Makale · 15.11.2026

Şirket Müdürünün Hukuki Sorumluluğu

Bu yazıyı dinleyin
0:00 / –:––
Şirket müdürünün sorumluluğu konusunun görüşüldüğü yönetim toplantısı

Şirket müdürünün sorumluluğu, limited şirketin yönetimini üstlenen kişinin kanundan ve şirket sözleşmesinden doğan görevlerini kusurlu biçimde ihlal etmesi hâlinde ortaya çıkar. Limited şirkette bu sorumluluğun dayanağı, anonim şirket yöneticilerine ilişkin 6102 s. TTK md. 553 hükmüdür; md. 644/1-a bu hükmü ve sorumluluk davasına ilişkin md. 555-561’i limited şirket müdürlerine de uygular.

Bu yazı, müdürün şirkete, ortaklara ve alacaklılara karşı özel hukuk sorumluluğunu ve sorumluluk davasını anlatır. Ortağın şahsi sorumluluğu ile perdenin kaldırılması şirket ortağının kişisel sorumluluğu yazısında, vergi ve SGK gibi kamu borçları ise ortakların ve temsilcilerin kamu borcu sorumluluğu yazısında ayrıca ele alınır.

Önemli Çıkarımlar

  • Müdür, görevlerini kusuruyla ihlal ederse şirkete, ortaklara ve şirket alacaklılarına karşı verdiği zarardan sorumludur (TTK md. 644/1-a, 553/1).
  • 2012 değişikliğiyle kusursuzluğu ispat yükü kaldırılmıştır; kusuru kural olarak davacı ispat eder.
  • Ortak, şirketin uğradığı zarar için dava açabilir; ancak tazminatın şirkete ödenmesini isteyebilir (md. 555/1).
  • Birden fazla sorumlu varsa her biri kusuru ve durumun gereklerine göre müteselsilen sorumludur (md. 557).
  • Dava hakkı zararı ve sorumluyu öğrenmeden itibaren 2 yıl, her hâlde fiilden itibaren 5 yıl içinde zamanaşımına uğrar (md. 560).
  • Genel kurulun ibra kararı, ibraya olumlu oy vermeyen ortakların dava hakkını hemen kaldırmaz; bu hak 6 ay sonra düşer (md. 558/2).

Şirket Müdürünün Sorumluluğu Hangi Kanuni Temele Dayanır?

Şirket müdürünün sorumluluğu, TTK md. 644/1-a yollamasıyla md. 553/1’e dayanır: kanundan ve şirket sözleşmesinden doğan yükümlülüklerini kusuruyla ihlal eden müdür, şirkete, ortaklara ve şirket alacaklılarına verdiği zarardan sorumludur. Sorumluluk için görev ihlali, , zarar ve bunlar arasında uygun illiyet bağı birlikte aranır.

Bu sorumluluk, müdürün şirket adına yaptığı işlemlerden doğan borçlar için kendiliğinden kişisel sorumluluk anlamına gelmez. Şirketin bir alacaklıya borcunu ödeyememesi tek başına müdürü sorumlu kılmaz; alacaklının, müdürün belirli bir görevini kusurla ihlal ettiğini ve zararın bu ihlalden doğduğunu göstermesi gerekir. Aynı ilke, ortağı aynı zamanda müdür olan küçük aile şirketlerinde de geçerlidir: ortak sıfatı ile müdür sıfatı birbirinden ayrı değerlendirilir.

Kusur ispatı kimde?

TTK md. 553/1’in ilk metninde yer alan “kusurlarının bulunmadığını ispatlamadıkça” ibaresi, 6335 s. Kanun md. 41 ile madde metninden çıkarılmıştır. Böylece müdürün kusurlu olduğu karine olarak kabul edilmez; kusuru, genel ispat kuralları çerçevesinde dava açan taraf ispat eder. Uygulamada bu ispat çoğunlukla müdürler kurulu kararları, ticari defterler, banka hareketleri ve incelemesiyle yapılır. Ticari defterlerin delil gücü için ticari defterlerin delil niteliği yazısına bakılabilir.

Müdürün Devredilemez Görevleri Nelerdir?

