Makale · 15.11.2026

Anonim Şirkette Yönetim Kurulu Sorumluluğu

Anonim şirkette yönetim kurulu sorumluluğu gündemiyle toplanan kurul üyeleri

Yönetim kurulu sorumluluğu, anonim şirketi yöneten ve temsil eden kurul üyelerinin kanundan ve esas sözleşmeden doğan yükümlülüklerini kusurla ihlal ederek şirkete, pay sahiplerine veya alacaklılara verdikleri zararı tazmin etme yükümlülüğüdür (6102 s. TTK md. 553). Anonim şirkette sorumluluğun pratik sonucunu belirleyen asıl unsur ise kurulun nasıl karar aldığı, yetkinin nasıl devredildiği ve üyenin karar defterinde nasıl göründüğüdür.

Bu yazı anonim şirkete özgü kurallara odaklanır: tedbirli yönetici özeni, kurul kararları, menfaat çatışması, şirketle işlem ve borçlanma yasağı, iç yönergeyle yetki devri, bilanço onayının ibra etkisi ve kuruluşta ibra yasağı. Limited şirket müdürlerine aynı hükümlerin nasıl uygulandığı şirket müdürünün hukuki sorumluluğu yazısında anlatılmıştır.

Önemli Çıkarımlar

  • Üyeler görevlerini tedbirli bir yöneticinin özeniyle yerine getirmek ve şirket menfaatini dürüstlük kurallarına göre gözetmek zorundadır (TTK md. 369/1).
  • Yönetim, esas sözleşmede yetki ve iç yönerge varsa devredilebilir; devreden üye seçimde makul özeni gösterdiyse devralanın fiilinden sorumlu olmaz (md. 367, 553/2).
  • Aynı zarardan sorumlu üyeler ve durumun gereklerine göre farklılaştırılmış teselsülle sorumludur (md. 557).
  • Bilançonun onaylanması, kararda aksine açıklık yoksa yönetim kurulu üyelerinin ibrası sonucunu doğurur (md. 424).
  • Kuruluş ve sermaye artırımından doğan sorumluluk, tescilden itibaren 4 yıl geçmedikçe sulh ve ibrayla kaldırılamaz (md. 559).
  • öğrenmeden itibaren 2 yıl, her hâlde fiilden itibaren 5 yıldır (md. 560).

Yönetim Kurulu Sorumluluğu Hangi Şartlarda Doğar?

Yönetim kurulu sorumluluğu için TTK md. 553/1 uyarınca dört unsur birlikte aranır: kanundan veya esas sözleşmeden doğan bir yükümlülüğün ihlali, üyenin kusuru, şirkette, pay sahibinde veya alacaklıda doğan zarar ve ihlal ile zarar arasında uygun illiyet bağı. 6335 s. Kanunla kusursuzluk karinesi kaldırıldığından kusuru kural olarak davacı ispat eder.

Sorumluluk kişiseldir. Yönetim kurulu bir organ olarak karar alır; ancak tazminat, kurulun tamamından değil her bir üyeden ayrı ayrı istenir. Bu nedenle bir üyenin sorumluluğu, aynı karardaki diğer üyelerinkinden farklı sonuçlanabilir. Toplantıya katılmayan, karara karşı oy veren veya konuyu bilmesi mümkün olmayan üye ile kararı hazırlayan ve uygulayan üye arasındaki fark, davanın en çok tartışılan noktasıdır. Anonim şirket pay sahibinin kişisel sorumluluğu ise farklı bir konudur ve ortağın kişisel sorumluluğu ve perdenin kaldırılması yazısında ele alınmıştır.

Tedbirli yönetici özeni neyi ifade eder?

TTK md. 369/1, üyelerin görevlerini tedbirli bir yöneticinin özeniyle yerine getirmesini ister. Bu, objektif bir ölçüdür: üyenin kendi bilgi düzeyi değil, benzer büyüklükte ve faaliyet alanında bir şirketi yöneten dikkatli bir yöneticiden beklenen davranış esas alınır. Ölçü, her ticari kararın başarılı olmasını değil, kararın yeterli bilgiye dayanmasını, menfaat çatışmasından arınmış olmasını ve şirket menfaatine uygun bir gerekçe taşımasını arar. Bilgi toplamadan, uzman görüşü almadan veya rakamları incelemeden verilen bir onay, sonradan özen ihlali olarak değerlendirilebilir.

