ve devralan, kalan bedelden ve makul devir masraflarından müteselsilen sorumludur.

Turun başlamasına 30 günden az kaldığında sözleşmedeki kesinti oranı yüksek olabilir. Bu durumda turu bir yakınınıza devretmek, ödenen bedelin tamamını korumanın yolu olabilir. Devir masrafı md. 15/2 uyarınca makul olmalı ve organizatörün katlandığı gerçek maliyeti aşmamalıdır; uçak biletinde isim değişikliği gibi kalemlerin belgesini isteyebilirsiniz. Md. 18, tüketicinin bu haklardan feragat ettiğine dair kayıtları geçersiz sayar.

Uçuş iptali nedeniyle bozulan paket turlar

Paket turun uçuş ayağı iptal edildiğinde Havayolu ile Seyahat Eden Yolcuların Haklarına Dair Yönetmelik (SHY-YOLCU) md. 2/3 uyarınca paket tur hakları saklıdır. Uçuşun iptali tur programını esaslı biçimde değiştiriyorsa tüketici organizatöre karşı md. 10’daki haklarını kullanır. Havayolunun yolcuya karşı ayrı yükümlülükleri için uçuş iptali ve tazminat hakkı yazısına bakılabilir.

Otel kapısının önünde etiketli bir seyahat bavulu

İade Yapılmazsa Hangi Yola Başvurulur?

Önce organizatöre ve satışı yapan acenteye yazılı başvurun. TKHK md. 51/3 uyarınca organizatörün Türkiye’de temsilcisi yoksa aracı acente organizatör gibi sorumludur. Sonuç alınamazsa 2026 yılı için 186.000 TL’nin altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine, bu sınırın üzerindekilerde sonrası tüketici mahkemesine başvurulur.

Hakem heyeti başvurusu e-Devlet üzerinden yapılabilir; parasal sınır 23.12.2025 tarihli tebliğle belirlenmiştir. Başvuru adımları için tüketici hakem heyetine başvuru süreci yazısına bakabilirsiniz. Uzun vadeli tatil ürünlerinden çıkış isteyenler için kurallar farklıdır: devre tatilde cayma hakkı ile devremülk sözleşmesinden cayma yazıları bu konuyu ayrıca ele alır.

Seyahat acentasının sorumluluğu ve iptal sigortası

Turu satan acente ile turu düzenleyen şirket farklı olabilir. TKHK md. 51/3 ve Yönetmelik md. 17 uyarınca düzenleyicinin Türkiye’de temsilcisi yoksa satışı yapan aracı acente, düzenleyici gibi sorumludur. TKHK md. 51/8, 1618 s. Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu’nun zorunlu sigortaya ilişkin hükümlerini saklı tutar; broşürde zorunlu sigorta ve varsa diğer sigortalar hakkında bilgi verilmesi zorunludur (md. 5/2-g). İptal masraflarını karşılayan isteğe bağlı bir sigorta yapılmışsa, iptalden sonra önce poliçe şartlarına bakılmalı ve hasar bildirimi poliçedeki süre içinde yapılmalıdır.

Fesih bildirimini noter aracılığıyla yapmak isteyenler noter kanalıyla ihtarname gönderme yazısından yararlanabilir. İzmir’de yaşayanlar için hakem heyeti mercileri İzmir’de tüketici hakem heyetine başvuru yazısında ayrıca anlatılmıştır.

Başvuru öncesi hazırlanacak belgeler

  • Paket tur sözleşmesi, ön bilgilendirme broşürü ve ödeme dekontları
  • Fesih, dönme veya değişikliği kabul etmeme bildiriminiz ve gönderim tarihi
  • Organizatörün iptal veya değişiklik bildirimi; fiyat artışı varsa gerekçesi
  • Mücbir sebep iddiasında sağlık raporu veya resmî belgeler
  • Kesinti yapıldıysa acentenin kalem kalem iade hesabı ve dayandığı belgeler

Tüketici sözleşmelerine ilişkin diğer içerikler için tüketici hukuku sayfası incelenebilir. Somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Paket turda iptal ve iade konusunda en çok sorulanlar kesinti oranının ne kadar olabileceği, iadenin hangi sürede yapılacağı ve şirket turu iptal ettiğinde hangi hakların doğduğudur. Aşağıdaki kısa cevaplar Paket Tur Sözleşmeleri Yönetmeliği ve 6502 sayılı Kanun md. 51 hükümlerine dayanmaktadır.

Erken rezervasyonla aldığım turu iptal edersem param yanar mı?

Turun başlamasına en az 30 gün varsa Yönetmelik md. 16/2 uyarınca yalnızca zorunlu vergi, harç ve benzeri yasal yükümlülükler düşülebilir. “Erken rezervasyonda iade yoktur” şeklindeki sözleşme kayıtları, md. 18 uyarınca bu hakları sınırlayamaz. 30 günden kısa süre kaldıysa sözleşmedeki kesinti oranına bakılır.

Tur şirketi iadeyi kaç günde yapmak zorunda?

Tüketicinin feshinde bildirimin ulaşmasından, organizatörün iptali veya esaslı değişiklikte dönme bildiriminin ulaşmasından itibaren en geç 14 gün içinde iade yapılmalıdır (Yön. md. 10/4, 16/5). Organizatör kaynaklı iptalde TKHK md. 51/6 iadenin derhal yapılmasını ister.

Acente iade yerine açık tarihli tur veya kupon verebilir mi?

Organizatörün iptali veya esaslı değişiklik hâlinde tüketici alternatif turu kabul etmek zorunda değildir; md. 10/3 tazminatsız dönme hakkını da tanır. Kupon veya açık tarihli tur teklifini kabul ederseniz bu bir anlaşmadır; kabul etmezseniz bedelin iadesini isteyebilirsiniz.

Vize çıkmadığı için turu iptal edersem ne olur?

Vize reddi, katılımcının öngöremediği bir durum olarak md. 16/4 kapsamında değerlendirilebilir; ancak bu, başvurunun zamanında ve eksiksiz yapılmış olmasına bağlıdır. Broşürde vize şartlarına ilişkin bilgi verilmesi de zorunludur (md. 5/2-e). Ret yazısını fesih bildiriminize ekleyin.

Otel broşürdekinden farklı çıkarsa ne yapabilirim?

Broşürdeki bilgiler md. 5/3 uyarınca organizatörü bağlar. Farklılığı otel ve tur temsilcisine derhal bildirin; giderilmezse bedelin indirilmesini isteyebilirsiniz (md. 12/1). Önemli bir eksiklikte eşdeğer alternatif sunulmalı, kabul edilmezse sözleşmeden dönülebilir.

Yurt dışı turda fiyat dövizle belirlendiyse iade hangi kurla yapılır?

Yönetmelik md. 6/2 uyarınca yurt dışı turlarda bedel döviz cinsinden belirlenebilir ve ödemede esas alınacak kur sözleşme kurulurken taraflarca belirlenir. İade hesabında da sözleşmedeki kur hükmüne bakılmalıdır; kur maddesi yoksa hesap yöntemini acenteden yazılı olarak isteyin.

Kaynaklar

İlgili yazılar

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu yazı 15.11.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.

Yazar: KCD Hukuk