
Ortakların kamu borcundan sorumluluğu, şirketin ödemediği vergi ve benzeri kamu alacakları için vergi dairesinin ortağın kişisel malvarlığına başvurabildiği halleri ifade eder. Ticaret hukukunda limited şirket ortağı kural olarak şirket borçlarından sorumlu değildir; ancak 6183 s. Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun md. 35 bu kurala kamu alacakları bakımından önemli bir istisna getirir.
Bu yazı, sorumluluğun genel çerçevesini değil, ortağın önüne bir ." aria-label="ödeme emri — tanım">ödeme emri geldiğinde hangi şartların aranacağını, payın nasıl hesaplanacağını, anonim şirket pay sahibiyle limited şirket ortağı arasındaki farkı ve hangi sürelerde hangi yollara başvurulacağını uygulamaya dönük biçimde ele alır. Ortağın sorumluluğunun özel hukuk alacakları ve perdenin kaldırılması boyutu şirket ortağının kişisel sorumluluğu ve perdenin kaldırılması yazısında ayrıca anlatılmıştır.
Önemli Çıkarımlar
- Limited şirket ortağı, şirketten tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağından sermaye hissesi oranında sorumludur (6183 s. K. md. 35/1).
- Anonim şirket pay sahibi, yalnızca pay sahibi olduğu için şirketin kamu borcundan sorumlu tutulmaz; sorumluluk ancak kanuni temsilci sıfatı varsa doğar (TTK md. 329, 6183 s. K. mükerrer md. 35).
- Pay devrinde devreden ve devralan, devir öncesine ait amme alacaklarından müteselsilen sorumludur (md. 35/2).
- Ortağa gönderilen ödeme emrine karşı tebliğden itibaren 15 gün içinde dava açılabilir (md. 58).
- Amme alacağı, vadesinin rastladığı yılı izleyen yıl başından itibaren 5 yılda zamanaşımına uğrar; ödeme emri tebliği bu süreyi keser (md. 102-103).
Ortakların Kamu Borcundan Sorumluluğu Hangi Şartlarla Doğar?
Ortakların kamu borcundan sorumluluğu için önce alacağın şirketten tahsil edilememesi gerekir. 6183 s. K. md. 35/1 uyarınca limited şirket ortakları, şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağından sermaye hisseleri oranında doğrudan sorumludur ve bu Kanuna göre takip edilir.
Bu düzenleme üç şarta dayanır. Birincisi, ortada bir amme alacağı bulunmalıdır; Kanunun 1. maddesi bunu vergi, resim, harç, vergi cezası, para cezası gibi asli alacaklar ile gecikme zammı ve faiz gibi fer’i alacaklar olarak tanımlar. İkincisi, borçlu bir limited şirket olmalıdır. Üçüncüsü, şirket malvarlığından tahsilatın yapılamadığı veya yapılamayacağının somut olarak anlaşılması gerekir. Bu son şart, uygulamada en çok tartışılan konudur ve ortağın savunmasının merkezinde yer alır.
Tahsil edilemeyeceği anlaşılan alacak ne demektir?
İdare, şirketin malvarlığını araştırmadan ve şirket hakkında takip yapmadan doğrudan ortağa gidemez. Danıştay uygulamasında, şirket adına ödeme emri düzenlenmesi, banka hesaplarının, taşınmazların ve araçların sorgulanması, varsa işlemlerinin yapılması ve bunlardan sonuç alınamaması aranır. Şirketin bilinen bir malvarlığı varken veya haczedilmiş mallar satılmadan ortak adına ödeme emri çıkarılması, ortağın davasında iptal sebebi olarak ileri sürülebilir. Bu nedenle ortağın ilk işi, şirket dosyasındaki takip işlemlerinin dökümünü vergi dairesinden istemektir.
Limited Şirket Ortağı ile Anonim Şirket Pay Sahibi Arasında Ne Fark Vardır?
Fark, kamu alacakları bakımından belirleyicidir. 6183 s. K. md. 35 yalnızca limited şirket ortaklarını kapsar; anonim şirket pay sahipleri için benzer bir hüküm yoktur. 6102 s. TTK md. 329/2 uyarınca pay sahipleri sadece taahhüt ettikleri sermaye payları ile ve şirkete karşı sorumludur.
