
İzmir’de tüketici mahkemesi, tüketici işlemlerinden ve tüketiciye yönelik uygulamalardan doğan davalara bakan özel mahkemedir (6502 s. TKHK md. 73/1). İzmir Adliyesi’nin tüketici mahkemeleri Bayraklı’daki Gültekinler Plaza ek binasında çalışır. Tüketici, davasını kendi yerleşim yerindeki tüketici mahkemesinde de açabilir ve açtığı dava harçtan muaftır.
Hakem heyetine nasıl başvurulduğunu ve İzmir İl Tüketici Hakem Heyeti’nin yerini İzmir’de tüketici hakem heyeti başvurusu yazımızda anlattık. Bu yazının konusu mahkeme aşamasıdır: hangi uyuşmazlık tüketici mahkemesine gider, İzmir’in hangi adliyesinde bu mahkeme vardır, yetki nasıl belirlenir ve dava öncesi hangi adımlar zorunludur.
Önemli Çıkarımlar
- Tüketici mahkemesinin görevi, karşı tarafın ticari veya mesleki amaçla hareket ettiği her türlü sözleşme ve hukuki işlemi kapsar (TKHK md. 3/1-l, 73/1).
- 2026 yılı için değeri 186.000 TL’nin altındaki uyuşmazlıklarda önce tüketici hakem heyetine başvurmak zorunludur (TKHK md. 68/1).
- Sınırın üzerindeki uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (md. 73/A); tüketicinin ödeyeceği ücreti Bakanlık bütçesinden karşılanır.
- Tüketici davası, tüketicinin yerleşim yerindeki tüketici mahkemesinde de açılabilir (md. 73/5); tüketicinin açtığı dava harçtan muaftır (md. 73/2).
- İzmir Adliyesi’nde 31.12.2025 itibarıyla 10 tüketici mahkemesi vardı; Karşıyaka Adliyesi’nin resmî listelerinde tüketici mahkemesi yer almaz.
İzmir’de Tüketici Mahkemesi Hangi Davalara Bakar?
İzmir’de tüketici mahkemesi, 6502 s. TKHK md. 73/1 uyarınca tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğan bütün davalara bakar. Görev, dava değerine göre değil, işlemin niteliğine göre belirlenir: bir tarafın ticari veya mesleki amaçla, diğer tarafın bu amaç dışında hareket etmesi yeterlidir (md. 3/1-k ve l).
| Uyuşmazlık | Tüketici işlemi mi? | Görevli mahkeme |
|---|---|---|
| Galeriden veya bayiden alınan ayıplı araç | Evet | Tüketici mahkemesi |
| İki özel kişi arasında ikinci el araç satışı | Hayır, satıcı ticari amaçla hareket etmiyor | Asliye hukuk mahkemesi |
| Müteahhitten konut alımı, geç teslim ve ayıp | Evet | Tüketici mahkemesi |
| Banka kredisi, kart ücreti, konut kredisi | Evet (bankacılık sözleşmesi) | Tüketici mahkemesi |
| İnternetten alışveriş, abonelik, paket tur | Evet | Tüketici mahkemesi |
| Şirketin işyeri için aldığı makine | Hayır, ticari amaç | Asliye ticaret veya asliye hukuk |
Özel kanunda düzenlenen işlemler de tüketici işlemi sayılır
Bir işlemin başka bir kanunda ayrıca düzenlenmiş olması, onu tüketici işlemi olmaktan çıkarmaz. TKHK md. 83/2 uyarınca taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler hakkında diğer kanunlarda düzenleme bulunması, Kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemez. Sigorta, taşıma veya vekâlet sözleşmesinde tüketici taraf ise dava yine tüketici mahkemesinde görülür.
Tüketici örgütleri ve Bakanlığın açtığı davalar
Tüketici mahkemesinin görevi tek bir tüketicinin davasıyla sınırlı değildir. Tüketici örgütleri, ilgili kamu kurumları ve Bakanlık, genel olarak tüketicileri ilgilendiren ve Kanuna aykırılık tehlikesi bulunan durumlarda önleme, durdurma veya tespit davası açabilir (TKHK md. 73/6). Seri hâlde üretilen bir malın ayıplı olduğunun tespiti ve toplatılması davaları da md. 74 kapsamındadır. Bu davalar md. 73/A/1 uyarınca arabuluculuğun dışındadır.

Hakem Heyeti mi, Tüketici Mahkemesi mi?
