Makale · 15.11.2026

Uçuş İptali ve Tazminat Hakkı

Bu yazıyı dinleyin
0:00 / –:––
Uçuş iptali sonrası havalimanı terminalinde bekleyen yolcular

Uçuş iptali, havalimanında saatlerce bekleyen yolcunun ilk aklına gelen soruyu doğurur: Sadece bilet parası mı geri alınır, yoksa ayrıca tazminat da istenebilir mi? Türkiye’de bu sorunun cevabı, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’nün çıkardığı Havayolu ile Seyahat Eden Yolcuların Haklarına Dair Yönetmelik’te (SHY-YOLCU) yer alır.

Yönetmelik 10.12.2024 tarihli değişiklikle önemli ölçüde güncellendi: Tazminat tutarları yeniden belirlendi ve teknik veya operasyonel nedenlerle 3 saat ve üzeri gecikmeye de tazminat hakkı getirildi. Aşağıda iptal, gecikme ve uçağa kabul edilmeme hâllerinde hangi tutarın, hangi şartla ve nasıl isteneceği anlatılıyor.

Önemli Çıkarımlar

  • İptal edilen uçuşta yolcuya iç hatlarda 100 Avro, dış hatlarda mesafeye göre 250, 400 veya 600 Avro tazminat ödenir (SHY-YOLCU md. 8, 10.12.2024 değişikliği).
  • Tazminatın Türk lirası karşılığı, ödemenin yapıldığı güne ait TCMB döviz satış kuruyla hesaplanır.
  • İptal en az 2 hafta önce bildirildiyse veya Yönetmelikteki saat sınırları içinde alternatif uçuş sunulduysa tazminat doğmaz.
  • Havayolu, tüm makul önlemlere rağmen iptalin olağanüstü hâllerden kaynaklandığını ispatlarsa tazminat ödemez; ancak bilet iadesi ve ikram yükümlülükleri devam eder.
  • Teknik veya operasyonel nedenle son varış noktasına 3 saat veya daha fazla gecikmeyle ulaşan yolcu da tazminat isteyebilir (md. 7/3).

Uçuş İptali Hâlinde Yolcunun Hakları Nelerdir?

SHY-YOLCU md. 6 uyarınca uçuşu iptal edilen yolcuya havayolu şirketi üç tür yükümlülük borçludur: md. 9’daki bilet bedelinin iadesi veya alternatif uçuş, md. 10’daki ikram ve gerekirse konaklama, şartları varsa md. 8’deki nakdî tazminat. İlk ikisi iptalin sebebinden bağımsızdır; tazminat ise istisnalara tabidir.

Yolcuların çoğu yalnızca bilet iadesini talep eder ve tazminat hakkını kullanmaz. Oysa iade ve tazminat birbirinin alternatifi değildir; şartları oluşmuşsa ikisi birlikte istenebilir. Yönetmeliğin Resmî Gazete’de yayımlanan metni md. 2 uyarınca kural, Türk havayolu şirketlerinin Türkiye’deki bir havalimanından kalkan veya buraya inen uçuşlarına ve yabancı şirketlerin Türkiye’den kalkan uçuşlarına uygulanır.

Hangi uçuşlar ve yolcular kapsamdadır?

Yönetmelik tarifeli ve tarifesiz uçuşlara uygulanır. Yolcunun onaylanmış rezervasyonu olmalı ve check-in işlemini havayolunun belirlediği saatte, saat belirlenmemişse ilan edilen kalkıştan en geç 45 dakika önce yaptırmış olmalıdır; iptal hâlinde bu check-in şartı aranmaz. İndirimli biletle, mil veya puanla seyahat eden yolcular da kapsamdadır (md. 2). Paket turla seyahat edenlerin organizatöre karşı hakları ise ayrıca saklıdır.

