
Takipsizlik kararına itiraz, savcılığın kamu davası açmama kararına karşı suçtan zarar görene tanınan tek olağan yoldur ve süresi kısadır. Karar elinize ulaştığında saat işlemeye başlar. İtiraz edilmeyen karar kesinleşir; aynı olay için yeniden soruşturma ise ancak yeni delil ve hâkim kararıyla mümkündür.
Uygulamada “takipsizlik” denilen kararın kanundaki adı kovuşturmaya yer olmadığına dair karardır. Bu yazı, itirazın kanuni çerçevesini (5271 s. CMK md. 172 ve 173), süre hesabındaki tuzakları ve itiraz reddedildikten sonra açık kalan yolları anlatıyor.
Önemli Çıkarımlar
- İtiraz süresi, kararın tebliğinden itibaren iki haftadır (CMK md. 173/1); 7499 s. Kanun ile önceki 15 günlük süre değiştirilmiştir.
- İtiraz mercii, kararı veren savcının yargı çevresindeki ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğidir.
- Takipsizliğe itiraz hakkı suçtan zarar görene aittir; şüpheli yalnızca kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararına itiraz edebilir.
- Dilekçede kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller somut olarak gösterilmelidir (md. 173/2).
- Ret kararından sonra aynı fiil için dava, yeni delil ve sulh ceza hâkimliği kararı olmadan açılamaz (md. 172/2).
Takipsizlik Kararına İtiraz Nedir, Hangi Kararlara Yapılır?
Takipsizlik kararına itiraz, Cumhuriyet savcısının 5271 s. CMK md. 172/1 uyarınca verdiği kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı sulh ceza hâkimliğine yapılan başvurudur. Aynı usul, kanunun yollamasıyla soruşturma yapılmasına yer olmadığı kararına ve kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararına da uygulanır.
Savcı, soruşturma sonunda kamu davası açmak için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edemezse veya kovuşturma olanağı yoksa (örneğin şikâyet süresi geçmiş ya da dolmuşsa) bu kararı verir. Karar, suçtan zarar görene ve önceden ifadesi alınmış şüpheliye bildirilir; kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilmek zorundadır.
| Karar | Dayanak | Kim itiraz edebilir? | Süre ve merci |
|---|---|---|---|
| Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar (takipsizlik) | CMK md. 172/1 | Suçtan zarar gören | Tebliğden itibaren 2 hafta, sulh ceza hâkimliği (md. 173/1) |
| Soruşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar | CMK md. 158/6 | İhbarda bulunan veya şikâyetçi (karar kendisine bildirilir) | Md. 173 usulüyle, aynı süre ve merci |
| Kamu davasının açılmasının ertelenmesi | CMK md. 171/2 | Suçtan zarar gören veya şüpheli | Md. 173 usulüyle, aynı süre ve merci |
| Savcının takdir yetkisine dayanan kararlar | CMK md. 173/5 | Md. 173 itirazı uygulanmaz | Kanunda ayrıca yol gösterilmişse o yol izlenir |
Soruşturma yapılmasına yer olmadığı kararı
CMK md. 158/6, şikâyet konusu fiilin suç oluşturmadığının hiçbir araştırma gerektirmeden açıkça anlaşıldığı ya da şikâyetin soyut ve genel nitelikte kaldığı hâllerde bu kararı öngörür. Şikâyet edilen kişiye şüpheli sıfatı verilmez. Karar şikâyetçiye bildirilir ve md. 173 usulüne göre itiraz edilebilir; itiraz kabul edilirse başsavcılık soruşturma işlemlerini başlatır.
Kamu davasının açılmasının ertelenmesi
Üst sınırı üç yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlarda savcı, şartları varsa kamu davasının açılmasını beş yıl erteleyebilir (CMK md. 171/2). Bu karara hem suçtan zarar gören hem de şüpheli md. 173 hükümlerine göre itiraz edebilir. Uzlaştırma kapsamındaki suçlarda ve önödeme kapsamındaki suçlarda ise erteleme yolu kapalıdır.

Takipsizlik Kararına Kimler İtiraz Edebilir?
CMK md. 173/1 itiraz hakkını açıkça “suçtan zarar gören” kişiye tanır. Suçtan doğrudan zarar görmeyen ihbarcının takipsizlik kararına itiraz hakkı yoktur. Şüpheli de lehine olan bu karara itiraz edemez; şüphelinin itirazı yalnızca kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararında (md. 171/2) mümkündür.