Ayrımı uyuşmazlığın değeri yapar. TKHK md. 68/1 uyarınca belirlenen sınırın altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur, sınırın üzerindekiler için heyete başvurulamaz. 23.12.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Ticaret Bakanlığı tebliğine göre bu sınır 2026 yılı için 186.000 TL’dir. Tutar başvuru tarihine göre belirlenir ve her yıl yeniden değerleme oranıyla artırılır (md. 68/4).
| Uyuşmazlığın değeri (2026) | İlk merci | Mahkeme aşaması |
|---|---|---|
| 186.000 TL’nin altında | Tüketici hakem heyeti (md. 68/1) | Heyet kararına tebliğden itibaren 2 hafta içinde tüketici mahkemesine itiraz (md. 70/3) |
| 186.000 TL ve üzeri | Arabuluculuk bürosu (md. 73/A) | Anlaşma olmazsa son tutanakla tüketici mahkemesinde dava |
| Tüketici işlemi niteliğindeki taşınmazın aynına ilişkin talep | Doğrudan dava (md. 73/A/1-d) | Tüketici mahkemesi |
Hakem heyeti kararına itiraz hangi mahkemeye yapılır?
İtiraz, tebliğden itibaren 2 hafta içinde heyetin bulunduğu yerdeki veya tüketicinin yerleşim yerindeki tüketici mahkemesine yapılır (md. 70/3). İtiraz kararın icrasını kendiliğinden durdurmaz; hâkim talep üzerine tedbir yoluyla durdurabilir. İzmir İl Tüketici Hakem Heyeti Konak’ta, Alsancak İş Merkezi’nde bulunur; itiraz dilekçesi ise Gültekinler Plaza’daki tüketici mahkemesine yöneltilir. Heyet başvurusunun genel usulü tüketici hakem heyeti başvurusu yazısındadır.
İzmir’de Tüketici Mahkemeleri Hangi Adliyede?
Mahkeme listesi resmî kaynakta yayımlanan İzmir adliyeleri arasında tüketici mahkemesi yalnız İzmir Adliyesi’nde bulunur. İzmir Adliyesi 2025 faaliyet raporu 31.12.2025 itibarıyla Gültekinler Plaza ek binasında 10 tüketici mahkemesi gösterir; ek binanın resmî sayfası da tüketici mahkemelerini bu binada sayar. Sayılar raporun tarihine aittir ve sonradan değişebilir; resmî listelerde başka bir İzmir adliyesinde tüketici mahkemesi görünmez.
| Adliye | Tüketici mahkemesi | Kaynak |
|---|---|---|
| İzmir (Konak, Bayraklı, Bornova, Buca, Karabağlar, Gaziemir, Balçova, Narlıdere, Güzelbahçe) | 10 mahkeme (31.12.2025), Gültekinler Plaza, Mansuroğlu Mah. 286/1 Sk. No:12 Bayraklı | İzmir 2025 faaliyet raporu; ek bina sayfası |
| Karşıyaka (Karşıyaka, Çiğli) | Resmî mahkeme listesinde yok | Karşıyaka 2025 faaliyet raporu; 24.07.2026 hâkim listesi |
| Kemalpaşa, Menderes, Seferihisar, Urla | Faaliyet raporundaki mahkeme listelerinde yok | İzmir 2025 faaliyet raporu |
| Torbalı, Selçuk, Çeşme, Karaburun, Ödemiş, Tire, Bayındır, Kiraz | Faaliyet raporundaki mahkeme listelerinde yok | İlgili adliyelerin 2025 faaliyet raporları |
Tüketici mahkemesi olmayan ilçede dava nerede görülür?
Tüketici mahkemesi kurulmamış adliyelerde tüketici davaları uygulamada asliye hukuk mahkemesinde “tüketici mahkemesi sıfatıyla” görülür. İzmir’in ilçe adliyelerinde bu görevin hangi numaralı asliye hukuk mahkemesine verildiği ve Karşıyaka bölgesindeki tüketici davalarının hangi mahkemede görüldüğü resmî bir iş bölümü kararında yayımlanmış olarak bulunamadı. Bu nedenle Karşıyaka, Çiğli veya bir ilçe adliyesinde dava açmadan önce ön bürodan ya da UYAP tevzi bilgisinden teyit alınmalıdır. Yanlış mahkemeye başvuru görevsizlik kararı ve zaman kaybı doğurabilir; ayrıntı için görevsizlik kararı sonrası yol yazısına bakılabilir. Karşıyaka’nın güncel mahkeme listesi 24.07.2026 tarihli hâkim listesinde görülebilir.