Limited şirkette de TTK md. 573/2 ortakların şirket borçlarından sorumlu olmadığını söyler; ancak 6183 s. K. md. 35 özel kanun hükmü olarak kamu alacakları için bu sınırı kaldırır. Anonim şirkette ise pay sahibi, yönetim kurulu üyesi veya kanuni temsilci değilse şirketin vergi borcu için kişisel olarak takip edilmez. Yönetim kurulu üyeleri bakımından ayrıca anonim şirkette yönetim kurulu sorumluluğu yazısına bakılabilir.
| Konu | Limited şirket ortağı | Anonim şirket pay sahibi | Kanuni temsilci (müdür, yönetim kurulu) |
|---|---|---|---|
| Kamu borcundan sorumluluk dayanağı | 6183 s. K. md. 35 | Yok (TTK md. 329/2) | 6183 s. K. mükerrer md. 35, VUK md. 10 |
| Sorumluluğun ölçüsü | Sermaye hissesi oranında | Sorumluluk doğmaz | Tahsil edilemeyen alacağın tamamı |
| aranması | Ortaklık sıfatı yeterlidir | Uygulanmaz | Ödevlerin yerine getirilmemesi tartışılır |
| Pay devrinin etkisi | Devreden ve devralan müteselsil sorumlu (md. 35/2) | Uygulanmaz | Görevde bulunulan dönemle sınırlıdır |
| Ön şart | Şirketten tahsil edilememe | Uygulanmaz | Şirketten tahsil edilememe |
Müdür olan ortak iki ayrı sıfatla takip edilebilir mi?
Evet. Hem ortak hem müdür olan kişi, ortak sıfatıyla md. 35 uyarınca payı oranında, kanuni temsilci sıfatıyla mükerrer md. 35 ve 213 s. VUK md. 10 uyarınca ise payla sınırlı olmaksızın sorumlu tutulabilir. VUK md. 10, kanuni temsilcilerin ödevlerini yerine getirmemeleri yüzünden alınamayan vergi ve buna bağlı alacakların onların varlığından alınacağını düzenler. Ödeme emrinde hangi sıfata dayanıldığının yazılı olması, savunmanın kurulması açısından önemlidir. Müdürün kamu ve özel hukuk sorumluluğu şirket müdürünün hukuki sorumluluğu başlığında ayrıca ele alınmıştır.

Limited Şirket Ortağının Payı Oranında Sorumluluğu Nasıl Hesaplanır?
Hesap, ortağın şirket esas sermayesindeki payına göre yapılır. 6183 s. K. md. 35/1 sorumluluğu sermaye hisseleri oranında sınırlar; örneğin esas sermayenin yüzde otuzuna sahip ortak, şirketten tahsil edilemeyen amme alacağının yüzde otuzundan sorumlu tutulabilir. Payı aşan bir tutar talep edilmişse bu, ödeme emrine karşı davada ileri sürülmelidir.
Limited şirket ortağı vergi borcu hesabında temsili bir örnek
Temsili bir örnek verelim (temsilidir): esas sermayesi üç ortak arasında yüzde elli, yüzde otuz ve yüzde yirmi olarak bölünmüş bir limited şirketin, tahsil edilemeyen 400.000 TL tutarında katma değer vergisi ve gecikme zammı borcu bulunsun. Bu durumda ortaklara sırasıyla 200.000 TL, 120.000 TL ve 80.000 TL için ödeme emri düzenlenebilir. Ortaklardan biri payını ödediğinde diğer ortakların paylarından sorumlu hale gelmez; çünkü md. 35/1 ortaklar arasında müteselsil değil, pay oranında bölünmüş bir sorumluluk öngörür. Müteselsillik ancak pay devri ve farklı dönem ortaklığı hallerinde md. 35/2 ve 35/3 ile ortaya çıkar.
Hesapta ikinci dikkat noktası dönemdir. Md. 35/3, amme alacağının doğduğu ve ödenmesi gerektiği zamanlarda pay sahiplerinin farklı kişiler olması halinde bu kişilerin birlikte ve müteselsilen sorumlu tutulacağını öngörür. Bu yüzden ödeme emrinde yer alan her vergi döneminin, ortağın şirkette pay sahibi olduğu tarihlerle karşılaştırılması gerekir. Ortaklığa girmeden önce doğmuş ve vadesi gelmiş bir borç için yeni ortağın sorumluluğu, ancak devir yoluyla pay edinmişse md. 35/2 üzerinden gündeme gelir.
Pay Devri Ortağı Kamu Borcundan Kurtarır mı?