Yönetim kurulu toplantılarının yapıldığı boş toplantı salonu

Kurulun Devredilemez Görevleri Sorumluluğu Nasıl Belirler?

TTK md. 375/1, yönetim kurulunun devredemeyeceği ve vazgeçemeyeceği görevleri sayar: üst düzey yönetim, yönetim teşkilatının belirlenmesi, muhasebe ve finans denetimi düzeni, müdürlerin atanması, yönetimle görevlilerin üst gözetimi, defterlerin tutulması ve genel kurulun hazırlanması ile borca batıklığın mahkemeye bildirilmesi. Bu görevler iç yönergeyle bile başkasına bırakılamaz.

Müdürlerin atanmasına ilişkin (d) bendi 7511 s. Kanunla (2024) değiştirilmiş ve şube müdürleri bu görevin dışında tutulmuştur. Uygulamada sorumluluk davalarının büyük bölümü, gözetim görevinin (e bendi) yerine getirilmediği iddiasına dayanır: genel müdürün veya finans biriminin usulsüz işlemlerinin uzun süre fark edilmemesi, kurulun düzenli raporlama istememesi ve iç denetim mekanizması kurulmaması bu kapsamda değerlendirilir. Devredilemez görevlere giren konularda başka organa yetki veren kurul kararları da batıldır (md. 391/1-d).

İç yönerge ile yönetimin devri ve seçim özeni

Esas sözleşmeye konulacak bir hükümle yönetim kurulu, düzenleyeceği iç yönergeye göre yönetimi kısmen veya tamamen bir veya birkaç üyeye ya da üçüncü kişiye devredebilir (TTK md. 367/1). Devir yapılmamışsa yönetim bütün üyelere aittir (md. 367/2). Kanuna uygun devirde devreden üye, devralanın seçiminde makul özeni göstermediği ispat edilmedikçe onun fiillerinden sorumlu olmaz (md. 553/2). İç yönergesi olmayan veya esas sözleşmede devir yetkisi bulunmayan şirkette ise “işleri murahhas üye yürütüyordu” savunması, diğer üyeler için kural olarak koruma sağlamaz.

Durum Üyenin sorumluluk ihtimali Dayanak
Esas sözleşmede yetki ve iç yönerge var, devralan özenle seçilmiş Devralanın fiilinden kural olarak sorumlu değil TTK md. 367, 553/2
İç yönerge yok, işler fiilen tek üyeye bırakılmış Yönetim tüm üyelere ait sayılır, gözetim eksikliği tartışılır TTK md. 367/2, 375/1-e
Karara katılmış ve olumlu oy vermiş Kusur ve katkıya göre sorumlu TTK md. 553/1, 557
Karara karşı oy kullanmış, gerekçe karar defterinde Sorumluluk ihtimali belirgin şekilde azalır TTK md. 553/3, 557
Kontrolü dışındaki usulsüzlük Sorumlu tutulamaz TTK md. 553/3

Kurul Kararları ve Karar Defteri Sorumlulukta Neden Belirleyicidir?

Esas sözleşmede ağırlaştırıcı hüküm yoksa yönetim kurulu üye tam sayısının çoğunluğuyla toplanır ve hazır bulunanların çoğunluğuyla karar alır; kararlar ancak yazılıp imzalanırsa geçerlidir (TTK md. 390/1, 390/5). Toplantısız, elden dolaştırma yoluyla karar da mümkündür; ancak önerinin bütün üyelere yapılması geçerlilik şartıdır (md. 390/4).

Bu kurallar sorumluluk davasında delil düzenini belirler. Karar defterindeki imza, üyenin karara katıldığını gösterir; karşı oy ve gerekçesi yazılmamışsa sonradan ileri sürülen itirazın ispatı zorlaşır. Üye, bilgisi olmadığı bir konuda sorumluluktan kurtulmak için yalnızca habersizliğe dayanamaz; çünkü her üye şirketin tüm iş ve işlemleri hakkında bilgi isteyebilir, defterleri inceleyebilir ve talebi reddedilirse asliye ticaret mahkemesine başvurabilir (md. 392/1, 392/4). Üyelerin çoğunluğu yazılı olarak isterse başkan kurulu en geç 30 gün içinde toplanacak şekilde çağırmak zorundadır (md. 392/7).