Tüketici Davasında Yetkili Mahkeme Nasıl Belirlenir?
Genel kurala göre davalının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir (HMK md. 6); sözleşmeden doğan davalar ifa yerinde de açılabilir (md. 10). TKHK md. 73/5 buna bir seçenek ekler: tüketici, davasını kendi yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesinde de açabilir. Bu seçenek yalnız tüketiciye tanınmıştır.
Bu kural İzmir’de pratik bir sonuç doğurur. İstanbul merkezli bir e-ticaret şirketinden ürün alan Buca’daki tüketici, davayı İstanbul’da değil İzmir’de, Gültekinler Plaza’daki tüketici mahkemesinde açabilir. Sözleşmedeki “İstanbul mahkemeleri yetkilidir” kaydı, ister matbu ister ayrıca imzalanmış olsun, tüketiciyi bağlamaz; çünkü HMK md. 17 yetki sözleşmesini yalnız tacirler veya kamu tüzel kişileri arasında geçerli kılar.
Satıcı veya banka tüketiciye karşı dava açarsa
Md. 73/5’teki seçenek satıcıya veya bankaya tanınmaz. Bankanın kredi alacağı için tüketiciye karşı açtığı dava ya da davası, genel yetki kurallarına göre belirlenen tüketici mahkemesinde görülür ve harç muafiyetinden yararlanmaz; md. 73/2 muafiyeti yalnız Bakanlık, tüketiciler ve tüketici örgütlerinin açtığı davalar içindir. İcra takibinden sonra açılan dava için İzmir’de itirazın iptali davası yazısına bakılabilir.
Tüketici Mahkemesinde Dava Açmadan Önce Arabuluculuk Zorunlu mu?
Hakem heyeti sınırının üzerindeki uyuşmazlıklarda zorunludur. TKHK md. 73/A/1 tüketici mahkemelerinde görülen uyuşmazlıklarda dava öncesi arabulucuya başvurmayı dava şartı yapar; heyetin görev alanındaki uyuşmazlıklar, heyet kararına itirazlar, md. 73/6 ve 74 davaları ile taşınmazın aynından doğan uyuşmazlıklar bu şartın dışındadır.
Tüketici için iki önemli koruma vardır. İlk toplantıya katılmama yaptırımı, yani yargılama giderinin yarısından sorumlu tutulma, tüketici aleyhine uygulanmaz (md. 73/A/2). Tüketicinin ödemesi gereken arabuluculuk ücreti Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır ve iki saatlik ücreti geçemez; dava tüketici lehine sonuçlanırsa bu ücret davalıdan tahsil edilir (md. 73/A/3-4). İzmir Adliyesi çevresinde büro, tüketici mahkemeleriyle aynı binada, Gültekinler Plaza’dadır. Anlaşmazlık sonrası belge için arabuluculuk son tutanağı yazısına bakılabilir.
Tüketici Mahkemesinde Yargılama Nasıl İşler?
Tüketici mahkemelerinde davalar HMK’nın Altıncı Kısım hükümlerine, yani basit yargılama usulüne göre yürütülür (TKHK md. 73/4). Cevap süresi dava dilekçesinin tebliğinden itibaren 2 haftadır ve bir defaya mahsus en fazla 2 hafta uzatılabilir (HMK md. 317/2); deliller dilekçelerle birlikte gösterilir.
Ayıplı mal ve hizmet davalarında incelemesi çoğu zaman belirleyicidir. Harç muafiyeti tanık, ve bilirkişi gibi yargılama giderleri için alınan gider avansını kapsamaz; bu avans dava açılırken veya delil istendiğinde yatırılır. Tüketicinin seçimlik haklarının içeriği ayıplı malda seçimlik haklar yazısında, İzmir’deki araç davalarına özgü noktalar İzmir’de ayıplı araç satışı yazısında yer alır.
Ayıbın dava öncesinde belgelenmesi
Ürün kullanılmaya devam edildikçe ayıbın kanıtı kaybolabilir. Bu riske karşı dava açılmadan önce delil tespiti istenebilir. Mesafeli satımlarda ayıbın tespiti ve ayıplı malın satılmasına izin verilmesi, HMK md. 382/2-d-6 uyarınca çekişmesiz yargı işidir ve aksine düzenleme bulunmadığından sulh hukuk mahkemesinde istenir (md. 383). İzmir Adliyesi bakımından sulh hukuk mahkemeleri de tüketici mahkemeleri gibi Gültekinler Plaza’dadır. Tespit raporu, sonraki tüketici davasında bilirkişi incelemesine dayanak olur.