Suçtan zarar gören gerçek kişi olabileceği gibi şirket, dernek veya kamu kurumu da olabilir. Ölümle sonuçlanan olaylarda ölenin yakınları da kendi zararları nedeniyle suçtan zarar gören sıfatıyla itiraz edebilir. Vekil aracılığıyla itiraz edilecekse vekâletnamenin dilekçeye eklenmesi, sonradan “yetkisiz itiraz” tartışmasını önler.
Suçtan zarar gören ile şikâyetçi farkı
Şikâyetçi olmak tek başına itiraz hakkı vermez; belirleyici olan, kişinin suç nedeniyle zarar görüp görmediğidir. Örneğin komşusunun aracına zarar verildiğini gören ve ihbarda bulunan kişi, takipsizlik kararına itiraz edemez. Aracın sahibi ise şikâyette bulunmasa bile suçtan zarar gören sıfatıyla itiraz edebilir. Mağdurun soruşturmadaki diğer hakları CMK md. 234/1-a bentlerinde sayılmıştır ve itiraz hakkı bunlardan biridir.
Kamu davası açıldıktan sonra mağdurun davaya katılması ayrı bir aşamadır; ceza davasında katılan sıfatı ve hakları konusu, itirazın kabulüyle dava açıldığında gündeme gelir.
İtiraz Süresi Nasıl Hesaplanır?
İtiraz süresi, kararın suçtan zarar görene tebliğ edildiği tarihten itibaren iki haftadır (CMK md. 173/1). Hafta olarak belirlenen süre, CMK md. 39/2 uyarınca tebliğ gününün son haftada isim olarak karşılığı olan günün mesai saati bitiminde sona erer; son gün tatile denk gelirse süre tatilin ertesi günü biter.
Kararın verildiği gün, UYAP’ta göründüğü gün veya karakoldan haber alındığı gün süreyi başlatmaz; başlangıç noktası usulüne uygun tebliğdir. Elektronik tebligatta tebliğin hangi gün yapılmış sayıldığı ayrıca kontrol edilmelidir. Pratikte en güvenli yol, son günü beklemeden ve tebliğ tarihini gösteren belgeyi saklayarak dilekçeyi vermektir.
Eski hâle getirme ve bildirilmeyen itiraz yolu
Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilmemişse veya karar hiç tebliğ edilmemişse süre işlemeye başlamamış sayılabilir. Süre kaçırıldıysa CMK md. 40-41’deki eski hâle getirme kurumu gündeme gelebilir: md. 40/2’ye göre başvuru hakkı kendisine bildirilmeyen kişi kusursuz sayılır. Eski hâle getirme dilekçesi engelin kalkmasından itibaren iki hafta içinde verilir (md. 41/1).

Takipsizlik Kararına İtiraz Hangi Sulh Ceza Hâkimliğine Yapılır?
CMK md. 173/1’e göre itiraz, kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine yapılır. Bu kural 6545 s. Kanunla getirilmiştir; daha önce itirazları ağır ceza mahkemeleri inceliyordu. Merci, kararın itiraz bölümünde de gösterilir.
İlçe başsavcılıklarında verilen kararlarda bu kural önem taşır: ilçede ağır ceza mahkemesi yoksa merci, o ilçenin bağlı olduğu ağır ceza merkezindeki sulh ceza hâkimliğidir. Yanlış merciye hitap edilmesi, dosyanın doğru yere gönderilmesi sırasında zaman kaybına ve süre tartışmasına yol açabilir. İzmir’deki ağır ceza merkezlerine göre itiraz mercilerinin dağılımı İzmir’de başsavcılığa şikâyet ve itiraz süreci yazısında tablo hâlinde gösterilmiştir.
Dilekçe nereye ve nasıl verilir?
Dilekçe yetkili sulh ceza hâkimliğine hitaben yazılır. Uygulamada adliyedeki ön büroya elden verilebilir ya da avukat aracılığıyla UYAP üzerinden gönderilir. Hangi yolla verilirse verilsin, dilekçenin kayda girdiği tarihi gösteren belge (alındı, UYAP gönderim kaydı) saklanmalıdır; süre tartışmasında tek ispat aracı çoğu zaman budur.