Müzakereye katılma yasağı ve menfaat çatışması

Üye, kendisinin, eşinin, alt ve üst soyunun veya üçüncü dereceye kadar kan ve kayın hısımlarının şirket dışı kişisel menfaatinin şirket menfaatiyle çatıştığı konuların müzakeresine katılamaz (TTK md. 393/1). Yasağa aykırı davranan üye ile çatışmayı bildiği hâlde katılıma itiraz etmeyen veya katılım yönünde karar alan üyeler şirketin zararını tazminle yükümlüdür (md. 393/2). Yasağın sebebi karar metnine yazılır (md. 393/3). Kurul kararlarının genel kurul kararlarından farklı olarak iptal değil batıl tespiti yoluyla denetlendiği unutulmamalıdır; genel kurul kararları için genel kurul kararının iptali davası yazısına bakılabilir.

Şirketle İşlem, Borçlanma ve Rekabet Yasakları Ne Getirir?

Yönetim kurulu üyesi genel kuruldan izin almadan şirketle kendisi veya başkası adına işlem yapamaz; aksi hâlde şirket işlemin batıl olduğunu ileri sürebilir (TTK md. 395/1). Pay sahibi olmayan üyeler ve bu üyelerin pay sahibi olmayan yakınları şirkete nakit borçlanamaz; şirket onlar için kefalet veya teminat veremez (md. 395/2).

Borçlanma yasağının ihlalinin dikkat çekici bir sonucu vardır: şirket alacaklıları, şirkete borçlanılan tutar için bu kişileri şirketin yükümlendirildiği tutarda doğrudan takip edebilir (md. 395/2 son cümle). Rekabet yasağına aykırılıkta ise şirket, tazminat istemek, işlemi şirket adına yapılmış saymak veya elde edilen menfaatin şirkete ait olduğunu ileri sürmek arasında seçim yapar (md. 396/1). Bu haklar, diğer üyelerin öğrenmesinden itibaren 3 ay ve her hâlde işlemden itibaren 1 yıl içinde zamanaşımına uğrar (md. 396/3).

Kurul kararını müzakere eden yönetim kurulu üyeleri

Sermaye Kaybı ve Borca Batıklıkta Kurul Ne Yapmalıdır?

Son yıllık bilançoya göre sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının yarısı zararla karşılıksız kalmışsa yönetim kurulu genel kurulu hemen toplantıya çağırır ve iyileştirici önlemleri sunar (TTK md. 376/1). Üçte iki karşılıksız kalmış ve genel kurul sermayenin üçte biriyle yetinme veya tamamlama kararı almamışsa şirket kendiliğinden sona erer (md. 376/2).

Borca batıklık şüphesi varsa kurul, aktifleri hem işletmenin devamlılığı esasına göre hem de muhtemel satış fiyatları üzerinden değerleyen bir ara bilanço çıkarır; aktifler alacakları karşılamıyorsa durumu asliye ticaret mahkemesine bildirir (md. 376/3). Bu yükümlülüğün geciktirilmesi, alacaklıların sonradan ileri sürdüğü sorumluluk taleplerinin en sık dayanağıdır. Mahkemeye başvuru ve iflas sürecinin işleyişi iflas davası ve depo kararı yazısında, konkordato ise konkordatoda alacaklının durumu yazısında anlatılmaktadır.

Birden Fazla Üye Sorumluysa Tazminat Nasıl Paylaştırılır?

TTK md. 557/1 farklılaştırılmış teselsül ilkesini kabul eder: aynı zarardan birden çok kişi sorumluysa her biri, kusuruna ve durumun gereklerine göre zarar şahsen kendisine yükletilebildiği ölçüde diğerleriyle müteselsilen sorumludur. Davacı tüm sorumluları zararın tamamı için birlikte dava edip her birinin borcunun ayrı belirlenmesini isteyebilir (md. 557/2).

Farklılaştırılmış teselsül uygulamada ne değiştirir?