Uçuş türü ve mesafe Tazminat tutarı Alternatif uçuşta yüzde 50 azaltma için varış farkı
İç hat uçuşları 100 Avro Mesafeye göre aşağıdaki sınırlar
Dış hat, 1.500 km veya daha kısa 250 Avro En fazla 2 saat geç varış
Dış hat, 1.500 ile 3.500 km arası 400 Avro En fazla 3 saat geç varış
Dış hat, 3.500 km’den uzun 600 Avro En fazla 4 saat geç varış

Tutarlar 10.12.2024 tarihli değişiklik yönetmeliğiyle belirlenmiştir. Mesafe, büyük daire yöntemiyle ve planlanan son varış noktası esas alınarak hesaplanır. Ödeme nakit, banka havalesi veya çekle yapılır; seyahat kuponu ancak yolcunun imzalı onayıyla verilebilir (md. 8).

Akşam saatlerinde terminalden apronda bekleyen uçağa bakan yolcu

Hangi Durumlarda İptal Tazminatı Ödenmez?

SHY-YOLCU md. 6 uyarınca iptal, planlanan kalkıştan en az 2 hafta önce yolcuya bildirildiyse tazminat ödenmez. Bildirim 2 hafta ile 7 gün arasında yapıldıysa en fazla 2 saat erken kalkan ve en fazla 4 saat geç varan, 7 günden kısa süre kala yapıldıysa en fazla 1 saat erken kalkan ve 2 saat geç varan bir alternatif sunulması gerekir.

Bu sürelerin dışında kalan her iptal, olağanüstü hâl istisnası yoksa tazminat doğurur. Bildirimin yapılıp yapılmadığının ve ne zaman yapıldığının ispat yükü havayolu şirketindedir. Ancak rezervasyon sırasında iletişim bilgisi verilmediyse veya hatalı verildiyse şirket bu nedenle sorumluluktan kurtulur. Bilet aracı bir site üzerinden alındıysa, sitenin kendi e-posta adresini değil yolcunun iletişim bilgilerini havayoluna aktarıp aktarmadığını kontrol etmek, ileride bildirim tartışmasını önler.

Alternatif uçuşta tazminatın yarıya düşmesi

SHY-YOLCU md. 8, havayolunun md. 9 uyarınca alternatif uçuş sunduğu ve yolcunun son varış noktasına planlanan saatten belirli bir süre içinde ulaştığı hâllerde tazminatın yüzde 50 azaltılabileceğini düzenler. Bu süre 1.500 km’ye kadar uçuşlarda 2 saat, 1.500 ile 3.500 km arasında 3 saat, daha uzun uçuşlarda 4 saattir. Bu örnek temsilidir: 1.500 ile 3.500 km arasındaki bir dış hat uçuşu iptal edilen ve alternatif uçuşla 2,5 saat geç varan yolcuya 400 Avro yerine 200 Avro ödenebilir; geç varış 3 saati aşarsa tam tutar istenir.

Olağanüstü haller ne anlama gelir?

Yönetmelik md. 4, olağanüstü hâlleri siyasi istikrarsızlık, uçuşa elverişli olmayan hava koşulları, doğal afetler, güvenlik riskleri, beklenmeyen uçuş emniyeti eksiklikleri ve grevler gibi örneklerle tanımlar. Md. 6 uyarınca havayolu, tüm makul önlemleri almasına rağmen iptalin bu hâllerden kaynaklandığını ispatlarsa md. 8’deki tazminatı ödemez. İspat yükü şirkettedir; “operasyonel sebepler” gibi genel bir açıklama tek başına olağanüstü hâl sayılmaz.

Olağanüstü hâl istisnası yalnızca tazminatı kaldırır. Bilet bedelinin iadesi veya alternatif uçuş ile bekleme süresince ikram ve konaklama yükümlülükleri devam eder. Uçuşun hava muhalefeti nedeniyle iptal edildiği bir gecede otel ve transfer masraflarını karşılamak yine havayolunun borcudur.

Rötarda Tazminat İstenebilir mi?

Evet. 10.12.2024 tarihli değişiklikle SHY-YOLCU md. 7’ye eklenen üçüncü fıkra uyarınca uçuşun teknik ve operasyonel nedenlerle gecikmesi sonucunda yolcu planlanan son varış noktasına 3 saat veya daha fazla gecikmeyle ulaşırsa, uçuşu gerçekleştiren havayolu md. 8’deki tazminatı ve md. 9’daki yükümlülükleri derhal yerine getirir.