TTK md. 625/1, müdürlerin devredemeyeceği ve vazgeçemeyeceği görevleri sayar: şirketin üst düzeyde yönetimi, yönetim örgütünün belirlenmesi, muhasebe ve finansal denetim düzeninin kurulması, yetki verilen kişilerin gözetimi, finansal tablolar, genel kurulun hazırlanması ve borca batıklığın mahkemeye bildirilmesi. Sorumluluk iddiaları çoğunlukla bu listedeki bir görevin ihmaline dayanır.

Devredilemez görev (TTK md. 625/1) Tipik ihlal örneği Sorumluluk riski
Üst düzey yönetim ve talimat (a) Şirket kaynağının şirket amacına yabancı işlere aktarılması Şirkete karşı tazminat
Muhasebe ve finansal denetim düzeni (c) Defterlerin tutulmaması, kayıt dışı tahsilat Şirket ve alacaklılara karşı tazminat
Yetki verilenlerin gözetimi (d) Ticari vekilin usulsüz işlemlerinin denetlenmemesi Seçim ve gözetim özeni yönünden tazminat
Finansal tablolar ve faaliyet raporu (f) Gerçeğe aykırı bilanço düzenlenmesi İbranın etkisiz kalması, tazminat
Genel kurulun hazırlanması (g) Olağan genel kurulun yıllarca yapılmaması Ortakların bilgi ve dava hakkı yönünden zarar
Borca batıklığın bildirimi (h) Batık şirketle borçlanmaya devam edilmesi Alacaklıların zararından sorumluluk

Görevin başkasına devri ve seçim özeni

Kanundan veya sözleşmeden doğan bir görevi kanuna dayanarak başkasına devreden müdür, devralanın seçiminde makul özeni göstermediği ispat edilmedikçe onun fiillerinden sorumlu olmaz (TTK md. 553/2). Hiç kimse kontrolü dışındaki aykırılıklardan sorumlu tutulamaz (md. 553/3). Bu nedenle muhasebe veya satın alma yetkisi devredilirken yazılı iç yönerge, raporlama düzeni ve yetki sınırı belirlenmesi, müdür için en önemli koruma aracıdır.

Müdürler kurulu kararlarını inceleyen üç yönetici

Müdür Hangi Özen Ölçüsüne Göre Değerlendirilir?

TTK md. 626/1 uyarınca müdürler ve yönetimle görevli kişiler görevlerini tüm özeni göstererek yerine getirmek ve şirketin menfaatlerini dürüstlük kuralı çerçevesinde gözetmekle yükümlüdür. Ölçü, müdürün kişisel yeteneği değil, aynı konumdaki dikkatli bir yöneticiden beklenen davranıştır. Müdürler ayrıca ortaklara eşit şartlar altında eşit işlem yapar (md. 627).

Özen yükümü, her ticari kararın kârla sonuçlanmasını istemez. Yönetim kararları risk taşır; zararla sonuçlanan bir yatırım kendiliğinden özen ihlali sayılmaz. Değerlendirmede kararın alındığı tarihteki bilgi, yeterli araştırma yapılıp yapılmadığı, menfaat çatışması bulunup bulunmadığı ve kararın şirket menfaatine uygun bir gerekçeye dayanıp dayanmadığı önem taşır. Bu yüzden önemli kararların gerekçesiyle birlikte yazılı hâle getirilmesi, sonradan açılacak bir davada müdürün elindeki en güçlü delildir.

Rekabet yasağı ve bağlılık yükümü

Şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemiş veya diğer tüm ortaklar yazılı izin vermemişse müdürler şirketle rekabet oluşturan bir faaliyette bulunamaz; sözleşme bu izni genel kurul kararına da bağlayabilir (TTK md. 626/2). Müdürler ortaklar için öngörülen bağlılık borcuna da tabidir (md. 626/3). Rekabet yasağına aykırılık hem tazminat hem de haklı sebeple yetkinin kaldırılması gerekçesi olabilir; şirketin ticari itibarına yönelik saldırılar ise haksız rekabet ve ticari itibar başlığında ayrıca değerlendirilir.

Sermaye Kaybı ve Borca Batıklıkta Müdür Ne Yapmalıdır?