Takipsizlik İtiraz Dilekçesinde Neler Bulunmalı?
CMK md. 173/2 açıktır: itiraz dilekçesinde kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir. Kararı “haksız” bulmak yeterli değildir. Hâkimlik, savcının hangi delili toplamadığını veya hangi delili yanlış değerlendirdiğini dilekçeden görebilmelidir; delile dayanmayan genel itirazlar çoğunlukla gerekçeli retle sonuçlanır ve itiraz edene gider yükler.
İtiraz dilekçesi için içerik listesi
- Soruşturma numarası, karar numarası, kararın tarihi ve tebliğ tarihi.
- İtiraz edenin suçtan zarar gören olduğunu gösteren açıklama (zararın ne olduğu).
- Kararın dayandığı gerekçenin kısa özeti ve hangi noktada hatalı olduğu.
- Toplanmayan deliller: tanık adı ve adresi, kamera kaydının bulunduğu yer, banka veya operatör kayıtları, incelemesi talebi.
- Yeni elde edilen belgeler ve ekler listesi.
- Açık talep: kararın kaldırılması, gerekirse soruşturmanın genişletilmesi ve kamu davası açılması.
Sık yapılan hatalar
En sık görülen hata, şikâyet dilekçesini kelimesi kelimesine tekrar etmektir. Savcının gerekçesine cevap vermeyen dilekçe, hâkimliğe yeni bir değerlendirme imkânı sunmaz. İkinci hata, kaybolabilecek delillerin (kamera kayıtları, trafik kayıtları) yerini ve süresini belirtmemektir. Üçüncüsü, itirazı hukuki uyuşmazlığa dönüştürüp alacak hesabı yapmaktır; ceza soruşturması alacağı tahsil etmenin aracı değildir.

Sulh Ceza Hâkimliği İtirazı Nasıl İnceler, Hangi Kararları Verir?
Sulh ceza hâkimliği itirazı dosya üzerinden inceler ve CMK md. 173/3-4’te sayılan kararlardan birini verir: soruşturmanın genişletilmesini ister, itirazı kabul eder veya gerekçeli olarak reddeder. Kural olarak duruşma yapılmaz. Kabul kararı savcıyı bağlar; savcı bu durumda iddianame düzenleyerek dosyayı mahkemeye vermek zorundadır.
| Sulh ceza hâkimliğinin kararı | Dayanak | Pratik sonucu |
|---|---|---|
| Soruşturmanın genişletilmesini isteme | CMK md. 173/3 | Hâkimlik, eksik gördüğü işlemi açıkça belirterek başsavcılıktan talep eder; karar bu işlemlerden sonra verilir. |
| İtirazın kabulü | CMK md. 173/4 | Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek dosyayı mahkemeye verir; kamu davası açılır. |
| İtirazın gerekçeli reddi | CMK md. 173/3 | İtiraz eden yargılama giderlerine mahkûm edilir, dosya savcılığa döner, karar şüpheliye de bildirilir. |
| Ret sonrası yeni delil | CMK md. 173/6, 172/2 | Aynı fiil için dava, ancak yeni delil ve sulh ceza hâkimliği kararıyla açılabilir. |
Soruşturmanın genişletilmesi
Hâkimlik, karar vermek için yeni işlem gerektiğini düşünürse bunu açıkça belirterek başsavcılıktan talepte bulunabilir. Tipik örnekler, dinlenmemiş bir tanığın ifadesinin alınması, bir kurumdan kayıt istenmesi veya bilirkişi incelemesidir. Bu nedenle dilekçede “hangi işlemin yapılması gerektiği” somut yazılırsa, hâkimliğin bu yetkiyi kullanması kolaylaşır.
Yargılama giderleri
İtiraz reddedilirse itiraz eden giderlere mahkûm edilir (md. 173/3). Giderler çoğu dosyada sınırlıdır; ancak bilirkişi incelemesi yaptırılmışsa tutar artabilir. Bu risk, sırf süre kaçmasın diye gerekçesiz itiraz yapmak yerine dilekçeyi delille desteklemenin bir başka nedenidir.
Takipsizlik İtirazı Reddedilirse Hangi Yollar Kalır?