Değişiklikten önce gecikmede yalnızca ikram, konaklama ve 5 saati aşan gecikmede bilet iadesi hakkı vardı. Bugün ölçüt kalkıştaki gecikme değil, son varış noktasına ulaşma saatidir. Aktarmalı yolculukta ilk uçuştaki 2 saatlik gecikme bağlantının kaçırılmasına ve son noktaya 5 saat geç varışa yol açtıysa, hesap toplam gecikmeye göre yapılır. Bu nedenle uçağın kapısının açıldığı saati gösteren bir fotoğraf veya mesaj saklamak yararlıdır.

Rötar tazminatı ile ikram hakkı arasındaki fark

Md. 7/1 ve md. 10, tazminattan bağımsız olarak bekleme süresine göre ikram yükümlülüğü getirir. 1.500 km ve altındaki uçuşlarda 2 saat, 1.500 ile 3.500 km arasındaki uçuşlarda 3 saat, 3.500 km’yi aşan uçuşlarda 4 saat gecikmede yiyecek ve içecek sunulur; kalkış ertesi güne kalırsa otel ve transfer sağlanır. Gecikme 5 saati aşarsa yolcu md. 9’daki bilet iadesini seçebilir.

Bekleme süresi İkram yükümlülüğü (md. 10)
2 ile 3 saat arası Makul düzeyde yiyecek ve içecek
3 ile 5 saat arası Yiyecek ve içeceğe ek olarak günün saatine göre öğle, akşam yemeği veya kahvaltı
5 saat ve üzeri Yukarıdakilere ek içecek ve hafif yiyecekler
Bir veya daha fazla gece Otel konaklaması ile havalimanı ve otel arasında ulaşım
Gecikmeli uçuş için terminal camı önünde bekleyen yolcuların silueti

Bilet Bedeli Ne Zaman ve Nasıl İade Edilir?

SHY-YOLCU md. 9 uyarınca yolcu üç seçenekten birini tercih eder: Kullanılmayan bilet bedelinin 7 gün içinde iadesi ve gerekiyorsa ilk kalkış noktasına bedelsiz dönüş, en kısa sürede son varış noktasına alternatif uçuş ya da yolcunun seçeceği daha ileri bir tarihte uçuş. İade nakit, havale veya çekle; kupon ise ancak yolcunun imzalı onayıyla yapılabilir.

Yolculuğun amacı ortadan kalktıysa, örneğin bağlantılı bir toplantı veya düğün kaçırıldıysa, kullanılan bölümün bedeli de iade kapsamına girebilir. Alternatif havalimanına iniş yapıldıysa havayolu, asıl havalimanına veya yolcunun kabul ettiği yakın bir noktaya transfer masrafını karşılar (md. 9). Daha düşük sınıfta uçurulan yolcuya ise md. 11 uyarınca fiyat farkına ek olarak mesafeye göre bilet bedelinin yüzde 30, 50 veya 75’i 7 gün içinde ödenir.

İnternetten alınan bilette cayma hakkı var mı?

Hayır. Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği md. 2/2-h yolcu taşıma hizmetlerini, bilgilendirmeye ilişkin bazı yükümlülükler dışında kapsam dışında bırakır. Bu nedenle internetten alınan uçak biletinde sıradan alışverişteki gibi gerekçesiz 14 günlük cayma hakkı bulunmaz; iade şartları biletin tarife kurallarına ve iptal hâlinde SHY-YOLCU’ya göre belirlenir. Genel cayma kuralları için mesafeli satışta cayma hakkı yazısına bakılabilir.

Uçağa Kabul Edilmeme ve Overbooking Hâlinde Ne Olur?

SHY-YOLCU md. 5 uyarınca kapasiteden fazla bilet satıldığında havayolu önce, üzerinde anlaşılacak menfaatler karşılığında koltuğundan gönüllü olarak vazgeçecek yolcu arar. Yeterli gönüllü çıkmazsa yolcuyu iradesi dışında uçağa kabul etmeyebilir; bu durumda md. 8’deki tazminatı, md. 9’daki iade veya alternatif uçuşu ve md. 10’daki ikramı derhal sağlar.