Limited şirkette sermaye kaybı ve borca batıklık hâllerinde anonim şirket hükümleri kıyasen uygulanır (TTK md. 633/1). Son yıllık bilançoya göre sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının yarısı zarar sebebiyle karşılıksız kalmışsa genel kurul hemen toplantıya çağrılır; borca batıklık şüphesinde ara bilanço çıkarılır (md. 376).

Ara bilançodan aktiflerin alacakları karşılamadığı anlaşılırsa durum şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesine bildirilir (md. 376/3, 625/1-h). Uygulamada alacaklıların müdüre yönelttiği tazminat taleplerinin önemli bir kısmı bu aşamadan doğar: şirketin batık olduğu bilindiği hâlde yeni borç üstlenilmesi, alacaklılar arasında eşitliği bozan ödemeler yapılması veya varlıkların şirket dışına çıkarılması. İflas sürecinin işleyişi iflas davası ve depo kararı yazısında anlatılmaktadır.

Limited şirket genel kurulunda ibra gündemini görüşen ortaklar

Sorumluluk Davasını Kim, Hangi Zarar İçin Açabilir?

Şirketin uğradığı zararın tazminini şirket ve her bir ortak isteyebilir; ancak ortak, tazminatın yalnızca şirkete ödenmesini talep edebilir (TTK md. 555/1, 644/1-a). Haklı bir davada mahkeme, davalıya yükletilemeyen giderleri davacı ortak ile şirket arasında hakkaniyete göre paylaştırır (md. 555/2). Şirket iflas ederse bu hakkı alacaklılar da kullanabilir (md. 556).

Doğrudan zarar ve dolaylı zarar ayrımı

Öğretide ve yargı uygulamasında iki tür zarar ayrılır. Dolaylı zarar, önce şirketin malvarlığında doğan ve ortak ile alacaklıya ancak şirket üzerinden yansıyan zarardır; bunun için açılan davada tazminat şirkete ödenir. Doğrudan zarar ise müdürün fiilinin ortağın veya alacaklının kendi malvarlığında, şirket zararından bağımsız olarak doğurduğu zarardır; örneğin yanıltıcı bilgiye dayanarak şirkete kredi açan alacaklının zararı. Bu ayrım, davacının tazminatı kendisine mi yoksa şirkete mi istemesi gerektiğini belirler ve dilekçenin baştan doğru kurulmasını gerektirir.

Davacı Zarar türü Talep Dayanak
Şirket Şirketin kendi zararı Tazminatın şirkete ödenmesi TTK md. 553, 555/1
Ortak Şirket zararı (dolaylı) Yalnızca şirkete ödeme TTK md. 555/1
Ortak Kendi malvarlığındaki doğrudan zarar Kendisine ödeme TTK md. 553/1
Alacaklı (iflas yok) Doğrudan zarar Kendisine ödeme TTK md. 553/1
Alacaklı (iflas hâli) Şirket zararı Önce iflas idaresi; açmazsa alacaklı TTK md. 556

Birden Fazla Müdür Varsa Sorumluluk Nasıl Paylaşılır?

TTK md. 557/1 farklılaştırılmış teselsül ilkesini benimser: aynı zarardan birden çok kişi sorumluysa her biri, kusuruna ve durumun gereklerine göre zarar kendisine şahsen yükletilebildiği ölçüde diğerleriyle müteselsilen sorumludur. Davacı tüm sorumluları birlikte dava edip her birinin borcunun ayrı belirlenmesini isteyebilir (md. 557/2).

Müdürler kurulunda kararlar çoğunlukla alınır, eşitlikte başkanın oyu üstün sayılır (TTK md. 624/3). Bu nedenle zarar doğurduğu düşünülen bir karara karşı oy kullanan müdürün muhalefetini gerekçesiyle karar defterine yazdırması, sonradan kusur değerlendirmesinde belirleyici olabilir. Kararı yalnızca imzalayan ama içeriğini incelemeyen müdür, imzanın sorumluluktan kaçmak için yeterli olmadığını bilmelidir. Sorumlular arasındaki ise hâkim tarafından durumun bütün gerekleri dikkate alınarak belirlenir (md. 557/3). Tazminatı ödeyen müdür, diğer sorumlulara düşen kısım için bu hükme dayanarak başvuru hakkını kullanabilir.