Tüketici Mahkemesi Kararına Karşı Hangi Yola Gidilir?
Hakem heyeti kararına itiraz üzerine verilen tüketici mahkemesi kararı kesindir (TKHK md. 70/5). Doğrudan açılan davalarda ise parasal sınırı aşan kararlara karşı İzmir Bölge Adliye Mahkemesine yolu açıktır; istinaf süresi HMK md. 345 uyarınca kararın tebliğinden itibaren 2 haftadır.
İzmir Bölge Adliye Mahkemesinde HSK’nın 01.09.2026’dan itibaren uygulanan iş bölümüne göre sözleşme ve tüketici uyuşmazlıkları 13. Hukuk Dairesi ile ikiz dairesi 21. Hukuk Dairesi tarafından incelenir. İstinaf dilekçesi kararı veren mahkemeye verilir; İzmir Adliyesi bakımından bu, Gültekinler Plaza’daki tüketici mahkemesidir. Ayrıntı için İzmir BAM istinaf başvurusu yazısına bakılabilir.
Temsili Bir İzmir Tüketici Davası Nasıl Yürür?
Bu örnek temsilidir. Karabağlar’da oturan bir tüketici, Bornova’daki bir projeden müteahhit şirketten konut satın alır; teslim gecikir ve dairede su yalıtımı kusurları çıkar. Talep edilen gecikme tazminatı ve bedel indirimi 2026 için hakem heyeti sınırını aştığından ilk durak arabuluculuk bürosudur (TKHK md. 73/A).
Tüketici, Gültekinler Plaza’daki İzmir Arabuluculuk Bürosuna başvurur. Şirket ilk toplantıya katılır, ancak anlaşma sağlanamaz ve son tutanak düzenlenir. Tüketicinin yerleşim yeri olan Karabağlar İzmir Adliyesi çevresinde kaldığından dava md. 73/5 uyarınca Gültekinler Plaza’daki tüketici mahkemelerinden birine tevzi edilir; tüketici harç ödemez, yalnız bilirkişi ve için gider avansı yatırır.
Mahkeme keşif yaparak inşaat mühendisi bilirkişiden rapor alır; büyükşehir sınırı içindeki keşfi mahkemenin kendisi yapabilir (HMK md. 289/2). Konut teslimindeki gecikme ve ayıp hakları için İzmir’de ayıplı konut teslimi yazısına bakılabilir. Karar sonrası istinaf yolu açıktır.
Dava Açmadan Önce Hangi Kontroller Yapılmalı?
Tüketici davasında en sık kayıp, yanlış merci seçiminden doğar: sınır altındaki uyuşmazlığın doğrudan mahkemeye götürülmesi ya da sınır üstündekinde arabuluculuğun atlanması davanın usulden reddine yol açar. TKHK md. 68 ve 73/A birlikte okunarak aşağıdaki sıra izlenebilir; her sorunun cevabı yazılı olarak dosyada tutulmalıdır.
- Karşı taraf ticari veya mesleki amaçla mı hareket etti; işlem TKHK md. 3/1-l anlamında tüketici işlemi mi?
- Uyuşmazlığın değeri 2026 için 186.000 TL’nin altında mı (hakem heyeti), üzerinde mi (arabuluculuk)?
- Ayıplı mal veya hizmette satıcıya seçimlik hak bildirimi yapıldı mı ve yazılı kanıtı var mı?
- Dava kendi yerleşim yerinde mi açılacak; bu yer İzmir Adliyesi çevresinde mi, Karşıyaka veya bir ilçe adliyesinde mi?
- Fatura, sözleşme, garanti belgesi, servis kayıtları ve yazışmalar dosyalandı mı?
Somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir. Tüketici uyuşmazlıklarına ilişkin diğer yazılar tüketici hukuku çalışma alanı sayfasında, İzmir Adliyesi’nin diğer mahkemeleri İzmir Adliyesi bina rehberi yazısında yer alır.