Gönüllü olarak koltuğundan vazgeçen yolcu, md. 13 uyarınca md. 8’deki tazminatı ayrıca isteyemez; bu nedenle gönüllü olmayı kabul etmeden önce teklif edilen menfaatin Yönetmelikteki tutarla karşılaştırılması gerekir. Sağlık, güvenlik veya eksik seyahat belgesi gibi makul gerekçelerle uçağa alınmama ise Yönetmelik md. 4’teki tanım gereği bu kapsama girmez.

Avrupa Birliği 261/2004 sayılı Tüzük ne zaman gündeme gelir?

SHY-YOLCU’nun yapısı AB’nin 261/2004 sayılı Tüzüğü ile paraleldir. Tüzük kural olarak AB’deki bir havalimanından kalkan uçuşlara ve üçüncü bir ülkeden AB’ye bir AB taşıyıcısıyla yapılan uçuşlara uygulanır. Türkiye’den bir AB ülkesine Türk havayolu ile yapılan uçuşta SHY-YOLCU, aynı hattın dönüşünde ise Tüzük gündeme gelebilir. Md. 13 uyarınca bu Yönetmelik kapsamında ödenen tazminat, başka bir düzenlemeye dayanan tazminattan düşülebilir.

Geniş camlı havalimanı bekleme salonunda oturan ve yürüyen yolcular

Tazminat Başvurusu Nasıl Yapılır?

İlk adım, uçuşu gerçekleştiren havayolu şirketine yazılı başvurudur. SHY-YOLCU md. 15 uyarınca şirket, iptal veya uçağa kabul edilmeme hâlinde yolculara tazminat ve yardım kurallarını gösteren yazılı bir bildirim vermek zorundadır. Md. 16’ya göre bu yükümlülükler sözleşme kayıtlarıyla sınırlandırılamaz; md. 20 uyarınca denetim yetkisi Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’ndedir.

Başvuruda uçuş numarasını, tarihini, rezervasyon kodunu, iptal veya gecikme bildirimini, son varış saatini ve banka bilgilerinizi belirtin. Şirket ödeme yapmazsa SHGM’ye şikâyette bulunulabilir; ancak SHGM’nin yaptırım yetkisi şirkete yöneliktir ve yolcuya ödeme yapılmasını tek başına sağlamayabilir. Yönetmelik md. 19 uyarınca yolcunun yargı yoluna başvurma hakkı saklıdır. Başvurunuzu e-posta ile yaptıysanız gönderim tarihini, şirketin web formunu kullandıysanız başvuru numarasını ve ekran görüntüsünü saklayın; cevap gelmemesi de sonraki aşamada delil değeri taşır.

Tüketici hakem heyeti ve mahkeme yolu

Bileti tüketici sıfatıyla alan yolcu için uyuşmazlık değerine göre tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesi yolu gündeme gelir. 2026 yılı için 186.000 TL’nin altındaki uyuşmazlıklarda 6502 s. TKHK md. 68 uyarınca hakem heyetine başvuru zorunludur; parasal sınır 23.12.2025 tarihli tebliğle belirlenmiştir. Başvuru süreci tüketici hakem heyeti başvurusu yazısında, İzmir’deki merciler İzmir’de hakem heyetine başvuru yazısında anlatılmıştır.

Yönetmelikteki sabit tutarı aşan zararlar, örneğin kaçırılan bağlantı nedeniyle kullanılamayan otel rezervasyonu, md. 13 uyarınca genel hükümlere göre ayrıca istenebilir; ödenen Yönetmelik tazminatı bu tutardan düşülebilir. Zarar kalemleri ve ispat yöntemi için tazminat hukukuna ilişkin içerikler incelenebilir. Talebin dayanağına göre değişen süreleri için zamanaşımı hesaplama aracı fikir verebilir. Paket turla seyahat ediyorsanız organizatöre karşı haklarınız için paket turda iptal ve iade yazısına bakın.

Havalimanında Hangi Kanıtlar Toplanmalı?

Uçuş iptali uyuşmazlıklarında havayolunun elinde uçuş kayıtları vardır; yolcunun elinde ise çoğu zaman yalnızca biniş kartı kalır. SHY-YOLCU md. 6 bildirim zamanının ispatını şirkete yüklese de gecikmenin süresini ve yapılan masrafları gösterecek belgeleri yolcunun toplaması gerekir. Aşağıdaki liste, başvuruyu güçlendiren temel kanıtları sıralar.