Eski sistemde her üye zararın tamamından sorumlu tutulabiliyordu. Farklılaştırılmış teselsülde ise mahkeme, kararı hazırlayan murahhas üye ile yalnızca toplantıya katılan bağımsız üyenin katkısını ayrı değerlendirir. Bu nedenle davacının dilekçede her üyenin rolünü ayrı ayrı açıklaması, davalı üyenin de kendi katkısını gösteren belgeleri, örneğin karşı oy gerekçesi, bilgi talebi yazıları ve uzman raporlarını dosyaya sunması önemlidir. Sorumlular arasındaki iç ilişkide , hâkim tarafından durumun bütün gerekleri dikkate alınarak belirlenir (md. 557/3).

Bilançonun Onaylanması ve İbra Sorumluluğu Ortadan Kaldırır mı?

Yönetim kurulu üyelerinin ibrası genel kurulun devredilemez yetkisidir (TTK md. 408/2-b). Bilançonun onaylanmasına ilişkin karar da, kararda aksine açıklık yoksa üyelerin ibrası sonucunu doğurur (md. 424). İbra kararında üyeler ve imza yetkili yöneticiler kendi paylarından doğan oy haklarını kullanamaz (md. 436/2).

Bilançonun onaylanması hangi hâllerde ibra etkisi doğurmaz?

Bilançoda bazı hususlar hiç veya gereği gibi gösterilmemişse ya da bilanço şirketin gerçek durumunun görülmesini engelleyecek bilgiler içeriyorsa ve bu bilinçli yapılmışsa onama ibra etkisi doğurmaz (TTK md. 424). Geçerli bir ibra kararı da yalnızca açıklanan olaylar için şirketin, olumlu oy veren pay sahiplerinin ve kararı bilerek payı edinenlerin dava hakkını kaldırır; diğer pay sahipleri ibra tarihinden itibaren 6 ay içinde dava açabilir (md. 558/2). İbra kararı sonradan genel kurul kararıyla kaldırılamaz (md. 558/1).

Kuruluş ve sermaye artırımından doğan sorumluluk için özel bir kural vardır: şirketin tescilinden itibaren 4 yıl geçmedikçe sulh ve ibra yoluyla kaldırılamaz; bu süreden sonra da genel kurul onayı gerekir ve sermayenin onda birini, halka açık şirketlerde yirmide birini temsil eden pay sahipleri karşı çıkarsa onay verilemez (TTK md. 559). Ayni sermaye ve sermaye taahhüdüne ilişkin yanlış beyanlar için ayrıca md. 549-551 hükümleri uygulanır.

Konu Kural Süre
Ortakların ibra sonrası dava hakkı Olumlu oy vermeyen pay sahipleri dava açabilir İbra tarihinden itibaren 6 ay (md. 558/2)
Kuruluş ve sermaye artırımı sorumluluğu Sulh ve ibra yasağı Tescilden itibaren 4 yıl (md. 559)
Rekabet yasağına aykırılık Şirketin seçimlik hakları Öğrenmeden 3 ay, her hâlde 1 yıl (md. 396/3)
Sorumluluk davası Tazminat istemi Öğrenmeden 2 yıl, fiilden 5 yıl (md. 560)
Yönetim kurulu kararlarını imzalayan ve inceleyen üyeler

Sorumluluk Davası Nerede ve Hangi Sürede Açılır?

Sorumlular aleyhine dava, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinde açılabilir (TTK md. 561). Tazminat hakkı, zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren 2 yıl ve her hâlde fiilden itibaren 5 yıl geçmekle zamanaşımına uğrar; fiil daha uzun ceza zamanaşımına tabiyse o süre uygulanır (md. 560).

Şirketin zararını şirket ve her pay sahibi isteyebilir; ancak pay sahibi tazminatın şirkete ödenmesini talep edebilir (md. 555/1). İflas hâlinde bu hak önce iflas idaresince kullanılır, idare dava açmazsa pay sahibi veya alacaklı açabilir (md. 556). Dava konusu para olduğu için önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır (TTK md. 5/A); süreç ticari davalarda arabuluculuk yazısında, mahkemenin görevi asliye ticaret mahkemelerinin görevi yazısında açıklanmıştır. Sürelerin takibi için zamanaşımı süresi hesaplama aracı kullanılabilir.