Uygulamada sulh ceza hâkimliğinin md. 173 itirazı üzerine verdiği ret kararı kesin kabul edilir; üst bir itiraz mercii yoktur. Bundan sonra aynı fiil için kamu davası, ancak yeni delil elde edilmesi ve sulh ceza hâkimliğinin bu yönde karar vermesiyle açılabilir (CMK md. 172/2 ve 173/6).
Yeni delil ile yeniden soruşturma
“Yeni delil”, dosyada daha önce bulunmayan ve kamu davası açılması için yeterli şüphe oluşturabilecek delildir. Dosyada zaten var olan bir belgenin farklı yorumlanması yeni delil sayılmaz. Örneğin sonradan ortaya çıkan bir görüntü kaydı veya o tarihte ulaşılamayan bir tanık, yeniden değerlendirme talebinin dayanağı olabilir.
Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru
Özellikle yaşam hakkı, kötü muamele yasağı veya kişinin maddi ve manevi bütünlüğüne yönelik ağır olaylarda etkili soruşturma yapılmadığı iddiası, Anayasa Mahkemesine bireysel başvurunun konusu olabilir. 6216 s. Kanun md. 47/5 uyarınca başvuru, başvuru yollarının tüketildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılmalıdır. Ayrıca CMK md. 172/3, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin etkili soruşturma yapılmadığını tespit ettiği dosyalarda üç ay içinde istenirse yeniden soruşturma açılmasını öngörür.

Takipsizlik Kararı Tazminat Davasını Engeller mi?
Hayır. Takipsizlik kararı yalnızca kamu davası açılmayacağını gösterir; zarar görenin hukuk mahkemesinde tazminat istemesine engel değildir. 6098 s. TBK md. 74 uyarınca hukuk hâkimi, ceza hukukunun sorumluluk hükümleriyle ve hatta beraat kararıyla bağlı değildir; ve zarar hukuk yargılamasında ayrıca değerlendirilir.
Bu nedenle itiraz ile tazminat davası birbirinin alternatifi değildir; çoğu zaman paralel düşünülmelidir. Tazminat davasında zamanaşımı ayrıca işlediği için itirazın sonucu beklenirken süre kaçırılmamalıdır. Genel bir fikir için zamanaşımı hesaplama aracı kullanılabilir. Trafik kazası gibi hem ceza hem hukuk boyutu olan dosyalarda iki yargılamanın ilişkisi ölümlü trafik kazasında ceza ve tazminat davası yazısında ele alınmıştır.
Temsilî örnek (temsilidir): Bir kişi, kendisine ait dükkânın camının kırıldığını ileri sürerek şikâyette bulunur. Savcılık, faili gösteren delil bulunamadığı gerekçesiyle takipsizlik kararı verir. Kişi süresi içinde itiraz ederek karşı binadaki bir işyerinin kamera kaydının hiç istenmediğini, kaydın kaç gün saklandığını ve tanığın açık adresini dilekçesine yazar. Hâkimlik soruşturmanın genişletilmesini isteyebilir; aynı kişi hasar bedeli için ayrıca hukuk yoluna da başvurabilir.
İtirazdan Önce Hangi Belgeler Toplanmalı?
İki haftalık süre içinde dosyanın tamamını görmek, itirazın kalitesini doğrudan etkiler. Mağdur, CMK md. 234/1-a-2 uyarınca soruşturmanın gizliliğini bozmamak kaydıyla belge örneği isteyebilir; vekili ise md. 153’e uygun olarak dosyayı inceleyebilir. Karar gerekçesi, ifade tutanakları ve bilirkişi raporu itirazın temelini oluşturur.
- Kararın kendisi ve tebliğ tarihini gösteren belge ( zarfı, e-Tebligat kaydı).
- Şikâyet dilekçesi ve ekleri, ifade tutanaklarının örnekleri.
- Savcılığın dayandığı bilirkişi veya kurum yazıları.
- Dosyada olmayan yeni belgeler: görüntü, yazışma, banka dökümü, sağlık raporu.
- Kaybolma riski olan delillerin listesi ve bunların hangi kurumda tutulduğu.
Şikâyete bağlı suçlarda şikâyet süresinin dolup dolmadığı da kontrol edilmelidir; çünkü “kovuşturma olanağı yok” gerekçesiyle verilen kararlarda itirazın esası çoğu zaman bu süre hesabına dayanır. Bu süre konusunda suç duyurusu ve şikâyet süresi rehberi yol gösterici olabilir. Somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir. Soruşturma aşamasına ilişkin diğer yazılar ceza hukuku çalışma alanı sayfasında, bu alanda çalışan Av. Yahya Köse profilinde yer alır.