  1. Bilet, rezervasyon kodu ve biniş kartı; bilet aracı siteden alındıysa satış onayı
  2. İptal veya gecikme bildirimi içeren SMS ve e-postalar, kalkış ekranının fotoğrafı
  3. Son varış noktasına iniş saatini gösteren kayıt veya fotoğraf
  4. Havayolu tarafından verilen yazılı hak bildirimi ve sunulan alternatif uçuş teklifi
  5. Kendi cebinizden ödediğiniz yemek, otel ve ulaşım masraflarının fişleri

Tüketici hukukuna ilişkin diğer içerikler tüketici hukuku sayfasında yer alır. Somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Uçuş iptali ve rötar konusunda en çok sorulanlar tazminatın hangi kurla ödeneceği, havayolunun hava koşullarını gerekçe göstermesi ve bilet aracı sitelerin rolü gibi uygulamaya dönük konulardır. Aşağıdaki cevaplar SHY-YOLCU ve 10.12.2024 tarihli değişikliğine dayanır; her uçuşun kayıtları ve bildirim tarihleri ayrıca incelenmelidir.

Tazminat Avro olarak mı, Türk lirası olarak mı ödenir?

Tutarlar Avro olarak belirlenmiştir, ancak Türk lirası karşılığı ödenebilir. 10.12.2024 tarihli değişiklikle bu karşılık, tazminatın ödendiği güne ait Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru esas alınarak hesaplanır. Bu nedenle uzun süren uyuşmazlıklarda Türk lirası karşılığı, bilet tarihindeki kurla hesaplanacak tutardan farklı olabilir.

Havayolu kötü hava koşulunu gerekçe gösterirse tazminat alamaz mıyım?

Hava koşulu, Yönetmelik md. 4’te olağanüstü hâl örnekleri arasındadır. Ancak havayolu, tüm makul önlemlere rağmen iptalin bu nedenden kaynaklandığını ispatlamalıdır. İspat edilirse tazminat ödenmez; bilet iadesi, alternatif uçuş, ikram ve gerekirse otel yükümlülükleri ise yine devam eder.

Bileti seyahat sitesinden aldım, kime başvurmalıyım?

SHY-YOLCU’daki yükümlülükler uçuşu gerçekleştiren havayolu şirketine aittir; tazminat başvurusu bu şirkete yapılır. Bilet iadesinde ise ödemenin hangi kanaldan geri döneceği, satış sözleşmesine göre aracı siteyi de ilgilendirebilir. Her iki tarafa yazılı başvurmak pratik bir çözümdür.

Uçuş saatinin değiştirilmesi iptal sayılır mı?

Yönetmelik iptali, en az bir koltuğu rezerve edilmiş planlanmış uçuşun gerçekleştirilmemesi olarak tanımlar. Kalkış saatinin önemli ölçüde değiştirilmesi sonucunda son varış noktasına 3 saat ve üzeri geç ulaşılıyorsa gecikme tazminatı kuralı da gündeme gelebilir. Değişiklik bildirimini ve yeni saati saklayın.

Daha düşük sınıfta uçurulursam ne talep edebilirim?

SHY-YOLCU md. 11 uyarınca havayolu fiyat farkını iade eder ve buna ek olarak bilet bedelinin 1.500 km’ye kadar uçuşlarda yüzde 30’unu, 1.500 ile 3.500 km arasında yüzde 50’sini, daha uzun uçuşlarda yüzde 75’ini 7 gün içinde öder. Üst sınıfa geçirilen yolcudan ise ek ücret istenemez.

Havayolu tazminat yerine puan veya kupon teklif ederse kabul etmeli miyim?

Zorunda değilsiniz. SHY-YOLCU md. 8 ve 9 uyarınca tazminat ve bilet iadesi nakit, banka havalesi veya çekle yapılır; seyahat kuponu ve diğer hizmetler ancak yolcunun imzalı onayıyla verilebilir. Teklifi kabul etmeden önce tutarını Yönetmelikteki tazminatla karşılaştırın.

Kaynaklar

İlgili yazılar

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu yazı 15.11.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.

Yazar: KCD Hukuk