Bu örnek temsilidir: beş üyeli bir anonim şirkette murahhas üye, esas sözleşmede devir yetkisi bulunmasına rağmen hiç iç yönerge yazılmadan şirket işlerini tek başına yürütür ve bir grup şirketine teminatsız uzun vadeli satış yapar. Alacak tahsil edilemediğinde bağımsız iki üye, toplantı tutanaklarındaki bilgi taleplerine ve karşı oy gerekçelerine dayanarak katkılarının sınırlı olduğunu ileri sürer; mahkeme, md. 557 uyarınca her üyenin payını ayrı belirler. Anonim şirkette ayrıca avukat bulundurma zorunluluğu gibi yükümlülüklerin takibi de kurulun görevleri arasındadır. Şirketler hukuku kapsamındaki bu değerlendirme Av. Mehmet İlker Dinç tarafından hazırlanmıştır; somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Anonim şirket yönetim kurulunda görev kabul eden kişiler, sorumluluğun hangi kararlardan doğduğunu ve kendilerini nasıl koruyabileceklerini çoğu zaman sonradan sorar. Aşağıdaki kısa cevaplar TTK md. 359-396 ile md. 553-561 hükümlerine dayanır; esas sözleşme ve iç yönerge hükümleri sonucu değiştirebileceğinden somut belgeler mutlaka ayrıca incelenmelidir.

Bağımsız veya icrada görevli olmayan üye de sorumlu tutulabilir mi?

Tutulabilir. Sorumluluk göreve ve kusura bağlıdır; icrada görevli olmamak tek başına koruma sağlamaz. Ancak kanuna uygun bir iç yönergeyle yönetim devredilmişse ve üye seçimde özen göstermişse devralanın fiillerinden sorumlu olmaz (TTK md. 367, 553/2). Farklılaştırılmış teselsül de üyenin payını kusuruna göre sınırlar.

Tüzel kişi yönetim kurulu üyesi olursa kim sorumlu olur?

Tüzel kişi üye seçildiğinde onun adına bir gerçek kişi tescil ve ilan olunur ve toplantılara yalnızca bu kişi katılıp oy kullanabilir (TTK md. 359/2). Sorumluluk değerlendirmesinde hem tüzel kişi üyenin hem de onun adına hareket eden gerçek kişinin konumu ayrıca incelenir.

İstifa eden yönetim kurulu üyesinin sorumluluğu devam eder mi?

Görev süresi içindeki fiillerden doğan sorumluluk istifayla sona ermez; TTK md. 560’taki 2 ve 5 yıllık süreler işler. İstifanın ve görevin sona erdiğinin ticaret siciline tescil ettirilmesi, sonraki dönemin kararlarıyla ilişkilendirilmemek için önemlidir.

Yönetici sorumluluk sigortası yaptırmak zorunlu mu?

Zorunlu değildir. TTK md. 361’e göre üyelerin kusurlarıyla şirkete verebilecekleri zarar, sermayenin yüzde yirmi beşini aşan bir bedelle sigortalanmışsa bu husus halka açık şirketlerde duyurulur ve kurumsal yönetim değerlendirmesinde dikkate alınır.

Yönetim kurulu kararına karşı pay sahibi iptal davası açabilir mi?

Yönetim kurulu kararlarına karşı genel kurul kararlarındaki gibi bir iptal davası öngörülmemiştir. Ancak eşit işlem ilkesine, sermayenin korunmasına, pay sahiplerinin vazgeçilmez haklarına aykırı veya diğer organların devredilemez yetkilerine giren kararların batıl olduğunun tespiti mahkemeden istenebilir (TTK md. 391).

Şirketin vergi borçları için yönetim kurulu üyesi takip edilebilir mi?

TTK sorumluluğundan ayrı olarak, şirketten tahsil edilemeyen amme alacakları kanuni temsilcilerin şahsi malvarlığından tahsil edilebilir (6183 s. AATUHK mükerrer md. 35). Şartları ve sınırları kamu borcundan sorumluluk yazısında incelenmiştir.

Kaynaklar

İlgili yazılar

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu yazı 15.11.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.

Yazar: Av. Mehmet İlker Dinç, Avukat
Çalışma alanları: Sigorta Hukuku, Tazminat Hukuku, İş Hukuku, Şirketler Hukuku, Kurumsal Danışmanlık