Kurtarmaz. 6183 s. K. md. 35/2 uyarınca ortağın şirketteki sermaye payını devretmesi halinde, payı devreden ve devralan kişiler devir öncesine ait amme alacaklarının ödenmesinden birinci fıkraya göre, yani pay oranında ve birlikte müteselsilen sorumlu tutulur. Devir sonrası doğan borçlar ise yeni ortağa aittir.
Pay devri öncesinde yapılması gereken kontroller
Pay alacak kişi, devralacağı payla birlikte geçmiş vergi risklerini de üstlenebilir. Bu nedenle devir öncesinde şirketin vergi dairesine ve Sosyal Güvenlik Kurumuna borç durumunu gösteren belgeler istenmeli, devir sözleşmesine geçmiş dönem kamu borçları için devredenin iç ilişkide tek başına sorumlu olacağı ve ödeme halinde hakkı eklenmelidir. Bu tür bir sözleşme hükmü idareyi bağlamaz, ancak taraflar arasında geri alma imkânı sağlar. Devrin şekli ve genel kurul onayı limited şirkette pay devri usulü yazısında, ortaklıktan ayrılmanın diğer yolları ise limited şirkette ortaklıktan çıkma ve çıkarma yazısında anlatılmıştır.

Şirket Tasfiye Edilip Sicilden Silinirse Ortağın Durumu Ne Olur?
Şirketin sicilden silinmesi ortağın sorumluluğunu kendiliğinden sona erdirmez. 213 s. VUK md. 10’a 7103 s. Kanunla eklenen fıkra uyarınca, tasfiye edilerek sicilden silinmiş şirketin tasfiye öncesi dönemlerine ilişkin tarhiyat kanuni temsilciler adına yapılır ve limited şirket ortakları bu alacaklardan sermaye hisseleri oranında sorumlu olur.
Aynı fıkra, tasfiye memurlarının sorumluluğunu tasfiye sonucu dağıtılan tutarla sınırlar. Bu nedenle tasfiye sürecinde vergi incelemesi riski taşıyan dönemlerin kapatılması, beyannamelerin eksiksiz verilmesi ve kapanış bilançosunun özenle hazırlanması ortakların ileride kişisel ödeme emriyle karşılaşma ihtimalini azaltır. 6183 s. K. mükerrer md. 35 de tasfiyeye girmenin kanuni temsilcilerin önceki dönem sorumluluğunu kaldırmadığını hükme bağlar. Tasfiye ve terkin adımları için şirket tasfiyesi ve ticaret sicilinden terkin yazısına bakılabilir.
Ortağa Gelen Ödeme Emrine Karşı Hangi Sürede Dava Açılır?
Süre 15 gündür. 6183 s. K. md. 55 uyarınca ödeme emri borçluya borcunu 15 gün içinde ödemesini veya mal bildiriminde bulunmasını bildirir. Md. 58 ise ödeme emri tebliğ edilen kişinin, böyle bir borcu olmadığı, kısmen ödendiği veya zamanaşımına uğradığı iddiasıyla tebliğden itibaren 15 gün içinde başvurabileceğini düzenler.
Ödeme emrine karşı dava hangi gerekçelerle açılır?
Kanun metninde itiraz komisyonundan söz edilse de bu başvuru bugün vergi mahkemesinde dava açılarak yapılır. Ortak, davada şirketten tahsil imkânının araştırılmadığını, kendisinin ilgili dönemde ortak olmadığını, talep edilen tutarın payını aştığını veya alacağın zamanaşımına uğradığını ileri sürebilir. Asıl vergi borcunun tarhına itiraz ayrı bir dava konusudur; tarhiyatın kendisine karşı yollar vergi ve idari para cezasına karşı dava ile vergi incelemesi ve uzlaşma yazılarında anlatılmıştır. Ödeme emri davasının ayrıntıları için vergi ödeme emrine karşı dava açma süresi başlığı da incelenebilir.