İbra Kararı Müdürü Sorumluluktan Kurtarır mı?

Müdürlerin ibrası genel kurulun devredilemez yetkisidir (TTK md. 616/1-f) ve şirket yönetimine katılmış kişiler bu kararda oy kullanamaz (md. 619/1). İbra, yalnızca genel kurula açıklanan olaylar için ve sınırlı kişiler bakımından etki doğurur (md. 558/2). Şirket sözleşmesi gereği genel kurula onaya sunulan kararlar da müdürün sorumluluğunu kaldırmaz (md. 625/2).

İbra kararının ortaklara ve alacaklılara etkisi

İbra kararı, açıklanan olaylar bakımından şirketin, ibraya olumlu oy veren ortakların ve kararı bilerek payı sonradan edinenlerin dava hakkını kaldırır; diğer ortakların dava hakkı ibra tarihinden itibaren 6 ay geçmekle düşer (TTK md. 558/2). İbra kararı genel kurul kararıyla kaldırılamaz (md. 558/1). Alacaklıların doğrudan zarar davası ise ibradan etkilenmez, çünkü genel kurul alacaklılar adına tasarrufta bulunamaz. İbra kararının kendisinin iptali için genel kurul kararı iptal davası yolu ayrıca değerlendirilir.

Sorumluluk Davasında Süre, Mahkeme ve Arabuluculuk

Tazminat hakkı, davacının zararı ve sorumluyu öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl ve her hâlde fiilden itibaren 5 yıl geçmekle zamanaşımına uğrar; fiil daha uzun ceza zamanaşımına tabi bir suç oluşturuyorsa o süre uygulanır (TTK md. 560). Dava, şirket merkezindeki asliye ticaret mahkemesinde açılabilir (md. 561). Süre hesabında zamanaşımı hesaplama aracı yardımcı olabilir.

Sorumluluk davası TTK’dan doğan ve konusu bir miktar para olan tazminat davası olduğundan, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır (TTK md. 5/A). süreci ve son tutanak için ticari davalarda zorunlu arabuluculuk yazısı, görevli mahkemenin belirlenmesi için asliye ticaret mahkemesinin görev alanı yazısı yol gösterir.

Müdürün yetkisinin kaldırılması ve görevden alma

Tazminat davası geçmişteki zararı karşılar; zararın sürmesini önlemek için başka yollar vardır. Genel kurul müdürü her zaman görevden alabilir veya yetkisini sınırlayabilir (TTK md. 630/1). Genel kurul harekete geçmezse her ortak, haklı sebeplerin varlığında yöneticinin yönetim ve temsil yetkisinin kaldırılmasını veya sınırlandırılmasını mahkemeden isteyebilir (md. 630/2). Özen ve bağlılık yükümünün ağır ihlali ile iyi yönetim için gerekli yeteneğin kaybı haklı sebep sayılır (md. 630/3).

Ara bilanço ve mali tabloların büyüteç ile incelenmesi

Müdür Olarak Hangi Belgeler Düzenli Tutulmalı?

Sorumluluk davalarında müdürün savunması büyük ölçüde belgeye dayanır. TTK md. 625/1’deki görevler ve md. 553/2’deki seçim özeni dikkate alındığında, aşağıdaki kayıtların düzenli tutulması hem ihlali önler hem de özenin ispatını kolaylaştırır. Kayıtların karar anında oluşturulması, sonradan hazırlanan açıklamalara göre çok daha inandırıcıdır.

  • Gerekçeli müdürler kurulu kararları: Önemli yatırım, kredi ve satış kararlarında dayanılan rapor ve tekliflerle birlikte; karşı oy varsa muhalefet şerhi.
  • Yetki devri belgeleri: Ticari vekil ve çalışanlara verilen yetkilerin sınırı, raporlama düzeni ve denetim kayıtları.
  • Finansal izleme: Yıllık bilanço, gerekirse ara bilanço ve sermaye kaybı hesapları; genel kurul çağrı belgeleri.
  • Ortaklarla işlemler: Ortaklara ve yakınlarına yapılan ödemelerin piyasa koşullarına uygunluğu ve yazılı sözleşmeleri.
  • Kamu borçları: Vergi ve prim ödemelerinin takibi; kanuni temsilci sıfatıyla doğabilecek ayrı sorumluluk için 6183 s. AATUHK mükerrer md. 35.