Sıkça Sorulan Sorular
İzmir’de tüketici mahkemesine başvurmayı düşünenlerin en sık sorduğu konular; harç, Karşıyaka’da oturanların durumu, sözleşmedeki yetki kaydı, hakem heyeti sınırı, arabuluculuğa katılmama ve dava süresidir. Cevaplar 6502 s. TKHK md. 68, 70, 73 ve 73/A ile HMK md. 17 hükümlerine dayanır; heyet kararına itirazda vekâlet ücreti riski de ayrıca açıklanmıştır.
Tüketici mahkemesinde dava açmak için harç ödenir mi?
Tüketicinin tüketici mahkemesinde açtığı dava, 492 s. Harçlar Kanunu’nda düzenlenen harçlardan muaftır (TKHK md. 73/2). Ancak tanık, tebligat ve bilirkişi giderleri için gider avansı yatırılır. Satıcı veya bankanın tüketiciye karşı açtığı dava muaf değildir.
Karşıyaka'da oturan tüketici davasını nerede açar?
Karşıyaka Adliyesi’nin resmî mahkeme listelerinde tüketici mahkemesi bulunmaz. Davanın Karşıyaka’da asliye hukuk mahkemesinde mi, başka bir yerde mi görüleceği resmî bir iş bölümü kararıyla doğrulanamadığından, dava öncesi ön bürodan veya UYAP tevzi bilgisinden teyit alınmalıdır. Davalının yerleşim yeri İzmir Adliyesi çevresindeyse dava orada da açılabilir.
Sözleşmede İstanbul mahkemeleri yazıyorsa İzmir'de dava açılabilir mi?
Açılabilir. HMK md. 17 yetki sözleşmesini yalnız tacirler veya kamu tüzel kişileri arasında geçerli sayar; tüketiciyle yapılan yetki kaydı tüketiciyi bağlamaz. Tüketici TKHK md. 73/5 uyarınca kendi yerleşim yerindeki tüketici mahkemesinde de dava açabilir.
186.000 TL'nin altındaki uyuşmazlık doğrudan mahkemeye götürülebilir mi?
Hayır. 2026 yılı için bu tutarın altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur (TKHK md. 68/1). Mahkemeye ancak heyet kararına itiraz yoluyla, tebliğden itibaren 2 hafta içinde gidilir. Taraflar İcra ve İflas Kanunu’ndaki haklarını ayrıca kullanabilir.
Tüketici arabuluculuk toplantısına gitmezse ne olur?
Katılmama nedeniyle yargılama giderinin yarısından sorumlu tutulma ve vekâlet ücretinin yarısına hükmedilmesi yaptırımı tüketici aleyhine uygulanmaz (TKHK md. 73/A/2). Satıcı gelmezse yaptırım onun hakkında uygulanabilir. Yine de toplantıya katılmak uyuşmazlığın erken çözümü için yararlıdır.
Tüketici mahkemesi davaları ne kadar sürer?
Kesin bir süre verilemez; bilirkişi incelemesi gerekip gerekmediği, tanık sayısı ve tebligat durumu süreyi belirler. Davalar basit yargılama usulüne göre yürür (TKHK md. 73/4). İstinaf aşaması eklenirse süre uzar; dosyanın ilerleyişi UYAP üzerinden izlenebilir.
Hakem heyeti kararına itiraz eden satıcı kazanırsa tüketici vekâlet ücreti öder mi?
Öder. TKHK md. 70/6 uyarınca tüketici lehine verilmiş heyet kararına karşı açılan itiraz davasında kararın iptal edilmesi hâlinde tüketici aleyhine, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’ne göre nispi tarife üzerinden vekâlet ücretine hükmedilir. Bu nedenle heyet kararının gerekçesi ve dayandığı belgeler itiraz aşamasında dikkatle savunulmalıdır.
Kaynaklar
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (mevzuat.gov.tr)
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (mevzuat.gov.tr)
- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu (mevzuat.gov.tr)
- Resmî Gazete 23.12.2025, sayı 33116 (resmigazete.gov.tr)
- İzmir Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu 2025 Faaliyet Raporu (rayp.adalet.gov.tr)
- İzmir Adliyesi Ek Hizmet Binası iletişim bilgileri (izmir.adalet.gov.tr)
İlgili yazılar
- Elektrik ve Su Faturasına İtiraz
- Devre Tatil Satışında Cayma Hakkı
- Uçuş İptali ve Tazminat Hakkı
- Paket Tur Sözleşmesinde İptal ve İade
Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Bu yazı 15.11.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.
Yazar: KCD Hukuk