İtirazın tamamen veya kısmen reddi halinde borçlu, ret kararının tebliğinden itibaren 15 gün içinde mal bildiriminde bulunmak zorundadır (md. 58). Ödeme emrine rağmen ödeme yapılmazsa idare, ortağın banka hesapları ve diğer malları üzerinde haciz uygulayabilir; uygulamada bu çoğunlukla elektronik haciz şeklinde gelir. Hesaba konulan blokeye karşı yollar e-haciz ve banka blokesinin kaldırılması yazısında ele alınmıştır.
| İşlem | Süre | Başlangıç | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Ödeme veya mal bildirimi | 15 gün | Ödeme emrinin tebliği | 6183 s. K. md. 55 |
| Ödeme emrine karşı dava | 15 gün | Ödeme emrinin tebliği | 6183 s. K. md. 58 |
| Ret sonrası mal bildirimi | 15 gün | Ret kararının tebliği | 6183 s. K. md. 58 |
| Tahsil | 5 yıl | Vadenin rastladığı yılı izleyen yıl başı | 6183 s. K. md. 102 |

Tahsil Zamanaşımı Ortağın Borcunu Nasıl Etkiler?
Zamanaşımı, ortağın en güçlü savunmalarından biri olabilir. 6183 s. K. md. 102 uyarınca amme alacağı, vadesinin rastladığı takvim yılını izleyen yıl başından itibaren 5 yıl içinde tahsil edilmezse zamanaşımına uğrar. Md. 103 ise ödeme, haciz, ödeme emri tebliği ve mal bildirimi gibi işlemlerin zamanaşımını keseceğini sayar.
Tahsil zamanaşımı hesabında dikkat edilecek noktalar
Şirkete yapılan işlemlerin ortak bakımından zamanaşımını kesip kesmediği, dosyanın kronolojisine göre ayrıca incelenmelidir. Pratikte ortak, kendisine gönderilen ödeme emrinde yer alan her alacak kaleminin vade tarihini çıkarmalı, şirkete ve kendisine yapılan tebliğ ve haciz tarihlerini bir tabloda sıralamalı ve beş yıllık süreyi bu tablo üzerinden kontrol etmelidir. Genel süre mantığı için zamanaşımı hesaplama aracı fikir verebilir; ancak amme alacağında kesilme sebepleri özel olduğundan sonuç ödeme emri dosyası üzerinden teyit edilmelidir. Md. 102 son cümlesi, zamanaşımından sonra rızaen yapılan ödemelerin kabul olunacağını belirtir.
SGK Prim Borçlarında Ortağın Durumu Farklı mıdır?
Farklıdır. 5510 s. K. md. 88 uyarınca SGK’nın prim ve diğer alacaklarının tahsilinde 6183 s. Kanunun 51, 102 ve 106. maddeleri dışındaki hükümleri uygulanır. Böylece md. 35 de uygulanabilir, ancak md. 102’deki beş yıllık tahsil zamanaşımı prim alacakları için geçerli olmaz.
Aynı madde iki önemli fark daha içerir. Birincisi, primler süresinde ödenmezse yönetim kurulu üyeleri dahil üst düzey yönetici, yetkili ve kanuni temsilciler Kuruma karşı işverenle birlikte müşterek ve müteselsil sorumludur. İkincisi, 6183 s. K. uygulamasından doğan uyuşmazlıklarda vergi mahkemesi değil, Kurumun alacaklı biriminin bulunduğu yer iş mahkemesi yetkilidir. Bu yüzden ortağa gelen ödeme emrinin vergi dairesinden mi SGK’dan mı geldiği, başvurulacak mahkemeyi doğrudan değiştirir. Bu konunun genel çerçevesi ortağın vergi ve SGK borçlarından kişisel sorumluluğu yazısında ayrıca özetlenmiştir; somut ödeme emrinin dayanağına göre savunma kurulmalıdır.
Ödeme Emri Alan Ortak Hangi Belgeleri Hazırlamalı?
Hazırlık, 15 günlük dava süresi içinde tamamlanmalıdır. 6183 s. K. md. 58’deki süre kısa olduğundan ortak, ödeme emrini aldığı gün belgelerini toplamaya başlamalı ve sicil kayıtlarını, şirket dosyasını ve vade tarihlerini aynı gün istemelidir. Aşağıdaki liste, dosya özelinde yapılacak değerlendirmede genellikle ihtiyaç duyulan belgeleri gösterir.
- Ödeme emri ve tebliğ mazbatası; tebliğ tarihinin kesin tespiti.
- Ticaret sicil gazeteleri: ortaklık giriş ve çıkış tarihleri, pay oranları, müdürlük görev süreleri.
- Pay devir sözleşmesi ve genel kurul onayı.
- Şirket adına yapılan takip işlemlerinin dökümü: şirkete ödeme emri, haciz ve sorgu yazıları.
- Alacak kalemlerinin dönem ve vade tarihleri ile yapılmış ödemelerin dekontları.