Bu örnek temsilidir: tek müdürlü bir limited şirkette müdür, şirketin borca batık olduğunu gösteren ara bilançoya rağmen bir tedarikçiden büyük miktarda vadeli mal alır ve aynı dönemde bir ortağa ait şirkete öncelikli ödeme yapar. Şirket iflas ettiğinde tedarikçi, iflas idaresi dava açmazsa md. 556/2 uyarınca kendisi dava açabilir; tartışma, ara bilançonun tarihine ve müdürün bildirim yükümlülüğünü ne zaman öğrendiğine yoğunlaşır. Anonim şirket yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğu ise anonim şirkette yönetim kurulu sorumluluğu yazısının konusudur. Şirketler hukuku alanındaki bu değerlendirmeler Av. Mehmet İlker Dinç tarafından hazırlanmıştır; somut durumunuzun dosya özelinde değerlendirilmesi gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Müdürlük görevini üstlenen ortaklar ve şirketle iş yapan alacaklılar, sorumluluğun sınırlarını çoğu zaman bir uyuşmazlık çıktıktan sonra sorgular. Aşağıdaki cevaplar TTK md. 553-561, 616, 625 ve 630 hükümlerine göre hazırlanmıştır; somut olayda şirket sözleşmesi ve karar defteri kayıtları sonucu belirgin biçimde etkileyebilir.

Ortak olmayan müdür de aynı şekilde sorumlu mudur?

Evet. TTK md. 553/1 sorumluluğu sıfata değil göreve bağlar; şirket sözleşmesiyle yönetim üçüncü kişilere de verilebilir (md. 623/1). Ortak olmayan müdür de görevlerini kusurla ihlal ederse şirkete, ortaklara ve alacaklılara karşı aynı kurallara göre sorumludur.

Müdür istifa ederse geçmişteki işlemlerden sorumluluğu sona erer mi?

Hayır. İstifa, görevin sona ermesini sağlar; görev süresi içindeki fiillerden doğan sorumluluk, TTK md. 560’taki 2 ve 5 yıllık süreleri dolana kadar devam eder. İstifanın sicile tescil ettirilmesi, sonraki dönemin işlemleriyle ilişkilendirilmemek bakımından ayrıca önemlidir.

Müdür şirketin vergi borcundan şahsen sorumlu olur mu?

TTK’daki sorumluluktan ayrı olarak, şirketten tahsil edilemeyen amme alacakları kanuni temsilcinin şahsi malvarlığından tahsil edilebilir (6183 s. AATUHK mükerrer md. 35). Bu konunun şartları kamu borcundan sorumluluk yazısında ele alınmıştır.

Genel kurulun onayladığı bir işlemden müdür sorumlu tutulabilir mi?

Tutulabilir. Şirket sözleşmesi gereği genel kurulun onayına sunulan kararlarda bile genel kurul onayı müdürlerin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz veya sınırlandırmaz (TTK md. 625/2). Mahkeme ise TBK md. 51-52 çerçevesinde tazminatın kapsamını değerlendirebilir.

Sorumluluk davası açmak için genel kurul kararı şart mı?

Ortak, şirketin zararı için kendi adına dava açabilir ve tazminatın şirkete ödenmesini ister (TTK md. 555/1); bunun için genel kurul kararı beklemesi gerekmez. Dava açılmadan önce ise TTK md. 5/A uyarınca arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.

Müdürün sorumluluğu sigortayla güvence altına alınabilir mi?

Yönetici sorumluluk sigortası yaptırılabilir; ancak sigorta, sorumluluğun hukuki şartlarını değiştirmez, yalnızca ödeme gücünü artırır. Poliçenin kapsamı, istisnaları ve kasıt hâllerine ilişkin kayıtları, sözleşme imzalanmadan önce dikkatle incelenmelidir.

Kaynaklar

İlgili yazılar

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu yazı 15.11.2026 tarihli mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.

Yazar: Av. Mehmet İlker Dinç, Avukat
Çalışma alanları: Sigorta Hukuku, Tazminat Hukuku, İş Hukuku, Şirketler Hukuku, Kurumsal Danışmanlık