Sıkça Sorulan Sorular
Takipsizlik kararına itiraz sürecinde en çok merak edilen konular süre, harç, avukat zorunluluğu ve ret sonrasında açık kalan yollardır. Aşağıdaki kısa yanıtlar 5271 s. CMK’nın güncel ve yürürlükteki metnine dayanır; dosyanızdaki karar türünü ve tebliğ tarihini kontrol ederek okumanız sağlıklı olur.
Takipsizlik kararına itiraz süresi 15 gün mü, iki hafta mı?
Güncel metne göre süre iki haftadır. CMK md. 173/1’deki “onbeş gün” ibaresi 7499 s. Kanun ile “iki hafta” olarak değiştirilmiştir. Süre tebliğ tarihinden başlar ve son haftada tebliğ gününün isim karşılığı olan günün mesai saati bitiminde sona erer.
Takipsizlik kararı tebliğ edilmezse ne olur?
Süre tebliğle başladığı için usulüne uygun tebliğ yapılmadıkça iki haftalık süre işlemeye başlamaz. Kararı başka yoldan öğrenen kişi yine de beklemeden itiraz edebilir. Kararda itiraz hakkı gösterilmemişse, süre kaçırıldığında CMK md. 40-41 kapsamında eski hâle getirme talebi değerlendirilebilir.
Takipsizlik kararına itiraz için avukat zorunlu mu?
Hayır, kanun itiraz için avukat zorunluluğu öngörmez; suçtan zarar gören dilekçesini kendisi verebilir. Ancak dilekçenin olaylar ve delillerle desteklenmesi gerektiğinden, dosyanın incelenmesi ve hangi eksikliğin ileri sürüleceğinin belirlenmesi teknik bilgi gerektirir. Somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir.
Takipsizlik kararına itiraz harca tabi mi?
İtiraz dilekçesi için ayrıca bir başvuru harcı öngörülmemiştir. Ancak itiraz reddedilirse CMK md. 173/3 uyarınca itiraz eden yargılama giderlerine mahkûm edilir. Bilirkişi incelemesi gibi işlemler yapılmışsa gider tutarı artabilir.
Şüpheli takipsizlik kararına itiraz edebilir mi?
Hayır. Takipsizlik kararı şüphelinin lehine olduğundan şüpheliye bu karara itiraz hakkı tanınmamıştır. Şüpheli, yalnızca kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararına CMK md. 171/2 ve 173 uyarınca itiraz edebilir; çünkü bu karar yeterli şüphenin varlığını kabul eder.
Takipsizlik kararı kesinleştikten sonra dava açılabilir mi?
Ceza davası bakımından ancak yeni delil elde edilmesi ve sulh ceza hâkimliğinin bu yönde karar vermesi hâlinde aynı fiil için kamu davası açılabilir (CMK md. 172/2). Hukuk mahkemesinde tazminat davası açmak ise takipsizlik kararından bağımsızdır; TBK md. 74 hukuk hâkimini ceza kararlarıyla bağlamaz.
Sulh ceza hâkimliğinin ret kararına itiraz edilebilir mi?
Uygulamada md. 173 itirazı üzerine verilen ret kararı kesin kabul edilir ve üst merciye taşınamaz. Etkili soruşturma yapılmadığı iddiası varsa Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru gündeme gelebilir; 6216 s. Kanun md. 47/5 uyarınca süre 30 gündür.
Kaynaklar
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (mevzuat.gov.tr)
- 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun (mevzuat.gov.tr)
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (mevzuat.gov.tr)
İlgili yazılar
- Trafik Güvenliğini Tehlikeye Sokma Suçu
- Memnu Hakların İadesi Nasıl İstenir
- Ehliyetsiz Araç Kullanmanın Yaptırımları
- Adli Para Cezasının Ödenmemesi
Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Bu yazı 15.11.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.
Yazar: Av. Yahya Köse, Avukat
Çalışma alanları: İcra ve İflas Hukuku, Gayrimenkul Hukuku, Kira ve Hukuku, Ceza Hukuku, Uyuşmazlık Çözümü, Önleyici Hukuk