- Şirketin bilinen malvarlığını gösteren belgeler: tapu, araç, alacak ve banka bilgileri.
Somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir. Şirket kurulurken pay yapısının ve müdür seçiminin bu riskleri nasıl etkilediği İzmir’de limited şirket kuruluşu ve tescil yazısında ele alınmıştır. Alanın genel çerçevesi şirketler hukuku çalışma alanı sayfasında, yazıyı hazırlayan Av. Mehmet İlker Dinç profilinde yer alır. Kanun metinleri için 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu incelenebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Şirket ortaklarının kamu borcundan sorumluluğu konusunda en sık sorulan sorular, payın aşılıp aşılamayacağı, anonim şirket hissedarının durumu, pay devri ve şirket kapandıktan sonra gelen ödeme emirleri üzerinedir. Aşağıdaki cevaplar genel bilgi verir; her ödeme emri kendi dayanağı ve tarihleriyle değerlendirilmelidir.
Limited şirket ortağı şirketin bütün vergi borcunu ödemek zorunda mıdır?
Hayır. 6183 s. K. md. 35/1, limited şirket ortağını şirketten tahsil edilemeyen amme alacağından sermaye hissesi oranında sorumlu tutar. Ortak aynı zamanda müdür veya kanuni temsilciyse, mükerrer md. 35 ve VUK md. 10 uyarınca payla sınırlı olmayan ayrı bir sorumluluk gündeme gelebilir.
Hissesi olmayan şirket müdürü kamu borcundan sorumlu olur mu?
Ortak olmayan müdür, ortak sıfatıyla md. 35 kapsamında sorumlu tutulmaz. Ancak kanuni temsilci olarak mükerrer md. 35 ve VUK md. 10 uyarınca, ödevlerini yerine getirmemesi nedeniyle şirketten alınamayan vergi ve buna bağlı alacaklardan sorumlu tutulabilir. Görev süresi ve fiili yetkiler bu sorumluluğun sınırını belirler.
Anonim şirket hissedarına vergi borcu için ödeme emri gelebilir mi?
Yalnızca pay sahibi olmak, anonim şirketin vergi borcu için kişisel sorumluluk doğurmaz; TTK md. 329/2 pay sahibinin sadece taahhüt ettiği sermaye payıyla sorumlu olduğunu söyler. Hissedar aynı zamanda yönetim kurulu üyesi veya kanuni temsilciyse, bu sıfatı nedeniyle ödeme emri düzenlenebilir.
Payımı devrettikten sonra da eski borçlar için ödeme emri gelir mi?
Gelebilir. 6183 s. K. md. 35/2, payı devreden ve devralanı devir öncesine ait amme alacaklarından pay oranında ve müteselsilen sorumlu tutar. Devir sözleşmesine konulacak iç ilişki hükümleri idareyi bağlamaz; yalnızca ödeyen tarafa diğerine rücu imkânı sağlar.
Ödeme emrine dava açmak haczi durdurur mu?
Dava açılması kendiliğinden her durumda tahsilatı durdurmaz; yürütmenin durdurulması talebiyle birlikte değerlendirilmelidir. Bu yüzden dava dilekçesinde hem iptal hem de yürütmenin durdurulması istenmesi ve gerekçelerin belgeyle desteklenmesi yerinde olur. Mahkemenin kararına kadar haciz riskine karşı hesap hareketleri izlenmelidir.
Şirket kapandıktan yıllar sonra ortağa ödeme emri gönderilebilir mi?
Tasfiye ve terkin, kamu alacağını kendiliğinden ortadan kaldırmaz. VUK md. 10 uyarınca terkin edilen şirketin tasfiye öncesi dönemlerine ilişkin alacaklardan limited ortaklar pay oranında sorumludur. Ancak 6183 s. K. md. 102’deki beş yıllık tahsil zamanaşımı ve kesilme sebepleri her kalem için ayrıca kontrol edilmelidir.
Kaynaklar
- 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun (mevzuat.gov.tr)
- 213 sayılı Vergi Usul Kanunu (mevzuat.gov.tr)
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (mevzuat.gov.tr)
İlgili yazılar
Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Bu yazı 15.11.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.
Yazar: Av. Mehmet İlker Dinç, Avukat
Çalışma alanları: Sigorta Hukuku, Tazminat Hukuku, İş Hukuku, Şirketler Hukuku, Kurumsal Danışmanlık





